Ընտրություննե­րից Հետո Շատ Գործ Կա Անե­լու

Մոսկվան կփորձի կանխել Հայաստա­նի եվրո­պա­կան ինտեգրումը, պահպա­նել իր ազդե­ցությունը էներգե­տիկ և ենթա­կա­ռուցվածքա­յին ոլորտնե­րում, ինչպես նաև խոչընդո­տել արևմտյան նախագծե­րի առաջխա­ղացմա­նը։ 

Հովսեփ Խուրշուդյան

1inTV‑ն զրուցել է «Ազատ քաղա­քա­ցի» ՀԿ նախա­գահ Հովսեփ Խուրշուդյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվում է Հայաստա­նի խորհրդա­րա­նա­կան ընտրություննե­րից հետո ստեղծված քաղա­քա­կան իրա­վի­ճա­կը՝ ընդգծե­լով արևմտյան երկրնե­րի շնորհա­վո­րանքնե­րի և Ռուսաստա­նի կողմից հնչող կասկածնե­րի միջև եղած կտրուկ հակա­սությունը։ Մինչ ԱՄՆ‑ը և Եվրա­միությունը ողջունում են ժողովրդա­վա­րա­կան գործընթացն ու խոստա­նում տնտե­սա­կան և լոգիստիկ աջակցություն, ռուսա­կան կողմը փորձում է բարձրացնել խաղադրույքնե­րը՝ շահարկե­լով ընտրա­կեղծիքնե­րի թեման և օգտա­գործե­լով իր տնտե­սա­կան լծակնե­րը։ Վերլուծա­բան Հովսեփ Խուրշուդյա­նը շեշտում է, որ Հայաստա­նի համար կենսա­կան է շարունա­կել դատաի­րա­վա­կան համա­կարգի մաքրումը մաֆիոզ կառույցնե­րից և իրա­կա­նացնել խորքա­յին բարե­փո­խումներ՝ արևմտյան գործընկերնե­րի վստա­հությունը պահպա­նե­լու համար։ Ըստ Խուրշուդյա­նի՝ սա պատմա­կան պահ է, երբ Երև­ա­նը պետք է ընտրի ինքնիշխա­նության ամրապնդումը և դիվերսիֆի­կա­ցիան՝ չեզո­քացնե­լով Մոսկվա­յից եկող հնա­րա­վոր տնտե­սա­կան պատժա­մի­ջոցնե­րի ազդե­ցությունը։

Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ ընտրություննե­րի կեղծված լինե­լու մասին հայտա­րա­րություննե­րը հիմնա­կա­նում հնչում են Ռուսաստա­նից և Հայաստա­նում նախկին քրեաօ­լի­գարխիկ համա­կարգի մնա­ցորդնե­րից։ Նրա կարծի­քով զավեշտա­լի է, որ այն ուժե­րը, որոնք տարի­ներ շարունակ կեղծել են ընտրություննե­րը և բռնա­զավթել իշխա­նությունը, այժմ խոսում են ժողովրդա­վա­րության և ազատ ընտրություննե­րի մասին։ Խուրշուդյա­նը կոչ արեց դիմել դատա­րան և ներկա­յացնել փաստեր, եթե կան ընտրա­կեղծիքնե­րի վերա­բերյալ հիմնա­վո­րումներ։

Նա ուշադրություն հրա­վի­րեց այն հանգա­մանքի վրա, որ Ռուսաստա­նը անտե­սում է ԱՊՀ դիտորդա­կան առա­քե­լության գնա­հա­տա­կա­նը, որը նույնպես ընտրություննե­րը համա­րել է ազատ և մրցակցա­յին։ Վերլուծա­բա­նը դիտարկեց, որ Մոսկվան պարզա­պես բարձրացնում է խաղադրույքնե­րը Հայաստա­նի իշխա­նություննե­րի հետ հետա­գա բանակցություննե­րից առաջ։ Եթե Ռուսաստա­նը չճա­նա­չի ընտրություննե­րի արդյունքնե­րը, ապա կհայտնվի բարդ իրա­վի­ճա­կում, քանի որ դա կնշա­նա­կի չճա­նա­չել Հայաստա­նի գործող իշխա­նություննե­րին։ Նրա խոսքով՝ նման քայլը կհանգեցնի հարա­բե­րություննե­րի խոր ճգնա­ժա­մի, ինչի հետև­անքով Հայաստա­նը կարող է ավե­լի արագ ինտեգրվել եվրո­պա­կան ուղղությա­նը։

Նա ընդգծեց, որ Եվրո­պան պատրաստա­կա­մություն է հայտնում աջակցել Հայաստա­նին տնտե­սա­կան և քաղա­քա­կան դժվա­րություննե­րի դեպքում։ Խուրշուդյա­նի գնա­հատմամբ՝ եթե Ռուսաստա­նը կիրա­ռի տնտե­սա­կան ճնշումներ, ապա Եվրո­պա­կան կառույցնե­րը կարող են փոխհա­տուցել դրանց մի մասը՝ բացե­լով շուկա­նե­րը հայկա­կան ապրանքնե­րի համար և տրա­մադրե­լով ֆինանսա­կան աջակցություն։

