Ռեակցիո­ներնե­րի, Հգև­ո­րա­կաննե­րի Եւ Բողո­քի Ցույցե­րի Մասին

(Մաս առա­ջին)

Բայց ի՞նչ է տեղի ունե­նում, երբ այս հարգված և սիրե­լի հաստա­տությունը դառնում է կոռուպցիա­յի և սեփա­կան ղեկա­վա­րության կողմից չարա­շա­հումնե­րի զոհ: Սա հասա­րա­կությա­նը թողնում է մեկ ընտրության առաջ՝ առանձնացնել ինստի­տուտը ղեկա­վա­րությունից:

Ներսես Կոպալյան

2020 թվա­կա­նից հետո Հայաստա­նի քաղա­քա­կան լանդշաֆտը ներկա­յացնում է շարունա­կա­կան դիա­լեկտի­կա­կան պայքար՝ աճող ժողովրդա­վա­րա­կան մշա­կույթի և ոչ լիբե­րալ ընդդի­մության մնա­ցորդնե­րի միջև՝ մշա­կույթը, ավանդա­կան արժեքնե­րը և ինքնության քաղա­քա­կա­նությունը զինե­լու պարբե­րա­կան փորձե­րով։ Այս լայն հասա­րա­կա­կան-քաղա­քա­կան քննարկումը, որը կարող է բևե­ռացնող և հակաարդյունա­վետ թվալ դիտորդնե­րի մեծա­մասնությա­նը, անսո­վոր չէ նորաստեղծ, բայց դինա­միկ ժողովրդա­վա­րա­կան երկրնե­րում, բայց իրա­կա­նում մի գործընթա­ցի մաս է, որը հայտնի է որպես դիսկուրսիվ կոնսենսուս. լայնա­ծա­վալ ռացիո­նալ-քննա­դա­տա­կան ​​բանա­վե­ճի միջո­ցով (անկախ կրկնությունից), հասա­րա­կությունը հասնում է համընկնող կոնսենսուսի‘ սինթե­զե­լով տարբեր գաղա­փարնե­րի լայն շրջա­նակ սոցիա­լա­կան հավա­սա­րակշռության մեջ: Այսպի­սով, պատե­րազմի, պարտության, սպառնա­լիքնե­րի և կառուցվածքա­յին անկա­յունության միջո­ցով հայ հասա­րա­կությունը հասել է համընկնող կոնսենսուսի. երկրի ժողովրդա­վա­րա­ցումը պետք է շարունակվի։ Հայ ժողո­վուրդը միանշա­նակ ցանկա­նում է, որ, անկախ ամեն ինչից, Հայաստա­նը շարունա­կի իր ժողովրդա­վա­րա­կան ուղին՝ անկախ իշխա­նության ղեկին գտնվող վարչա­կազմից։

