Արցա­խի Իշխա­նություննե­րը Սպա­ռել Են Իրենց

Բանակցություններ վարե­լը պետության կարև­որ հատկա­նիշնե­րից մեկն է, միջազգա­յին հարա­բե­րություններ հաստա­տե­լը, այդ թվում թշնա­մու հետ հարա­բերվե­լը պետության կարև­որ հատկա­նիշնե­րից մեկն է, և բնա­կա­նա­բար, նորմալ, պատասխա­նա­տու իշխա­նությունը պետք է ի վիճա­կի լինի բանակցություններ վարե­լու:

Հայկ Խանումյան

Արցա­խի իշխա­նությունն ամբողջո­վին վատնել է որևէ բան անե­լու իր կարո­ղություննե­րը

«Առա­ջին լրատվական»-ի զրուցա­կիցն է Արցա­խի տարածքա­յին կառա­վարման և ենթա­կա­ռուցվածքնե­րի նախկին նախա­րար Հայկ Խանումյա­նը

Պարոն Խանումյան, գազի փակա­նը բացե­լով ևժամեր անց փակե­լով Ադրբե­ջա­նը ի՞նչ խնդիրփորձեց լուծել։

Կարծում եմ՝ Ադրբե­ջա­նը պարզա­պես ծաղրում է, հետև­ում է տրա­մադրություննե­րին սոցցանցե­րում  և ըստ դրա՝ որո­շա­կի քայլեր է անում, այդ թվում փորձե­լով ծաղրել մեր իրա­կա­նությունը: Գազի բացել-փակե­լը հենց դրա­նով էր պայմա­նա­վորված:

Եվրա­միության հատուկ ներկա­յա­ցուցիչ ՏոյվոԿլաա­րը նույն ժամա­նակ գրա­ռում է արել այնմասին, թե՝ «Բաքու–Ստե­փա­նա­կերտ/Խանքենդիիրա­կան երկխո­սությունը պետք է սկսվիբռնությա­նը այլընտրանք ներկա­յացնե­լու, անհրա­ժեշտ վստա­հությունը ամրապնդե­լու ևարժա­նա­պա­վությունն ապա­հո­վե­լու նպա­տա­կով»։Ի՞նչ կարծիք ունեք հնա­րա­վոր երկխո­սությանվերա­բերյալ։

Չգի­տեմ՝ ով ինչ է ասում, բայց շատ բան կախված է նրա­նից, թե ինչի շուրջ ես բանակցում, նայած՝ ինչ ծրա­գիր ունես, ինչի՞ ես ենթադրում հասնել այդ բանակցություննե­րով: Ես կարծում եմ, որ եթե նորմալ իշխա­նություն լինի Արցա­խում և պատասխա­նատվություն կարո­ղա­նա ստանձնել տարբեր իրո­ղություննե­րի հետ կապված, ապա, իհարկե, բնա­կա­նա­բար պետք է մտնի բանակցություննե­րի մեջ: Բանակցություններ վարե­լը պետության կարև­որ հատկա­նիշնե­րից  մեկն է, միջազգա­յին հարա­բե­րություններ հաստա­տե­լը, այդ թվում թշնա­մու հետ հարա­բերվե­լը պետության կարև­որ հատկա­նիշնե­րից մեկն է, և բնա­կա­նա­բար, նորմալ, պատասխա­նա­տու իշխա­նությունը պետք է ի վիճա­կի լինի բանակցություններ վարե­լու:

Օրերս Արցա­խի քաղա­քա­ցիա­կան հասա­րա­կությաններկա­յա­ցուցիչնե­րը, ինչպես նաև միջանցքիապաշրջա­փակման ժողովրդա­կան շարժմանշտա­բի ներկա­յա­ցուցիչնե­րը հանդի­պել ենԱրցա­խում խաղա­ղա­պահ զորա­կազմիհրա­մա­նա­տար Ալեքսանդր Լենցո­վի հետ։ Արդյոքմասնացե՞լ եք այս հանդիպմա­նը, և կարող ենք մենքայս փուլում ակնկա­լել խաղա­ղա­պա­հենրից։

Ես Արցա­խի քաղա­քա­ցիա­կան հասա­րա­կության մաս չեմ հանդի­սա­նում, ես քաղա­քա­կան հասա­րա­կության մաս եմ հանդի­սա­նում, գտնում եմ, որ միջանցքի թեման, նաև այլ թեմա­ներ քաղա­քա­ցիա­կան հասա­րա­կության լուծե­լիք հարցը չէ: Այդ հարցե­րը պետք է լինեն պետության, իշխա­նության գլխա­վոր խնդի­րը, որոնց լուծե­լուն ուղղված պետք է գործուն քայլեր իրա­կա­նացվեն, այդ թվում հստակ ծրա­գիր ունե­նանք՝ ինչ ենք անում, ոնց ենք անում, որտեղ ենք գնում, ինչ ենք ուզում և ըստ այդմ աշխա­տենք տարբեր կողմե­րի հետ՝ կլի­նեն ռուսնե­րը, կլի­նեն ադրբե­ջանցի­նե­րը, թե Հայաստա­նի Հանրա­պե­տությունը:

