Հարցազրույց Հակա­կո­ռուպցիոն Կոմի­տեի Նախա­գա­հի Հետ

Արձա­նագրվել է դեպք, երբ Ռուսաստա­նի տարածքում անձը գումար է ստա­ցել և տեղա­փոխվել Հայաստան՝ ընտրություննե­րին մասնակցե­լու նպա­տա­կով։ Այդ անձի նկատմամբ քրեա­կան հետապնդում է նախա­ձեռնվել, և նա գտնվում է կալանքի տակ։ 

Արթուր Նահա­պետյան

Պետրոս Ղազարյա­նը զրուցել է հակա­կո­ռուպցիոն կոմի­տեի նախա­գահ Արթուր Նահա­պետյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում վերջինս պարզա­բա­նումներ է ներկա­յացնում ընտրա­կան գործընթացնե­րում հայտնա­բերված զանգվա­ծա­յին իրա­վա­խախտումնե­րի և քրեա­կան վարույթնե­րի վերա­բերյալ։ Արթուր Նահա­պետյա­նը մանրա­մասնում է ընտրա­կա­շառքի բացա­հայտված նոր և բարդ սխե­մա­նե­րը, ներառյալ քաղա­քա­ցի­նե­րի ձևա­կան գրանցումը աշխա­տանքի և արտերկրից ներհո­սող կասկա­ծե­լի ֆինանսա­կան միջոցնե­րը։ Քննարկման առանցքում են իրա­վա­պահ մարմիննե­րի կիրա­ռած օպե­րա­տիվ-հետա­խուզա­կան մեթոդնե­րը, հրա­պա­րակված ձայնագրություննե­րի հավաստիությունը և պայքա­րը համա­կարգված կոռուպցիոն մեխա­նիզմնե­րի դեմ։ Զրույցի ընթացքում փորձ է արվում իրա­զե­կել հանրությա­նը իրա­կա­նացվող իրա­վա­կան հետապնդումնե­րի անխուսա­փե­լիության մասին՝ ընդգծե­լով, որ բացա­հայտումնե­րի գործընթա­ցը կրե­լու է շարունա­կա­կան բնույթ՝ անկախ ընտրություննե­րի ավարտից։

Արթուր Նահա­պետյա­նը նշեց, որ այս պահի դրությամբ ընտրա­կան հանցա­գործություննե­րի վերա­բերյալ նախա­ձեռնվել է 118 քրեա­կան վարույթ։ Նրա խոսքով՝ վարույթնե­րի հիմնա­կան մասը վերա­բե­րում է ընտրա­կա­շառք տալու, ստա­նա­լու և բարե­գործության արգելքը խախտե­լու դեպքե­րին, որոնք առնչվում են երեք հիմնա­կան քաղա­քա­կան ուժե­րի։ Նա նաև տեղե­կացրեց, որ իրա­վա­պահ մարմիննե­րի հետ համա­տեղ իրա­կա­նացված վերջին գործո­ղություննե­րի արդյունքում եղել են ձերբա­կա­լություններ, և առա­ջի­կա­յում սպասվում են նոր բացա­հայտումներ։

Նահա­պետյա­նը կարծում է, որ ընդդի­մության կողմից հնչեցվող «բռնաճնշումնե­րի» մասին պնդումնե­րը հիմնա­վորված չեն, քանի որ իրա­վա­պահ մարմիննե­րը պարզա­պես կատա­րում են իրենց գործա­ռույթնե­րը՝ բացա­հայտե­լով ընտրա­կան բնույթի հանցա­գործություններ։ Նա ընդգծեց, որ հրա­պա­րակվող ձայնագրություննե­րը հիմնված են փաստա­կան տվյալնե­րի վրա և նպա­տակ ունեն հանրությա­նը տեղե­կացնել բացա­հայտված դեպքե­րի մասին։

