Դիմադրել Ու Առաջ Գնալ

Անհրա­ժեշտ է վերա­նա­յել ընտրա­կան օրենսդրությունը և սահմա­նել բնա­կության ցենզ։ Մարդիկ, որոնք երկար տարի­ներ չեն ապրել Հայաստա­նում, հարկեր չեն վճա­րել և չեն կրել պետա­կան պարտա­վո­րություններ, չպետք է նույն չափով ազդեն երկրի քաղա­քա­կան որո­շումնե­րի վրա։ 

Հովսեփ Խուրշուդյան

FreeNews Armenia‑ն զրուցել է «Ազատ քաղա­քա­ցի» ՀԿ նախա­գահ Հովսեփ Խուրշուդյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվում է Հայաստա­նի քաղա­քա­կան վեկտո­րի փոփո­խությունը, որտեղ հիմնա­կան շեշտը դրվում է Ռուսաստա­նի ազդե­ցության կորստի և դեպի Եվրո­պա­կան միություն ձգտե­լու անհրա­ժեշտության վրա։ Քննարկվում է, թե ինչպես է հայ ժողո­վուրդը վերջնա­կա­նա­պես կորցրել վստա­հությունը Կրեմլի հանդեպ, ինչն ստի­պում է երկրին փնտրել նոր դաշնա­կիցներ և դիվերսիֆի­կացնել տնտե­սությունը՝ դուրս գալով ռուսա­կան շուկա­յի կախվա­ծությունից։ Խուրշուդյա­նը­շեշտում է, որ Մոսկվա­յի կողմից կիրառվող պատժա­մի­ջոցնե­րը միայն արա­գացնում են Հայաստա­նի ինքնիշխա­նության ամրապնդումը և եվրո­պա­կան չափա­նիշնե­րին համա­պա­տասխա­նող ռազմարդյունա­բե­րության ու գյուղատնտե­սության զարգա­ցումը։ Խուրշուդյա­նը հորդո­րում է իրա­կա­նացնել օրենսդրա­կան բարե­փո­խումներ՝ պաշտպանվե­լու համար ներքին և արտա­քին այն սպառնա­լիքնե­րից, որոնք փորձում են խաթա­րել երկրի ժողովրդա­վա­րա­կան ապա­գան։

Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ Ռուսաստա­նը վաղուց կորցրել է իր գլխա­վոր հենա­րա­նը Հայաստա­նում՝ հայ ժողովրդի վստա­հությունն ու համակրանքը։ Նրա կարծի­քով՝ երկար ժամա­նակ Հայաստա­նում տարածվել էր «եղբայրա­կան հարա­բե­րություննե­րի» գաղա­փա­րը, մինչդեռ Ռուսաստա­նը Հայաստա­նին երբեք հավա­սար գործընկեր չի դիտարկել, այլ՝ որպես ազդե­ցության գոտի։ Խուրշուդյա­նը դիտարկում է, որ հայ հասա­րա­կությունը ծանր կորուստնե­րի գնով հասկա­ցավ ռուսա­կան քաղա­քա­կա­նության իրա­կան բնույթը։ Նա կարծում է, որ եթե այդ գիտակցումն ավե­լի վաղ տեղի ունե­նար, Հայաստա­նը գուցե խուսա­փեր նաև Արցա­խի կորստից։ Այսօր Ռուսաստա­նը փորձում է պատասխա­նատվությունը բարդել Հայաստա­նի իշխա­նություննե­րի, Արևմուտքի կամ այլ ուժե­րի վրա՝ օգտա­գործե­լով նաև հայազգի քարո­զիչնե­րի։ Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ որոշ գործիչներ նույնիսկ բացա­հայտ կոչեր են անում Հայաստա­նի նկատմամբ միջամտության կամ օկուպա­ցիա­յի։

