Ալիևը ներսում ավելի է խորացնում հայատյացության քարոզը ու նոր ագրեսիայի հիմքեր է նախապատրաստում բազմաշերտ առումով՝ և՛ տեղեկատվական, և՛ քաղաքական, և՛ դիվանագիտական, և՛ հանրակրթական դպրոցներից սկսած: Սրա հետ մեկտեղ ձերբակալում է այն մարդկանց, որոնք խոսում են խաղաղության կամ բարիդրացիության մասին:
Տաթևիկ Հայրապետյան
Ադրբեջանում ձերբակալում են այն մարդկանց, որոնք խոսում են խաղաղության կամ բարիդրացիության մասին. Տաթևիկ Հայրապետյան
«Մեդիալաբի» հարցերին պատասխանում է պատմական գիտությունների թեկնածու, ադրբեջանագետ Տաթևիկ Հայրապետյանը
– Տիկի՛ն Հայրապետյան, պաշտպանության նախարարությունից հայտարարում են, որ Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն կրակ է բացել Սյունիքի մարզի Խնածախ բնակավայրի ուղղությամբ, վնասվել է բնակելի տուն: Ադրբեջանից էլ շարունակում են հնչել հայտարարություններ առ այն, որ ՀՀ-ն անպայման պետք է փոխի Սահմանադրությունը: Տեղի ունեցող զարգացումներն ինչպե՞ս եք գնահատում հատկապես այն համատեքստում, որ կողմերը համաձայնեցրել են խաղաղության պայմանագրի տեքստը:
– Իրականում, որոշակի դադարից հետո, որը, կարծում եմ, պայմանավորված էր այս ընթացքում Նովրուզի տոներով ու նաև միջազգային դերակատարների կողմից եկող ազդակներով, ադրբեջանական ագրեսիվ ապատեղեկատվական արշավում փոքր-ինչ դադար էր նկատվում, բայց երեկվանից սկսած կրկին ակտիվացել են ապատեղեկատվության տարածման գործում:
Ըստ էության, մեր պաշտպանության նախարարությունն էլ որոշել է այլևս չկոծկել այդ կրակոցները կամ առնվազն ինչ-որ չափով ներկայացնել իրադրությունը: Առհասարակ ՊՆ-ն բավականին բարդ իրավիճակում է հայտնվել, որովհետև քաղաքական ղեկավարությունը փորձում է ստեղծել պատրանք, թե իբր Ադրբեջանի հետ խաղաղությունը մոտ է, բայց կան բավականին ծանր իրողություններ, որոնք հնարավոր չէ անտեսել:
Ինչ վերաբերում է պայմանագրի բովանդակության համաձայնեցմանը, ապա այդտեղ համաձայնեցման խնդիր ընդհանրապես չկա, որովհետև ադրբեջանական կողմի ներկայացրած պահանջները հայկական կողմն ընդունել է միակողմանիորեն, երևի հույսով, որ կարող են ինչ-որ թղթի ստորագրման հասնել, բայց դա չի եղել, որովհետև բազմիցս եմ նշել, որ Ադրբեջանն այս գործընթացում ստանում է մաքսիմալ արդյունք, Ալիևը ոչ մի կերպ շահագրգռված չէ Հայաստանի հետ պայմանագրի ստորագրմամբ թեկուզ այն պարզ պատճառով, որ Նիկոլ Փաշինյանը Ադրբեջանին զիջում է մեզ համար չափազանց կենսական խաղաքարտեր, որոնց մասին արդեն բազմիցս խոսել ենք:
Դրա հետ մեկտեղ, ակնհայտ է, որ ոչ գրավոր, բայց բանավոր համաձայնություն են տվել Մինսկի խմբի լուծարմանը ու Սահմանադրության փոփոխության պահանջին: Բայց Ադրբեջանը շատ ջանասիրաբար ապացուցում է իր զավթողական նպատակները Հայաստանի նկատմամբ, ու եթե Փաշինյանը չի ուզում հաշվի առնել դա, Ադրբեջանն առանձնապես մեղավոր չէ այդ հարցում:
