Զիջումը Ելք Չէ

Սպա­սենք Բրյուսե­լին, եթե այնտեղ որևէ ռեալ բան չեղավ, ինչ-որ դեկլա­րա­տիվ հայտա­րա­րություն տարածվեց, ուրեմն նշա­նա­կում է, որ, այո՛, իրոք, հերթա­կան անգամ մեր իշխա­նությունն ընկրկել է՝ չգի­տեմ ինչից ելնե­լով։

Դավիթ Ստե­փանյան

Սպա­սենք Բրյուսե­լին, եթե այնտեղ որևէ ռեալ բան չեղավ, ինչ-որ դեկլա­րա­տիվ հայտա­րա­րություն տարածվեց, ուրեմն նշա­նա­կում է, որ, այո՛, իրոք, հերթա­կան անգամ մեր իշխա­նությունն ընկրկել է՝ չգի­տեմ ինչից ելնե­լով։

Տավուշում զիջումնե­րը բացե­լու են նոր զիջումնե­րի համար դուռ, մենք դա տեսանք անցյա­լում ու տեսնում ենք հիմա. Դավիթ Ստե­փանյան

«Մեդիա­լա­բի» հարցե­րին պատասխա­նում է Միջազգա­յին և անվտանգության հարցե­րի հայկա­կան ինստի­տուտի (ՄԱՀՀԻ) ասո­ցացված փորձա­գետ Դավիթ Ստե­փանյա­նը

– Պարո՛ն Ստե­փանյան, Ադրբե­ջա­նի ԱԱԾ ղեկա­վա­րը հայտա­րա­րել է, թե Ֆրանսիան Հայաստա­նին դրդում է զինված հակա­մարտության, և որ իրենք պետք է պատրաստ լինեն ցանկա­ցած սցե­նա­րի։ Ադրբե­ջա­նից հնչող այս և Բրյուսե­լում ապրի­լի 5‑ին նախա­տեսված Հայաստան-ԵՄ-ԱՄՆ հանդիպման վերա­բերյալ հնչող հայտա­րա­րություննե­րի մեսի­ջը ո՞րն է։

– Մեսի­ջը շատ պարզ է, այն վախը, որը կա մեր երկրում, որը կա մեր իշխա­նության մեջ, ավե­լի խորացնել, ավե­լի վախեցնել, ստեղծել մի իրա­վի­ճակ, երբ ինքներս կգնանք մեր սեփա­կան շահե­րին դեմ, զրկել մեզ որո­շումներ կայացնե­լու քաղա­քա­կան ողջամտությունից ու այնպես անել, որ որո­շումնե­րը կայացվեն ոչ թե քաղա­քա­կան տրա­մա­բա­նությամբ, այլ՝ միայն վախի հիման վրա, իսկ դա լինե­լու է ընդա­մե­նը իռա­ցիո­նալ որո­շում։ Նպա­տա­կը սա է, Ադրբե­ջա­նի քաղա­քա­կա­նությունը վերջին մի քանի տարվա ընթացքում նույնն է, չի փոխվել։

– Ու այդ քաղա­քա­կա­նությունն առաջ տանել հաջողվե՞լ է։

– Որո­շա­կի առումով՝ այո՛, ստացվել է, հակա­ռակ դեպքում ինչպե՛ս կարող ենք բացատրել, որ Նիկոլ Փաշինյա­նը խոսում է չորս տարածքնե­րը հանձնե­լու մասին, ինչպե՛ս կարող ենք բացատրել, որ Գորիս-Կապան ճանա­պարհը հենց այնպես նվիրվեց Ալիև­ին։ Շատ բաներ են տեղի ունե­ցել, որոնց հիմքում ընկած է վախը։

– Այդ վախն ինչով եք պայմա­նա­վո­րում, իսկա­պես իշխա­նությունը տեսնում է, որ ինքը ոչ մի կողմից աջա­կից չունի՞, թե՞ այլ խնդիր կա, պարո՛ն Ստե­փանյան։

– Այնքան դժվար հարց եք տալիս, որի պատասխա­նը մինչ օրս ինքս էլ չունեմ։ Ես այսպես եմ հասկա­նում․ գնալ Բրյուսել ու քամել այնտե­ղից ամե­նը, ինչ հնա­րա­վոր է, հենց այն համա­տեքստում, որի մասին խոսել է Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրի­գորյա­նը, այսինքն՝ Հայաստա­նի դիմադրո­ղա­կա­նության բարձրա­ցում, մեզ համար ուղղա­կի հրա­մա­յա­կան է ու այլընտրանք չունե­ցող գործո­ղություն։