Հակա­կո­ռուպցիոն կոմի­տեի նախա­գա­հը դիտարկեց նաև ձայնագրություննե­րի հրա­պա­րակման շուրջ հնչող քննա­դա­տություննե­րը։ Նրա խոսքով՝ նման նյութե­րը մեկ կամ երկու օրվա աշխա­տանքի արդյունք չեն, այլ ամիսներ տևած օպե­րա­տիվ աշխա­տանքի արդյունք։ Այդ պատճա­ռով հանրայնացվում են միայն այն հատվածնե­րը, որոնք կարև­որ են ենթադրյալ հանցա­գործության հատկա­նիշնե­րը հիմնա­վո­րե­լու համար։Ընտրակաշառքի դասա­կան մեխա­նիզմնե­րից բացի այս ընտրություննե­րում բացա­հայտվել են նաև նոր սխե­մա­ներ։ Դրանցից մեկը ձևա­կան աշխա­տանքի ընդունման մեխա­նիզմն է, երբ քաղա­քա­ցին գրանցվում է որևէ կազմա­կերպությունում, ստա­նում է աշխա­տա­վարձ, սակայն իրա­կա­նում աշխա­տանք չի կատա­րում։ Ըստ նրա՝ եթե աշխա­տանքի ընդունման նախա­պայմա­նը եղել է որևէ քաղա­քա­կան ուժի օգտին քվեարկե­լը, ապա դա դիտարկվում է որպես ընտրա­կա­շառք։

Նահա­պետյա­նը շեշտեց, որ զանգվա­ծա­յին գաղտնալսումներ չեն իրա­կա­նացվել։ Նրա խոսքով՝ իրա­վա­պահնե­րը նախ ստա­նում են օպե­րա­տիվ տվյալներ, ապա դատա­րա­նի թույլտվությամբ իրա­կա­նացնում համա­պա­տասխան միջո­ցա­ռումներ։ Միայն փաստա­կան տվյալնե­րի ձեռքբե­րումից հետո են նախա­ձեռնվում քրեա­կան վարույթներ և հետապնդումներ։

Հակա­կո­ռուպցիոն կոմի­տեի նախա­գա­հը պատմեց, որ բացա­հայտված սխե­մա­նե­րի թվում են նաև բարե­գործության արգելքի խախտման դեպքե­րը, երբ քաղա­քա­կան ուժե­րի հետ անմի­ջա­կա­նո­րեն չկապված անձինք զբաղվել են բարե­գործա­կան գործունեությամբ՝ որո­շա­կի քաղա­քա­կան շահեր սպա­սարկե­լու նպա­տա­կով։ Նա նաև հայտնեց, որ արձա­նագրվել են դեպքեր, երբ արտերկրում գտնվող քաղա­քա­ցի­նե­րը նյութա­պես շահագրգռվել են Հայաստան գալու և որո­շա­կի քաղա­քա­կան ուժի օգտին քվեարկե­լու համար։ Արձա­նագրվել է դեպք, երբ Ռուսաստա­նի տարածքում անձը գումար է ստա­ցել և տեղա­փոխվել Հայաստան՝ ընտրություննե­րին մասնակցե­լու նպա­տա­կով։ Նրա խոսքով՝ այդ անձի նկատմամբ քրեա­կան հետապնդում է նախա­ձեռնվել, և նա գտնվում է կալանքի տակ։ Իրա­վա­պահնե­րի ձեռքում կան բազմա­թիվ ձայնագրություններ, որոնց միայն մի մասն է հրա­պա­րակվել։ Նա ընդգծեց, որ հրա­պա­րա­կումնե­րի ընթացքում հայհո­յանքներն ու վիրա­վո­րա­կան արտա­հայտություննե­րը հնա­րա­վո­րինս հեռացվել կամ մեղմացվել են, իսկ հրա­պա­րակվել են միայն այն հատվածնե­րը, որոնք առնչվում են ենթադրյալ հանցա­գործություննե­րի բացա­հայտմա­նը։