– Ստացվում է, որ Ադրբեջանը խաղաղություն չի՞ ուզում:
– Իսկ խաղաղությունն Ադրբեջանի ինչի՞ն է պետք, ինչ ուզում՝ այն էլ ստանում է Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության շնորհիվ: Այսօր Ադրբեջանը փաստացի որևէ պատասխանատվության չի ենթարկվում ԼՂ-ում կատարած հանցագործությունների, հայատյացության քարոզի համար և այլն: Այդ փաստարկները կարելի է ուղղել Ադրբեջանի դեմ ու հենց դրանցով զսպել նրան, բայց այդ ամենը չի արվում, ճիշտ հակառակը՝ իրականացվում է Ալիևի սրբագործման քաղաքականություն:
– ՀՀ իշխանությունը մշտապես հայտարարել է, որ անկախ Ադրբեջանի սադրանքներից՝ իրենք հստակ գնում են խաղաղություն հաստատելու ճանապարհով, Ադրբեջանի իշխանությունը և՞ս իր քաղաքացիներին պատրաստում է խաղաղության, նման հայտարարություններ անո՞ւմ է:
– Ալիևի ամենավերջին ելույթներից մեկը, երբ նա 15-րոպեանոց ելույթում տասնմեկ անգամ հայ ժողովրդին կոչում է թշնամի, ու հենց այդ «Արևմտյան Ադրբեջան» կեղծ կոնցեպտը վառ ապացույցն է այն բանի, որ Ադրբեջանը շահագրգռված չէ խաղաղության գնալու: Այս մասին պարբերաբար խոսում են ու մի քանի մակարդակներով՝ բացի քարոզչական, քաղաքական քոնթենտից, 44-օրյա պատերազմից հետո նաև ամբողջությամբ փոխվել են հանրակրթական դպրոցական դասագրքերը, որտեղ Հայաստանի ամբողջ տարածքը ներկայացվում է Ադրբեջանի «պատմական» տարածք: Բացի այս՝ անցած տարվանից ավելի ինտենսիվ կերպով ձերբակալվել են այն բոլոր ակտիվիստները, որոնց թվում հայտնի Բահրուզ Սահմադով կար, որը մեղադրվում է հենց լրտեսության ու հայերի օգտին աշխատելու համար:
Ադրբեջանում ընդդիմադիրներին ասոցացնում են հայերի օգտին աշխատող մարդկանց հետ, Ալիևը, ինչպես ասում են՝ մի գնդակով երկու նապաստակ է որսում՝ հայատյացության քարոզն է շարունակում, որն իր քաղաքական կարևոր հենարաններից մեկն է, համ էլ պայքարում է ընդդիմադիրների դեմ՝ նրանց պիտակավորելով որպես հայերի հետ համագործակցող լրտեսներ: Սրա հետ մեկտեղ արգելում է խաղաղության, հաշտեցման, բարիդրացիության որևէ դիսկուրս:
Այս ամենը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանը երկարաժամկետ առումով միայն զավթողական ծրագրեր է մշակում: Ալիևը ներսում ավելի է խորացնում հայատյացության քարոզը ու նոր ագրեսիայի հիմքեր է նախապատրաստում բազմաշերտ առումով՝ և՛ տեղեկատվական, և՛ քաղաքական, և՛ դիվանագիտական, և՛ հանրակրթական դպրոցներից սկսած: Սրա հետ մեկտեղ ձերբակալում է այն մարդկանց, որոնք խոսում են խաղաղության կամ բարիդրացիության մասին:
Վերջերս Ադրբեջանի գլխավոր դատախազությունը շատ ուշագրավ հայտարարություն տարածեց, ըստ որի իրենք նաև փորձելու են բերման ենթարկել երկրից դուրս գտնվող այն ակտիվիստներին, որոնք փաստացի խոսում են իշխանության դեմ, նրանցից ոմանք նաև նույն ղարաբաղյան կամ այլ հարցերում փորձել են ավելի կառուցողական դիրքերից հանդես գալ:
Քրիստինե Աղաբեկյան
MediaLab.am