Սպա­սենք Բրյուսե­լին, եթե այնտեղ որևէ ռեալ բան չեղավ, ինչ-որ դեկլա­րա­տիվ հայտա­րա­րություն տարածվեց, ուրեմն նշա­նա­կում է, որ, այո՛, իրոք, հերթա­կան անգամ մեր իշխա­նությունն ընկրկել է՝ չգի­տեմ ինչից ելնե­լով։ Եթե մենք տեսնենք, որ ստո­րագրվում է լուրջ քաղա­քա­կան փաստա­թուղթ, որը ռեալ հիմքեր կստեղծի Հայաստա­նի պաշտպա­նո­ղա­կա­նությունը նախև­ա­ռաջ քաղա­քա­կան մակարդա­կով բարձրացնե­լու համար, ուրեմն մենք ողջա­միտ ղեկա­վա­րություն ունենք, որը չի տրվում այն վախին, որը Բաքվից ու Մոսկվա­յից փորձում են փաթա­թել մեր վզին։

– Պարո՛ն Ստե­փանյան, եթե դատե­լու լինենք իշխա­նության ներկա­յա­ցուցիչնե­րի հայտա­րա­րություննե­րից, որ Տավուշի մարզի այդ տարածքնե­րը Ադրբե­ջա­նին են պատկա­նում, ու իրենք Հայաստա­նից հող չեն տալիս, ապա կարո՞ղ ենք ասել, որ իշխա­նությունը հստակ որո­շել է, որ այդ տարածքնե­րը տալու է Ադրբե­ջա­նին։

– Եթե իշխա­նությունը հստակ ունի այդ վճի­ռը, ապա ես չեմ կարող հասկա­նալ ու ընդունել այդ որոշման մոտի­վա­ցիան, այն պայմաննե­րում, երբ Հայաստա­նին, մեծ հաշվով, առա­ջարկվում է օգնություն Արևմուտքից, այն պայմաննե­րում, երբ Ադրբե­ջանն ահա­վոր անհանգիստ է, ու դա երև­ում է և՛ ձեր նշած հայտա­րա­րությունից, և՛ Ադրբե­ջա­նի արտգործնա­խա­րա­րության երեկվա հայտա­րա­րությունից: Ես տեսնում եմ հնա­րա­վո­րություններ հանգիստ այդ չորս տարածքը պահել այնքան ժամա­նակ, մինչև սահմա­նա­զատման գործընթա­ցը չսկսվի, ու մենք փոխա­նա­կում չանենք կամ չստա­նանք մեր հողե­րը, որոնք օկուպացվել են։

Ինչո՞ւ միա­կողմա­նի, ես դա չեմ հասկա­նում, տրա­մա­բա­նությունը չեմ հասկա­նում ու չեմ կարող պատասխա­նել այդ հարցին՝ ինչո՞ւ է իշխող ուժը ցանկա­նում միա­կողմա­նի զիջումնե­րի գնալ, այ դա ես չեմ կարող հասկա­նալ։ Տրա­մա­բա­նա­կան չեն այդ զիջումնե­րը հիմա, որովհետև դրանք նոր զիջումնե­րի համար դուռ են բացե­լու: Մենք դա տեսանք անցյա­լում ու տեսնում ենք հիմա։

– Իսկ զինված հակա­մարտության վերսկսման վտանգը որքա՞ն եք իրա­տե­սա­կան համա­րում։

– Եթե նկա­տի ունեք, որ Ադրբե­ջա­նը կսկսի կրա­կել, հերթա­կան միջսահմա­նա­յին սադրանքը կանի, որի հետև­անքով լինե­լու են զոհեր, եթե դրա մասին է խոսքը, այո՛, դա հնա­րա­վոր է, բայց Ադրբե­ջանն այս պահին չունի լայնա­ծա­վալ պատե­րազմի հնա­րա­վո­րություն, ես չեմ հավա­տում դրան ու չեմ հասկա­նում նման հայտա­րա­րություններ անե­լու Նիկոլ Փաշինյա­նի մոտի­վա­ցիան։ Աշխարհա­քա­ղա­քա­կան հիմք այսօր դրա համար չկա։

– Տավուշի այս չորս տարածքի հարցի լուծումը սպա­սենք բրյուսելյան հանդի­պումից հետո՞։

– Կարծում եմ՝ այո՛, բայց ես վստահ եմ, որ Արևմուտքն այս հարցում որևէ ճնշում մեր ղեկա­վա­րության վրա չի գործադրում, այսինքն՝ գնա­ցեք տարածքնե­րը հանձնեք, որ լավ լինի: Չկա՛ այդպի­սի բան, ու ովքեր կփորձեն դա մատուցել, սուտ է։ Հենց այստեղ է, որ չեմ հասկա­նում նման հայտա­րա­րություններ անե­լու Նիկոլ Փաշինյա­նի ու իշխող ուժի տրա­մա­բա­նությունը ու հերթա­կան անգամ եմ ասում, որ հույս ունեմ, որ այս ամե­նի հիմքում ընկած է այլ հաշվարկ՝ ժամա­նակ ձգե­լու, փորձե­լու իրա­վի­ճա­կը փոխել, ու իրա­կա­նում իրենք չեն ուզում այդ տարածքնե­րը հանձնել: Նման հույս դեռ ունեմ, որովհետև տարածքնե­րի հանձնումը չի բխում որևէ ողջա­միտ տրա­մա­բա­նությունից։

Քրիստի­նե Աղա­բեկյան

MediaLab.am

Հոդվա­ծը՝ medialab.am կայքից։