Հասա­րա­կությունը Պետք Է Դիմադրի Մանի­պուլյա­ցիա­յին

Պնդումը, թե բանա­կը խառնվում է ներքա­ղա­քա­կան գործընթացնե­րին, մանի­պուլյա­տիվ և վտանգա­վոր ձևա­կերպում է։ Իրա­կան միջամտությունը եղել է այն ժամա­նակ, երբ զինված ուժե­րը դուրս էին բերվում փողոց՝ քաղա­քա­կան գործընթացնե­րի վրա ճնշում գործադրե­լու նպա­տա­կով։ 

Աղա­սի Թադև­ոսյան

1inTV‑ն զրուցել է մշա­կութա­յին մարդա­բան Աղա­սի Թադև­ոսյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվում է Հայաստա­նի ներքա­ղա­քա­կան իրա­վի­ճա­կը և նախընտրա­կան շրջա­նի մանի­պուլյա­ցիա­նե­րը: Մարդա­բա­նը հիմնա­վո­րում է, որ զինվո­րա­կան շքերթնե­րի անցկա­ցումը իշխա­նության հաշվետվո­ղա­կա­նության լեգի­տիմ ձև է և չի կարող որակվել որպես բանա­կի անթույլատրե­լի միջամտություն քաղա­քա­կա­նությա­նը: Թադև­ոսյա­նը հակադրում է նախկի­նում տեղի ունե­ցած բանա­կի իրա­կան ներգրավվա­ծությունը ներկա­յիս քննա­դա­տություննե­րին՝ դրանք անվա­նե­լով ռուսա­կան ազդե­ցության տակ գտնվող վտանգա­վոր թեզեր, որոնք նպա­տակ ունեն կասկա­ծի տակ դնել ընտրություննե­րի օրի­նա­կա­նությունը: Բացի այդ, նա հստակ սահմա­նա­զա­տում է թափանցիկ արևմտյան դրա­մաշնորհնե­րը ռուսա­կան ոչ թափանցիկ ֆինանսա­վո­րումից՝ ընդգծե­լով սեփա­կան ռազմարդյունա­բե­րության զարգացման կարև­ո­րությունը որպես պետա­կան ինքնիշխա­նության հիմք:

Աղա­սի Թադև­ոսյան նշեց, որ Հանրա­պե­տության օրվան նվիրված զորա­հանդե­սի շուրջ ձևա­վորված քննարկումնե­րը պետք է դիտարկել տարբեր խոսույթնե­րի համա­տեքստում։ Նա նախ շնորհա­վո­րեց քաղա­քա­ցի­նե­րին տոնի առթիվ և անդրա­դարձավ այն քննա­դա­տությա­նը, թե զորա­հանդե­սը նախընտրա­կան նպա­տակներ ուներ։ Թադև­ոսյա­նի կարծի­քով՝ ցանկա­ցած իշխա­նություն, որն իր կառա­վարման ընթացքում արդյունքներ է արձա­նագրել, բնա­կա­նա­բար փորձում է դրանք ներկա­յացնել հանրությա­նը՝ ընտրություննե­րից առաջ հաշվետվություն տալու տրա­մա­բա­նությամբ։ Նրա դիտարկմամբ՝ անվտանգության ոլորտում իրա­կա­նացված քայլե­րը հասա­րա­կության հիմնա­կան պահանջնե­րից են, և իշխող քաղա­քա­կան ուժը փորձում է ցույց տալ այդ ուղղությամբ կատարված աշխա­տանքը, որպեսզի քաղա­քա­ցի­նե­րը գնա­հա­տեն ու որո­շեն՝ վերընտրե՞լ իշխա­նությա­նը, թե ոչ։

Աղա­սի Թադև­ոսյա­նը կարծում է, որ այն պնդումը, թե բանա­կը խառնվում է ներքա­ղա­քա­կան գործընթացնե­րին, մանի­պուլյա­տիվ և վտանգա­վոր ձևա­կերպում է։ Նա հիշեցրեց 1996 և 2008 թվա­կաննե­րի իրա­դարձություննե­րը՝ նշե­լով, որ իրա­կան միջամտությունը եղել է այն ժամա­նակ, երբ զինված ուժե­րը դուրս էին բերվում փողոց՝ քաղա­քա­կան գործընթացնե­րի վրա ճնշում գործադրե­լու նպա­տա­կով։ Թադև­ոսյա­նի խոսքով՝ զորա­հանդես կազմա­կերպե­լը և բանա­կի տեխնի­կա­կան կարո­ղություննե­րը ցուցադրե­լը չի կարե­լի նույնացնել բանա­կի քաղա­քա­կան ներգրավվա­ծության հետ։ Նա հավե­լեց, որ նման խոսույթնե­րը կարող են օգտա­գործվել ապա­գա ընտրություննե­րի լեգի­տի­մությունը կասկա­ծի տակ դնե­լու և հետընտրա­կան բախումնե­րի համար հող նախա­պատրաստե­լու նպա­տա­կով։