Վերլուծա­բա­նը համոզմունք հայտնեց, որ Ռուսաստա­նը դժվար թե գնա հարա­բե­րություննե­րի լիարժեք խզման ճանա­պարհով, քանի որ այդպի­սով ինքն իրեն դուրս կմղի տարա­ծաշրջա­նից։ Նրա խոսքով՝ նման զարգա­ցումնե­րի դեպքում օրա­կարգ կարող են մտնել ռուսա­կան ռազմա­կան ներկա­յության, էներգե­տիկ ակտիվնե­րի և ինտեգրա­ցիոն կառույցնե­րում Հայաստա­նի անդա­մակցության հարցե­րը։

Խուրշուդյա­նը պնդեց, որ Ուկրաի­նա­յի պատե­րազմը զգա­լիո­րեն սահմա­նա­փա­կել է Ռուսաստա­նի հնա­րա­վո­րություննե­րը։ Նա նշեց, որ Մոսկվան արդեն իսկ բախվում է լուրջ տնտե­սա­կան խնդիրնե­րի և նոր լայնա­ծա­վալ ճգնա­ժա­մե­րի գնա­լու ռեսուրսներ չունի։Հայաստանը ներկա­յում տարա­ծաշրջա­նի միակ ժողովրդա­վա­րա­կան պետությունն է, ինչը ոչ միայն պատասխա­նատվություն է, այլ նաև լրա­ցուցիչ աջակցություն ստա­նա­լու հնա­րա­վո­րություն արևմտյան գործընկերնե­րից։ Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ արևմտյան երկրնե­րի հետաքրքրվա­ծությունը պայմա­նա­վորված է նաև Հայաստա­նի ռազմա­վա­րա­կան և լոգիստիկ նշա­նա­կությամբ։

Խոսե­լով Ռուսաստա­նի հնա­րա­վոր պահանջնե­րի մասին՝ նա ենթադրեց, որ Մոսկվան կփորձի կանխել Հայաստա­նի եվրո­պա­կան ինտեգրումը, պահպա­նել իր ազդե­ցությունը էներգե­տիկ և ենթա­կա­ռուցվածքա­յին ոլորտնե­րում, ինչպես նաև խոչընդո­տել արևմտյան նախագծե­րի առաջխա­ղացմա­նը։ Խուրշուդյա­նը համոզված է, որ Հայաստա­նի իշխա­նություննե­րը նման պայմաննե­րում դժվար թե զիջումնե­րի գնան, քանի որ ընտրություննե­րում ստա­ցած մանդա­տը հենց ինքնիշխա­նության պահպանման և եվրո­պա­կան ուղղության շարունակման համար է։

Նա մեկնա­բա­նեց նաև Վոլո­դի­միր Զելենսկիի ուղերձը՝ նշե­լով, որ Եվրո­պան պետք է մեծացնի Հայաստա­նի դիմադրո­ղա­կա­նությունը տնտե­սա­կան, ֆինանսա­կան և ինստի­տուցիո­նալ մակարդակնե­րում։ Նրա կարծի­քով անհրա­ժեշտ են ներդրումներ, նոր շուկա­նե­րի հասա­նե­լիություն և աջակցություն տնտե­սության դիվերսիֆի­կացման համար։ Հայաստա­նը նույնպես պետք է շարունա­կի բարե­փո­խումնե­րը՝ հատկա­պես մարդու իրա­վունքնե­րի, տնտե­սության և դատաի­րա­վա­կան համա­կարգի ոլորտնե­րում։ Նա նշեց, որ լճա­ցումը կարող է վնա­սել ինչպես պետությա­նը, այնպես էլ եվրո­պա­կան ինտեգրման գործընթա­ցին։

Հովսեփ Խուրշուդյա­նը խիստ քննա­դա­տեց դատաի­րա­վա­կան համա­կարգում վեթինգի բացա­կա­յությունը։ Նրա խոսքով՝ իշխա­նություննե­րը տարի­ներ շարունակ չեն իրա­կա­նացրել համա­կարգա­յին մաքրում, ինչի հետև­անքով նախկին համա­կարգի ներկա­յա­ցուցիչնե­րը շարունա­կում են մնալ պետա­կան կառույցնե­րում։ Նա առանձնա­պես կարև­ո­րեց փաստա­հա­վաք հանձնա­ժո­ղովնե­րի աշխա­տանքը, նախկին տարի­նե­րի հանցա­գործություննե­րի բացա­հայտումը և պատասխա­նատվության մեխա­նիզմնե­րի գործարկումը։ Խուրշուդյա­նը կարծում է, որ առանց նման քայլե­րի հնա­րա­վոր չէ իրա­կան բարե­փո­խումներ իրա­կա­նացնել։

Վերլուծա­բա­նի գնա­հատմամբ՝ Հայաստա­նի եվրո­պա­կան ուղին ինքնին պարտադրե­լու է լրա­ցուցիչ ինստի­տուցիո­նալ փոփո­խություններ, քանի որ առանց դրանց երկի­րը կարող է կորցնել արևմտյան աջակցությունը։

Ամփո­փե­լով՝ Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ եթե իշխա­նություննե­րը չկա­տա­րեն խոստացված դատաի­րա­վա­կան և կառա­վարման բարե­փո­խումնե­րը, ապա ապա­գա­յում կարող են բախվել լուրջ քաղա­քա­կան հետև­անքնե­րի։ Նրա կարծի­քով՝ հաջորդ ընտրա­կան փուլե­րում քաղա­քա­ցի­նե­րը կգնա­հա­տեն ոչ թե արտա­քին սպառնա­լիքնե­րի դեմ դիմա­կա­յությունը, այլ իրա­կա­նացված բարե­փո­խումնե­րի իրա­կան արդյունքնե­րը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