Հասա­րա­կա­կան գործի­չը կարծում է, որ Ռուսաստա­նը ներկա­յում կարող է կիրա­ռել միայն տնտե­սա­կան ճնշումներ, սակայն դրանք կարող են հակա­ռակ ազդե­ցությունն ունե­նալ։ Ըստ նրա՝ եթե հայկա­կան արտադրողնե­րը ստիպված լինեն նոր շուկա­ներ փնտրել, միջնա­ժամկետ և երկա­րա­ժամկետ հեռանկա­րում դա կարող է օգտա­կար լինել Հայաստա­նի տնտե­սության համար։Խուրշուդյանի գնա­հատմամբ՝ Եվրո­պա­կան շուկա­նե­րը Հայաստա­նի համար իրա­կան հնա­րա­վո­րություն են։ Նա նշեց, որ հայկա­կան արտադրանքը, հատկա­պես գյուղատնտե­սա­կան մթերքը, կարող է մրցունակ լինել այլ շուկա­նե­րում, եթե ապա­հովվի անհրա­ժեշտ որա­կը։ Նրա խոսքով՝ եվրո­պա­կան աջակցությունը կարող է շարունա­կա­կան բնույթ կրել, իսկ Հայաստա­նի տնտե­սության ծավալնե­րը Եվրո­պա­յի համար մեծ բեռ չեն ներկա­յացնում։

Ռուսա­կան սահմա­նա­փա­կումնե­րը գյուղմթերքի ներմուծման նկատմամբ կարող են խթա­նել հայկա­կան արտա­հանման դիվերսիֆի­կա­ցումը։ Նա նշեց, որ հատկա­պես չրե­ղե­նի դեպքում այլ շուկա­ներ գտնե­լը համե­մա­տա­բար հեշտ է՝ հաշվի առնե­լով դրա պահպանման ժամկետնե­րը։

Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ ընտրություննե­րի արդյունքնե­րը լուրջ ազդանշան են Ռուսաստա­նի համար։ Նրա կարծի­քով՝ Մոսկվան արդեն հասկա­ցել է, որ կորցնում է Հայաստա­նը և ընդհանրա­պես Հարա­վա­յին Կովկա­սը։ Նա նաև ենթադրեց, որ տարա­ծաշրջա­նում ռուսա­կան ազդե­ցության թուլա­ցումը կարող է ազդե­ցություն ունե­նալ նաև Ռուսաստա­նի ներքին կայունության վրա։Հայաստանի ընտրություննե­րի արդյունքնե­րը դրա­կան արձա­գանք ստա­ցան մի շարք հետխորհրդա­յին երկրնե­րի ղեկա­վարնե­րի և միջազգա­յին դիտորդնե­րի կողմից։ Նրա կարծի­քով՝ դա հակա­սում էր ռուսա­կան քաղա­քա­կան ակնկա­լիքնե­րին։

Մասնա­գի­տությամբ հասա­րա­կա­կան գործի­չը նշեց, որ Հայաստա­նի տնտե­սությունում արդեն տեսա­նե­լի են փոփո­խություններ, իսկ եվրո­պա­կան ուղղությամբ ինտեգրումը կարող է բերել նոր ներդրումնե­րի և արդյունա­բե­րա­կան ծրագրե­րի իրա­կա­նացման։

Անդրա­դառնա­լով արտերկրում բնակվող Հայաստա­նի քաղա­քա­ցի­նե­րի ընտրա­կան մասնակցությա­նը՝ Խուրշուդյա­նը կարծիք հայտնեց, որ անհրա­ժեշտ է վերա­նա­յել ընտրա­կան օրենսդրությունը և սահմա­նել բնա­կության ցենզ։ Նրա համոզմամբ՝ մարդիկ, որոնք երկար տարի­ներ չեն ապրել Հայաստա­նում, հարկեր չեն վճա­րել և չեն կրել պետա­կան պարտա­վո­րություններ, չպետք է նույն չափով ազդեն երկրի քաղա­քա­կան որո­շումնե­րի վրա։

Նա նշեց, որ իրա­վունքներն ու պարտա­կա­նություննե­րը պետք է լինեն փոխկա­պակցված, իսկ ընտրա­կան համա­կարգը պետք է արտա­ցո­լի պետության առջև ունե­ցած իրա­կան մասնակցությունն ու պատասխա­նատվությունը։ Հովսեփ Խուրշուդյա­նը քննա­դա­տեց նաև դատա­կան համա­կարգի վիճա­կը՝ նշե­լով, որ կոռուպցիոն խնդիրնե­րը շարունա­կում են պահպանվել, և անհրա­ժեշտ են խորքա­յին բարե­փո­խումներ։ Շատե­րը օգտվում են Հայաստա­նի սոցիա­լա­կան ծառա­յություննե­րից, սակայն միա­ժա­մա­նակ դառնում են արտա­քին քաղա­քա­կան ազդե­ցություննե­րի գործիք։ Նրա կարծի­քով՝ Հայաստա­նը պետք է մնա այնպի­սի պետություն, ուր մարդիկ ցանկա­նան վերա­դառնալ և ապրել։

Անդրա­դառնա­լով Ռուսաստա­նում տիրող իրա­վի­ճա­կին՝ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ պատե­րազմի ավարտից հետո երկի­րը կարող է բախվել նոր սոցիա­լա­կան խնդիրնե­րի՝ կապված պատե­րազմի մասնա­կիցնե­րի վերա­դարձի հետ։

Խուրշուդյա­նը խոսեց նաև Ռուսաստա­նի հասա­րա­կա­կան և քաղա­քա­կան մշա­կույթի մասին՝ այն բնութագրե­լով որպես կայսե­րա­կան մտա­ծո­ղության վրա հիմնված համա­կարգ, որտեղ, իր կարծի­քով, գերիշխում են ենթա­կա­յության և գերա­կա­յության հարա­բե­րություննե­րը։ Նրա դիտարկմամբ՝ Ռուսաստա­նի քաղա­քա­կա­նությունը հաճախ հիմնված է ճնշումնե­րի, պատժա­մի­ջոցնե­րի և ուժի կիրառման վրա, մինչդեռ Եվրո­պան հիմնա­կա­նում գործում է գրավչության և համա­գործակցության մեխա­նիզմնե­րով։

Խոսե­լով Հայաստա­նի եվրո­պա­կան ինտեգրման մասին՝ Հովսեփ Խուրշուդյա­նը ընդգծեց, որ ինքը կողմ է Եվրա­միությա­նը միա­նա­լու ռազմա­վա­րությա­նը և հիշեցրեց, որ այդ ուղղությամբ արդեն քաղա­քա­կան որո­շումներ են ընդունվել։

Նա նշեց, որ եվրո­պա­կան շուկան մեծ հնա­րա­վո­րություններ է բացում հայկա­կան ապրանքնե­րի համար։ Նրա խոսքով՝ տարբեր եվրո­պա­կան երկրներ արդեն հետաքրքրություն են ցուցա­բե­րում հայկա­կան գյուղատնտե­սա­կան արտադրանքի նկատմամբ։

Անդրա­դառնա­լով ռազմարդյունա­բե­րությա­նը՝ Խուրշուդյա­նը այն անվա­նեց Հայաստա­նի ամե­նա­հե­ռանկա­րա­յին ուղղություննե­րից մեկը։ Նրա համոզմամբ՝ տեղա­կան արտադրությունը ոչ միայն ամրապնդում է անվտանգությունը, այլև ստեղծում է աշխա­տա­տե­ղեր, զարգացնում գիտությունը և խթա­նում բարձր տեխնո­լո­գիա­նե­րի առաջընթացը։Հայկական ռազմարդյունա­բե­րա­կան ընկե­րություննե­րը կարող են համա­գործակցել եվրո­պա­կան գործընկերնե­րի հետ և արտա­հա­նել առանձին բաղադրիչներ կամ տեխնո­լո­գիա­կան լուծումներ։

Խոսե­լով Հայաստա­նի ապա­գա­յի մասին՝ Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ Ռուսաստա­նի ազդե­ցությունից հնա­րա­վո­րինս արագ հեռա­նա­լը երկա­րա­ժամկետ առումով կարող է օգտա­կար լինել Հայաստա­նի համար, նույնիսկ եթե այդ գործընթա­ցը կարճա­ժամկետ դժվա­րություններ առաջացնի։Հայաստանի ժողովրդա­վա­րա­կան զարգացման հաջո­ղությունը կարող է ազդե­ցություն ունե­նալ նաև հարև­ան երկրնե­րի վրա։ Միա­ժա­մա­նակ նա նկա­տեց, որ տարա­ծաշրջա­նի որոշ ռեժիմներ շահագրգռված չեն Հայաստա­նում ուժեղ ժողովրդա­վա­րության ձևա­վորմամբ։

Խուրշուդյա­նը եզրա­փա­կեց՝ նշե­լով, որ Հայաստա­նի ներկա­յիս քաղա­քա­կան ուղղությունը ճիշտ է, սակայն այն պահանջում է համբե­րություն, հետև­ո­ղա­կա­նություն և պատրաստա­կա­մություն դիմա­կա­յե­լու արտա­քին ճնշումնե­րին։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