Իրացնել Հայկա­կան Ներուժը

Հայաստա­նը այլևս չպետք է խաղա­ղություն աղա­չի։ Նա պիտի ստի­պի իր թշնա­մի­նե­րին ցանկա­նալ խաղա­ղություն։

Շուշաննա Աթա­նեսյան

Հայաստա­նը պետք է դառնա Կովկա­սի Իսրա­յել. Շուշաննա Աթա­նեսյան

Շուշաննա Աթա­նեսյան
Ֆրանսիա­յի Հայկա­կան Շարժման գլխա­վոր քարտուղար

Հայաստա­նի և Իսրա­յե­լի պատմություննե­րը ունեն շատ ընդհանրություններ։ Երկու հնա­գույն ժողո­վուրդներ, երկու ցեղասպա­նություններ՝ Հոլո­քոստն ու Հայոց ցեղասպա­նությունը, երկու պետություններ՝ շրջա­պատված թշնա­մա­կան ռեժիմնե­րով, երկու երկրներ՝ սահմա­նա­փակ բնա­կան պաշարնե­րով, բայց բացա­ռիկ մարդկա­յին ներուժով և հզոր սփյուռքով։

Իսրա­յե­լը կարո­ղա­ցել է այս սահմա­նա­փա­կումնե­րը վերա­ծել ուժի լծակնե­րի։ Տարա­ծաշրջա­նա­յին թշնա­մանքի պայմաննե­րում նա կառուցել է զսպող բանակ, ձևա­վո­րել է ամուր ռազմա­վա­րա­կան դաշինքներ, ներդրումներ է արել գիտության, հետա­խուզության, նորա­րա­րության մեջ։ Նրա կազմա­կերպված ու ներգրավված սփյուռքը գործում է որպես պետության բնա­կան շարունա­կություն աշխարհի խոշոր մայրա­քա­ղաքնե­րում։ Իսրա­յե­լը խաղա­ղություն չի խնդրում. նա այն ստի­պում է՝ ուժի հավա­սա­րակշռություն պարտադրե­լով։

Հայաստա­նը նույնպես շրջա­պատված է թշնա­մա­կան պետություննե­րով, որոնցից ոմանք բացա­հայտ արտա­հայտում են նրա վերացման նպա­տակ։ Արցա­խում 2023 թվա­կա­նին իրա­կա­նացված էթնիկ զտումը՝ 1915‑ի ցեղասպա­նությունից հետո, հիշեցրեց, որ պատմությունը երբեք անցյա­լում փակված չէ։ Բայց Հայաստա­նի պատասխա­նը դեռ մնում է թույլ, զիջո­ղա­կան ու պաշտպա­նա­կան։

Ժամա­նակն է փոխել մտա­ծո­ղության ձևը։ Հայաստա­նը այլևս չպետք է խաղա­ղություն աղա­չի։ Նա պիտի ստի­պի իր թշնա­մի­նե­րին ցանկա­նալ խաղա­ղություն։ Դա պահանջում է երկա­րա­ժամկետ ռազմա­վա­րություն՝ ռազմա­կան ներուժի ամրապնդում, ռազմա­վա­րա­կան դաշնա­կիցնե­րի որո­նում, հարձա­կո­ղա­կան դիվա­նա­գի­տություն և սփյուռքի մոբի­լի­զա­ցում՝ որպես հզոր աջա­կից և ազդե­ցիկ գործոն։

Իսրա­յե­լը Իրա­նի դեմ պայքա­րում չի վախե­նում պաշտպա­նել իր կենսա­կան շահերը—even եթե դիմա­ցը կանգնած է մի քանի անգամ ավե­լի մեծ պետություն։ Ինչո՞ւ։ Որովհետև Իսրա­յե­լը «այլևս երբեք»-ը վերա­ծել է պետա­կան դրույթ՝ ոչ թե դատարկ նշա­նա­բա­նի։ Այդ հիշո­ղության պարտա­վո­րությունը դարձել է անվտանգության դոկտրին, զսպման քաղա­քա­կա­նություն, տեխնո­լո­գիա­կան հզո­րություն։ Հայաստա­նը պետք է հետևի այդ օրի­նա­կին։

Չի կարե­լի ապա­հո­վել անվտանգություն՝ Բաքվում բանաստեղծություն արտա­սա­նե­լով կամ նվաստացնող ժեստե­րով։ Չի կարե­լի կառուցել ինքնիշխա­նություն՝ խնդրե­լով օտար գթասրտություն։ Չի կարե­լի պաշտպա­նել ժողո­վուրդը՝ հույս դնե­լով հարձակվո­ղի բարության վրա։ Պետք է պատրաստ լինել անհրա­ժեշտության դեպքում հարվա­ծել, պաշտպա­նել յուրա­քանչյուր մետր տարածք և ստի­պել հակա­ռա­կորդին վճա­րել թշնա­մա­կան գործո­ղություննե­րի համար։

Իսրա­յե­լի օրի­նա­կը ցույց է տալիս, որ փոքր, բայց լավ կազմա­կերպված և ռազմա­վա­րա­կան տեսլա­կան ունե­ցող պետությունը կարող է հարգանք պարտադրել նույնիսկ թշնա­մա­կան տարա­ծաշրջա­նում։ Հայաստա­նը ունի այդ ուղուն գնա­լու բոլոր նախադրյալնե­րը՝ փառա­վոր պատմություն, աշխույժ սփյուռք, կրթված ու դիմացկուն ժողո­վուրդ։

Բայց դեռ մի բան է պակա­սում՝ ուժի կամք։

Աղբյուրը՝ Azdagir.am կայքից https://www.azdagir.am/hayastany-petq-e-darrna-kovkasi-israyel-shushanna-atanesyan/?fbclid=IwY2xjawLPMs5leHRuA2FlbQIxMQABHkOSkNfhVoFtJ2X3ZEhe6PwZejEJ1Dl1B4ZneVRolhotpRGrOEXcwttMrHMJ_aem_0NGMHY3gWSNicHZ_akyNeg

Հետև­եք նաև Մեր Ուղի­նի ֆեյսբուքյան էջին ՝