Մարդա­բա­նը նաև անդրա­դարձավ այն շրջա­նակնե­րին, որոնք, ըստ նրա, երկար տարի­ներ հանդես են եկել որպես արևմտա­մետ հասա­րա­կա­կան գործիչներ կամ կազմա­կերպություններ, սակայն այժմ տարա­ծում են ռուսա­կան քաղա­քա­կան նարա­տիվներ։ Թադև­ոսյա­նը նշեց, որ տարի­նե­րի ընթացքում որոշ կառույցներ արևմտյան դրա­մաշնորհներ են ստա­ցել, բայց հետա­գա­յում հայտնվել են ռուսա­կան ազդե­ցության դաշտում գործող շրջա­նակնե­րի կողքին։ Նրա խոսքով՝ այսօր արդեն հրա­պա­րակվող տարբեր ցուցակնե­րից և բացա­հայտումնե­րից հնա­րա­վոր է տեսնել այդ կապե­րը։

Աղա­սի Թադև­ոսյա­նը խոսեց նաև Ռուսաստա­նի հետ ռազմա­կան համա­գործակցության թեմա­յի մասին։ Նա հիշեցրեց, որ պատե­րազմից հետո Հայաստա­նը մեծ գումարներ էր փոխանցել Ռուսաստա­նին զենքի մատա­կա­րա­րումնե­րի համար, սակայն, ըստ նրա, խոստացված սպա­ռա­զի­նության զգա­լի մասը այդպես էլ չի ստացվել։ Թադև­ոսյա­նի գնա­հատմամբ՝ այսօր առա­վել կարև­որ է, որ Հայաստա­նը զարգացնում է սեփա­կան ռազմարդյունա­բե­րությունը։ Նա առանձնացրեց տեղա­կան արտադրության զինա­տե­սակնե­րի աճը, ժամա­նա­կա­կից տեխնո­լո­գիա­նե­րի կիրա­ռումը և այն փաստը, որ հայկա­կան արտադրանքը սկսել է ներկա­յա­նալ նաև միջազգա­յին շուկա­յում։

Մարդա­բա­նը շեշտեց, որ հասա­րա­կության մեջ վտանգա­վոր մանի­պուլյա­ցիա է արվում, երբ փորձ է կատարվում նույնացնել արևմտյան դրա­մաշնորհա­յին ծրագրե­րը և ռուսա­կան ստվե­րա­յին ֆինանսա­վո­րումնե­րը։ Նրա խոսքով՝ արևմտյան ֆինանսա­վորմամբ գործող հասա­րա­կա­կան կազմա­կերպություննե­րի հաշվետվություննե­րը, ծախսերն ու դրա­մա­կան հոսքե­րը բաց և վերահսկե­լի են, մինչդեռ ռուսա­կան ազդե­ցության շրջա­նակնե­րում գործող ֆինանսա­կան մեխա­նիզմնե­րը, ըստ նրա, իրա­կա­նացվում են փակ, ստվե­րա­յին և հաճախ ապօ­րի­նի մեթոդնե­րով։ Թադև­ոսյա­նը նշեց, որ այդ ֆինանսա­կան հոսքե­րը հաճախ ուղղված են ընտրա­կա­շառքնե­րի, ապա­տե­ղե­կատվության և ընտրա­կան գործընթացնե­րի վրա ազդե­ցություն գործադրե­լու նպա­տակնե­րին։

Աղա­սի Թադև­ոսյա­նը նաև ընդգծեց, որ հասա­րա­կությունը պետք է զգոն լինի նման քարոզչա­կան հնարքնե­րի նկատմամբ։ Նրա կարծի­քով՝ հանրա­յին դաշտում շրջա­նառվող որոշ թեզեր միտված են հասա­րա­կության մեջ անվստա­հություն ձևա­վո­րե­լուն և քաղա­քա­կան ապա­կա­յունացման մթնո­լորտ ստեղծե­լուն։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