Ինչպե՞ս եք գնա­հա­տում «Հայաքվե»նախա­ձեռնությունը։ Տեսա­կետ կա, որ սա«Հայաստա­նին ու Արցա­խին դիտա­վորյալ նորպատե­րազմի տանե­լու» միջոց։ Ի՞նչ եք դուքկարծում:

«Հայաքվե» նախա­ձեռնությունը նորմալ եմ դիտում: Արցա­խի Հանրա­պե­տության ժողո­վուրդը իր անկա­խության հռչա­կագրով, հանրաքվեով հռչա­կել է Արցա­խի Հանրա­պե­տությունը, և, բնա­կա­նա­բար, Արցա­խի Հանրա­պե­տության փաստը մերժող ցանկա­ցած հայտա­րա­րություն պատժե­լի պետք է լինի, որովհետև Արցա­խի Հանրա­պե­տության գոյության փաստը մերժող, դա չճա­նա­չող հայտա­րա­րություննե­րը նշա­նա­կում են, որ այդ հայտա­րա­րություններ անողնե­րը դեմ են Արցա­խի ժողովրդի որոշմա­նը, Արցա­խի ժողովրդին ընդհանրա­պես:

Պարոն Խանումյան, իսկ քաղա­քա­կան ուժե­րը ի՞նչքայլեր պետք է ձեռնարկեն, բացի այն, որպարբե­րա­բար հայտա­րա­րություններ են անում։

Քաղա­քա­կան ուժե­րի խնդիրն այլ է, կարծում եմ՝ նախ ներսում պետք է հարցե­րը լուծվեն: Պետք է Արցա­խում ձևա­վորվի պատասխա­նատվություն ստանձնե­լու կարող իշխա­նություն, որն էլ հետո պետք է իր վրա վերցնի այդ բոլոր խնդիրնե­րը լուծե­լու  տարբե­րակնե­րը: Այսօր ես քաղա­քա­կան ասպա­րե­զում մեկ ծրա­գիր եմ տեսնում սեղա­նին. Դա Սամվել Բաբա­յա­նի առա­ջարկած ծրա­գիրն է իրա­վի­ճա­կից դուրս գալու: Նա միակ քաղա­քա­կան ուժն է ու գործի­չը, որը հայտա­րա­րում է, որ ասում է, որ պատրաստ է վերցնել պատասխա­նատվություն և երկի­րը դուրս բերել այս վիճա­կից: Ես անձամբ կանգնած եմ Բաբա­յա­նի կողքին, և փորձում ենք առաջ մղել այս ծրա­գի­րը: Հույս ունեմ, որ մնա­ցած ուժերն էլ աստի­ճա­նա­բար կհակվեն այս  գաղա­փա­րին և կփորձենք Արցա­խում ձևա­վո­րել իրոք պատասխա­նատվություն ստանձնե­լու կարող իշխա­նություն, քանզի այսօրվա իշխա­նությունը, թե երկրի նախա­գա­հը, թե կառա­վա­րությունը ամբողջո­վին վատնել են որևէ բան անե­լու իրենց կարո­ղություննե­րը:

Այսինքն՝ իշխա­նա­փո­խությա­նը հարցը, ըստ Ձեզ, Արցա­խում հրա­մա­յա­կան է։

Ոչ միայն  իշխա­նա­փո­խության, դա կարող է լինել լիա­զո­րություննե­րի պատվի­րակման ձևով: Ի վերջո, Սամվել Բաբա­յա­նը Արցա­խում երկրորդ քաղա­քա­կան ուժի ղեկա­վարն է և մեզ Սահմա­նադրությամբ հնա­րա­վո­րություն կա, որ պետնա­խա­րա­րին կարող ենք պատվի­րա­կել կառա­վա­րության որո­շա­կի լիա­զո­րություններ, կամ ամբողջ կառա­վա­րությունը համա­կարգե­լու լիա­զո­րությունը: Հետև­ա­բար, այս հնա­րա­վո­րությունն էլ կա: Այն, ինչ ասում եմ՝ ամբողջո­վին տեղա­վորվում է Սահմա­նադրության մեջ, իրա­վա­կան ձևա­կերպումնե­րի մեջ: Դա կարող է լինել թե իշխա­նա­փո­խության ձևով, իշխա­նությունը զիջե­լու ձևով, կամ կարող է լինել մեկ քայլ հետ քաշվե­լու ձևով՝ հնա­րա­վո­րություն տալով քաղա­քա­կան երկրորդ ուժին իրա­կա­նացնել իր ծրա­գի­րը՝ քանզի ընտրություննե­րում հաղթա­նակ տարած նախա­գահն ու քաղա­քա­կան ուժը վիճա­կից դուրս գալու ծրա­գիր ու կարո­ղություն չունեն:

Բայց այդպի­սի հեռանկար մշուշվո՞ւմ է:

Այդ թեմա­յով քաղա­քա­կան գործընթաց կա. ինչպես գիտեք, մայի­սին հանրա­հա­վաք եղավ Ստե­փա­նա­կերտում այդ պահանջով: Այդ հարցը օրա­կարգից դուրս չի եկել և այդ թեմա­յով հանրա­յին ճնշումը մնում է օրա­կարգում: