Ռուսա­կան Ընդդի­մության Գլխա­տումը

Վերջին տարի­նե­րին Ռուսաստա­նը փորձել է տարբեր լծակնե­րով ազդել Հայաստա­նի ներքա­ղա­քա­կան գործընթացնե­րի վրա։ Եվրո­պա­կան միության աջակցությունը Հայաստա­նին ստեղծում է նոր հնա­րա­վո­րություններ տնտե­սա­կան և քաղա­քա­կան առումով, և Հայաստա­նը պետք է ավե­լի համարձակ քայլեր կատա­րի եվրո­պա­կան ուղղությամբ։ 

Հովսեփ Խուրշուդյան

Մեր Խոսքը՝

Զրույցից առաջ կարև­որ է նշել, որ ստորև ներկա­յացվող դիտարկումնե­րը հանդես են գալիս որպես նախա­բա­նի քաղա­քա­կան գնա­հա­տա­կաններ և ոչ թե Հովսեփ Խուրշուդյա­նի ուղիղ խոսք։ Դրանք ընդգծում են այն լայն համա­տեքստը, որի մեջ քննարկվում են Հայաստա­նի ներքին ու արտա­քին քաղա­քա­կան վերջին զարգա­ցումնե­րը։ Այս տեսանկյունից 9‑րդ գումարման Ազգա­յին ժողո­վը կարող է դիտարկվել որպես Հայաստա­նի քաղա­քա­կան համա­կարգում խորքա­յին վերաձև­ումնե­րի հանգրվան՝ այն փուլը, որտեղ ավարտին են մոտե­նում նախկին ազդե­ցության մեխա­նիզմնե­րը և ձևա­վորվում է նոր պետա­կան ու քաղա­քա­կան տրա­մա­բա­նություն։ Եվ կարև­որ են հատկա­պես մի շարք նուրբ և հրա­տապ արձա­գանքներ պահանջող թեմա­նե­րի հանդեպ լայն քննարկումներ, որոնց և անդրա­դառնում է այս հարցազրույցը։ Դրանց թվում են ադրբե­ջանցի­նե­րի վերա­դարձի կամ վերաբնա­կեցման շուրջ քննարկվող սցե­նարնե­րի քաղա­քա­կան և անվտանգա­յին հետև­անքնե­րը, այդ թվում՝ «3 հարյուր հազար ազե­րի­ներ» ձևա­կերպմամբ ներկա­յացվող մտա­հո­գությունը, քաղա­քա­կան և ինստի­տուցիո­նալ անձեռնմխե­լիության հնա­րա­վոր կորուստնե­րը, կալա­նա­վո­րումնե­րի, քրեա­կան գործե­րի և հեղի­նա­կազրկման գործընթացնե­րի ազդե­ցությունը քաղա­քա­կան դաշտի վրա,պետականացման կամ ստացվածքնե­րի վերահսկո­ղության վերա­բերյալ քննարկումները,Ռուսաստանի ազդե­ցության շեշտա­կի նվազման գնա­հա­տա­կաննե­րը, նոր ընդդի­մության ձևա­վորման և նախա­պատրաստա­կան շրջա­նի մեկնարկը,Հայաստանի պետա­կան զարգացման նոր փուլի՝ պայմա­նա­կա­նո­րեն «4‑րդ Հանրա­պե­տության» սահմանման շուրջ քննարկումնե­րը, հայ-ռուսա­կան հարա­բե­րություննե­րի վերաի­մաստա­վորման անհրա­ժեշտությունը, ինչպես նաև այլ քաղա­քա­կան, անվտանգա­յին և հասա­րա­կա­կան գործընթացներ, որոնք կարող են ձևա­վո­րել երկրի առա­ջի­կա քաղա­քա­կան օրա­կարգը։

Նաև հարկա­վոր է մատնանշել այն տեսա­կե­տը, ըստ որի խորհրդա­րա­նա­կան գործընթացնե­րում կարող է տեղի ունե­նալ ռուսա­մետ կամ ռուսա­կան ազդե­ցության հետ ասո­ցացվող ընդդի­մա­դիր ուժե­րի թուլա­ցում, վերա­դա­սա­վո­րում կամ քաղա­քա­կան դաշտից դուրս մղում։

Այս շրջա­նա­կում զրույցը դիտարկվում է որպես փորձ՝ հասկա­նա­լու, թե ինչպես են իրա­վա­կան գործընթացնե­րը, ներքին քաղա­քա­կան վերա­դա­սա­վո­րումնե­րը և արտա­քին քաղա­քա­կան ուղղություննե­րի փոփո­խությունը փոխկա­պակցվում Հայաստա­նի ինքնիշխա­նության, պետա­կան ինստի­տուտնե­րի ամրապնդման և ապա­գա քաղա­քա­կան համա­կարգի ձևա­վորման հետ։

Մեր Ուղին


1inTV‑ն զրուցել է «Ազատ Քաղա­քա­ցի» ՀԿ նախա­գահ Հովսեփ Խուրշուդյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվում է Հայաստա­նի ներքին և արտա­քին քաղա­քա­կա­նության վերջին զարգա­ցումնե­րը՝ շեշտադրե­լով պետա­կան դավա­ճա­նության և լրտե­սության մեղադրանքով ընդդի­մա­դիր գործիչնե­րի ձերբա­կա­լություննե­րը։ 

Հովսեփ Խուրշուդյա­նը ներկա­յացնում է այս իրա­վա­կան գործընթացնե­րը որպես պետության ինքնիշխա­նության ամրապնդում և ռուսա­կան ազդե­ցության լծակնե­րից աստի­ճա­նա­բար ազատվե­լու հնա­րա­վո­րություն։ Անդրա­դարձ է կատարվում նաև Ադրբե­ջա­նի հետ խաղա­ղության պայմա­նագրի նախա­պայմաննե­րին, հատկա­պես սահմա­նադրա­կան փոփո­խություննե­րի շուրջ ստեղծված մարտահրա­վերնե­րին և արևմտյան գործընկերնե­րի հետ ինտեգրման նոր հեռանկարնե­րին։ Ընդհա­նուր նպա­տակն է հանրությա­նը պարզա­բա­նել, թե ինչպես են ներքին բարե­փո­խումնե­րը և հակա­կո­ռուպցիոն պայքա­րը փոխկա­պակցված երկրի արտա­քին անվտանգության ու ժողովրդա­վա­րա­կան ինստի­տուտնե­րի կայացման հետ։

Հյուր Հովսեփ Խուրշուդյա­նը, անդրա­դարձավ հետընտրա­կան զարգա­ցումնե­րին, իրա­վա­կան գործընթացնե­րին, հայ-ռուսա­կան հարա­բե­րություննե­րին և խաղա­ղության գործընթա­ցին։

Խուրշուդյա­նը նշեց, որ Գագիկ Ծառուկյա­նի գործը քաղա­քա­կան հետապնդում որա­կելն անհիմն է, քանի որ, իր գնա­հատմամբ, նա հիմնա­կա­նում գործել է որպես բիզնես շահեր հետապնդող անձ և պետա­կան համա­կարգը ծառա­յեցրել է իր շահե­րին։ Վերլուծա­բա­նը ասաց, որ եթե իրա­վա­պահ մարմիններն այսօր կիրա­ռում են օրենքը, ապա դա պետք է դիտարկել որպես ուշա­ցած, բայց անհրա­ժեշտ արդա­րա­դա­տություն։

Նա անդրա­դարձավ նաև ընտրա­կա­շառքի թեմա­յին՝ նշե­լով, որ այդ երև­ույթը լուրջ սպառնա­լիք է պետա­կան ինստի­տուտնե­րի և ժողովրդա­վա­րության համար։ Խուրշուդյա­նի կարծի­քով՝ ընտրա­կա­շառքը պետք է գնա­հատվի որպես պետա­կան կարգի դեմ ուղղված հանցա­գործություն, և դրա նկատմամբ անհրա­ժեշտ է խիստ իրա­վա­կան արձա­գանք։

Հովսեփ Խուրշուդյա­նը խոսեց նաև Ռուսաստա­նի ազդե­ցության մասին՝ դիտարկե­լով, որ վերջին տարի­նե­րին Ռուսաստա­նը փորձել է տարբեր լծակնե­րով ազդել Հայաստա­նի ներքա­ղա­քա­կան գործընթացնե­րի վրա։ Նա կարծում է, որ Եվրո­պա­կան միության աջակցությունը Հայաստա­նին ստեղծում է նոր հնա­րա­վո­րություններ տնտե­սա­կան և քաղա­քա­կան առումով, և Հայաստա­նը պետք է ավե­լի համարձակ քայլեր կատա­րի եվրո­պա­կան ուղղությամբ։

Անդրա­դառնա­լով վարչա­պետ Նիկոլ Փաշինյա­նի այցին Մոսկվա՝ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ դա պետք է դիտարկել որպես առկա խնդիրնե­րի քննարկման անհրա­ժեշտ քայլ, ոչ թե Ռուսաստա­նի նկատմամբ կախվա­ծության ապա­ցույց։ Նա ընդգծեց, որ Հայաստա­նի իշխա­նություննե­րը շարունա­կում են վարել բազմա­վեկտոր քաղա­քա­կա­նություն, սակայն Ռուսաստա­նի ազդե­ցությունը աստի­ճա­նա­բար թուլա­նում է։

Վերլուծա­բա­նը խոսեց նաև Ադրբե­ջա­նի արտգործնա­խա­րար Ջեյհուն Բայրա­մո­վի հայտա­րա­րություննե­րի մասին։ Խուրշուդյա­նը ասաց, որ Ալիևը ձգտում է հնա­րա­վո­րինս երկա­րաձգել խաղա­ղության պայմա­նագրի ստո­րագրումը՝ նոր նախա­պայմաններ առաջ քաշե­լով, այդ թվում՝ Հայաստա­նի սահմա­նադրության փոփո­խության պահանջը։ Նրա գնա­հատմամբ՝ Հայաստա­նի համար կարև­որ է պահպա­նել զուսպ և պետա­կան շահե­րից բխող մոտե­ցում, իսկ սահմա­նադրա­կան փոփո­խություննե­րի հարցը պետք է քննարկվի լայն հասա­րա­կա­կան և մասնա­գի­տա­կան շրջա­նակնե­րում։

Խուրշուդյա­նը հավե­լեց, որ Հայաստա­նի Սահմա­նադրության փոփո­խությունը չպետք է ընկալվի բացա­ռա­պես արտա­քին ճնշման արդյունք։ Նա ընդգծեց, որ սահմա­նադրությունը հիմնա­րար փաստա­թուղթ է, և դրա ցանկա­ցած փոփո­խություն կարող է լուրջ ազդե­ցություն ունե­նալ երկրի պետա­կան զարգացման վրա։

Ամփո­փե­լով՝ Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ Հայաստա­նի համար առաջնա­հերթ է պետա­կան ինստի­տուտնե­րի ամրապնդումը, ընտրա­կան գործընթացնե­րի մաքրությունը, արդա­րա­դա­տության համա­կարգի բարե­փո­խումը և արտա­քին քաղա­քա­կան հավա­սա­րակշռված, բայց ինքնիշխա­նության վրա հիմնված մոտե­ցումը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