Հակա­կո­ռուպցիոն կոմի­տեի նախա­գա­հը կտրա­կա­նա­պես հերքեց պնդումնե­րը, թե հրա­պա­րակված ձայնագրություննե­րը կեղծված կամ մոնտաժված են։ Նրա խոսքով՝ հարյուրա­վոր հարցաքննված անձանցից որևէ մեկը չի հայտա­րա­րել, որ ձայնագրություննե­րը կեղծ են կամ բովանդա­կությունը չի համա­պա­տասխա­նում իրա­կա­նությա­նը։ Ավե­լին, ըստ Նահա­պետյա­նի, մի շարք գործե­րով կան նաև խոստո­վա­նա­կան ցուցմունքներ։ Կոմի­տեն նախընտրա­կան շրջա­նում փորձել է ոչ միայն բացա­հայտել, այլև կանխարգե­լել հանցա­գործություննե­րը։ Այդ նպա­տա­կով իրա­կա­նացվել են իրա­զեկման արշավներ, հրա­պա­րակվել են տեսանյութեր և հաղորդագրություններ, ինչպես նաև քաղա­քա­ցի­նե­րին տրա­մադրվել է թեժ գիծ՝ ընտրա­կան հանցա­գործություննե­րի մասին տեղե­կություններ հաղորդե­լու համար։ Նրա խոսքով՝ այդ միջո­ցա­ռումնե­րը արդյունա­վետ են եղել, քանի որ կոմի­տեն ստա­ցել է տասնյակ ահա­զանգեր քաղա­քա­ցի­նե­րից։

Արթուր Նահա­պետյա­նը հայտնեց, որ քննության շրջա­նա­կում ուսումնա­սիրվում է՝ արդյոք ընտրա­կա­շառքի դեպքե­րը եղել են առանձին անձանց ինքնա­գործունեության արդյունք, թե ունե­ցել են համա­կարգված բնույթ։ Նա նշեց, որ բացա­հայտված դեպքե­րի ծավա­լը և դրանցում ներգրավված ֆինանսա­կան միջոցնե­րը հիմք են տալիս ենթադրե­լու, որ հնա­րա­վոր է գործել են ավե­լի լայն կազմա­կերպված մեխա­նիզմներ։  Իրա­վա­պահ մարմիննե­րը ստուգում են տվյալներ, ըստ որոնց՝ ընտրա­կան գործընթացնե­րին նախորդած շրջա­նում Հայաստան է ներմուծվել շուրջ 30 միլիոն ԱՄՆ դոլար կանխիկ միջոց։ Նրա խոսքով՝ այդ գումարնե­րի ծագումնա­բա­նությունն ու ծախսման ուղղություննե­րը ներկա­յումս ուսումնա­սիրվում են։

Հակա­կո­ռուպցիոն կոմի­տեի նախա­գա­հը նշեց, որ ընտրություննե­րի ավարտը չի նշա­նա­կում քննություննե­րի ավարտ։ Նա վստա­հեցրեց, որ շարունակվե­լու են ինչպես օպե­րա­տիվ միջո­ցա­ռումնե­րը, այնպես էլ նոր քրեա­կան վարույթնե­րի շրջա­նա­կում իրա­կա­նացվող գործո­ղություննե­րը, և հանրությունը կշա­րունա­կի տեղե­կացվել բացա­հայտումնե­րի մասին։

Արթուր Նահա­պետյա­նի խոսքով՝ քննության նպա­տակնե­րից մեկն ամբողջ հանցա­վոր շղթա­յի բացա­հայտումն է՝ ներքևի օղակնե­րից մինչև հնա­րա­վոր կազմա­կերպիչներ։ Նա ընդգծեց, որ յուրա­քանչյուր վարույթով փորձ է արվում պարզել ոչ միայն անմի­ջա­կան կատա­րողնե­րին, այլև այն անձանց, ովքեր կարող էին ղեկա­վա­րել կամ ֆինանսա­վո­րել տվյալ գործընթացնե­րը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