Սակայն հայ ժողովրդի հավա­քա­կան կամքը պայքա­րում է բազմա­թիվ ճակատնե­րում։ Հայկա­կան ժողովրդա­վա­րությունը ենթարկվել է անվերջ հարձակման՝ մշտա­կան ​​անվտանգության ճգնա­ժա­մից մինչև գիշա­տիչ հարև­աններ, ոչ լիբե­րալ ընդդի­մություն և սփյուռքի որոշ խմբակցություններ: Այն, որ այս ժողովրդա­վա­րությունը գոյատև­ում է և շարունա­կում է աճել, խոսում է նրա ճկունության մասին: Բայց այս դիա­լեկտի­կա­կան պայքա­րի արդյունքում գծվել է պայքա­րի նոր գիծ՝ հարձա­կում աշխարհի­կության վրա և եկե­ղե­ցու ներխուժումը քաղա­քա­կա­նություն։ Քոչարյա­նի վարչա­կարգի ավտո­րի­տա­րիզմի ամրապնդման և Սարգսյա­նի վարչա­կարգի հովա­նա­վորչությունը լեգի­տի­մացնե­լու գործում ակտիվ գործընկեր Գարե­գին Բ կաթո­ղի­կո­սը Հայ առա­քե­լա­կան եկե­ղե­ցին հայ ոգու զավա­կից վերա­ծեց օլի­գարխացված կազմա­կերպության՝ ավտո­րի­տա­րիզմի ծառա­յի։ Այս համա­տեքստում, թեև թավշյա հեղա­փո­խությունը քանդեց օլի­գարխիկ Հայաստա­նը, այն դեռևս չի հասել եկե­ղե­ցու ղեկա­վա­րությա­նը։ Եվ որպես օլի­գարխա­կան դասի վերջին բաստիոն՝ Եկե­ղե­ցին որո­շեց սուզվել Հայաստա­նի քաղա­քա­կան տարածք՝ ոչ միայն ոչնչացնե­լով եկե­ղե­ցու և պետության տարանջա­տումը, այլև ավե­լի սուր՝ ձգտե­լով խարխլել Հայաստա­նի դեմոկրա­տա­կան ​​նախա­գի­ծը։ Համո­զիչ կերպով հասկա­նա­լու համար Տավուշի թեմի նախկին առաջնորդ, ներկա­յիս հակա­կա­ռա­վա­րա­կան ցույցե­րի առաջնորդ Բագրատ արքե­պիսկո­պոս Գալաստանյա­նի վստահված առա­քե­լությունը որպես Եկե­ղե­ցին որպես ժողովրդա­վա­րա­կան նախագծի դեմ զենք օգտա­գործե­լու Գարե­գին Բ‑ի ջանքե­րի շարունա­կություն, օգտա­կար կլի­նի գործընթա­ցի հետագծման մեթո­դի հասկա­նա­լը՝ որա­կա­վո­րել եկե­ղե­ցու ինտեգրումը նախա­թավշյա օլի­գարխիկ համա­կարգին։ Եվ այս համա­տեքստա­յին հիմքից ելնե­լով ավե­լի լավ կարե­լի է գնա­հա­տել «Տավուշը հանուն հայրե­նի­քի» կարգա­խո­սով ընթա­ցող բողո­քի ակցիա­նե­րը։

Ի՞նչ կարե­լի է ասել Հայ առա­քե­լա­կան եկե­ղե­ցու մասին ակնա­ծանքի տեսա­կե­տից։ Այն սուրբ հաստա­տություն է, որը ծառա­յել, պաշտպա­նել և առաջ է մղել հայ ժողովրդի շահե­րը, նպա­տակներն ու ինքնությունը: Հայ առա­քե­լա­կան եկե­ղե­ցին իր պատմա­կան յուրա­հատկությամբ հոմա­նիշ է հենց հայ լինե­լու փաստին։ Երբ հայ ժողո­վուրդը հայրե­նա­զուրկ ու առաջնորդ չուներ, ուներ Եկե­ղե­ցի, և երբ պատմության դաժա­նությունը ավե­րեց հայ ժողովրդին, Եկե­ղե­ցին հավա­սա­րա­պես կրեց այս տառա­պանքի բեռը։ Հայ առա­քե­լա­կան եկե­ղե­ցին սոսկ կրո­նա­կան հաստա­տություն չէ. այն հայ ազգի հոգև­որ կորիզն է, հայ ժողովրդի գիտակցությունը և միակ համախմբող երև­ույթը, որը մարմնա­վո­րում է հայոց աշխարհի ազգայնա­կա­նությունը, հայրե­նա­սի­րությունը, զոհա­բե­րությունը, նվիրվա­ծությունն ու հավատքը։ Այնպես որ, միանշա­նակ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիա­ծի­նը արտա­կարգ կարև­որ հաստա­տություն է։Բայց ի՞նչ է տեղի ունե­նում, երբ այս հարգված և սիրե­լի հաստա­տությունը դառնում է կոռուպցիա­յի և սեփա­կան ղեկա­վա­րության կողմից չարա­շա­հումնե­րի զոհ: Սա հասա­րա­կությա­նը թողնում է մեկ ընտրության առաջ՝ առանձնացնել ինստի­տուտը ղեկա­վա­րությունից:

Գարե­գին Բ‑ն Եկե­ղե­ցին չէ, նա պարզա­պես Եկե­ղե­ցու Պատրիարքն է։ Այսպի­սով, Գարե­գին Բ‑ի գահա­կա­լության վերլուծա­կան և փաստե­րի վրա հիմնված դատա­պարտումը ոչ ժխտում է, ոչ էլ հարձա­կում է հենց Եկե­ղե­ցու վրա։

[շարունա­կե­լի]

Աղբյուրը՝ evenreport.am կայքից։