Հարցազրույց Հայկ Կոնջորյա­նի Հետ

Ընտրա­խախտումնե­րի և ընտրա­կա­շառքի վերա­բերյալ բազմա­թիվ գործեր քննվում են իրա­վա­պահ մարմիննե­րում։ Բոլոր այն անձինք, որոնք ներգրավված են եղել ապօ­րի­նի գործո­ղություննե­րում, պետք է ենթարկվեն պատասխա­նատվության։

Հայկ Կոնջորյան

Պետրոս Ղազարյա­նը զրուցել էՔաղա­քա­ցիա­կան պայմա­նա­գիր խմբակցության ղեկա­վար Հայկ Կոնջորյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվում են ընտրա­կան վերջնա­կան արդյունքնե­րը և դրանցից բխող իրա­վա­կան ու քաղա­քա­կան հետև­անքնե­րը։ Կոնջորյա­նը պաշտպա­նում է Կենտրո­նա­կան ընտրա­կան հանձնա­ժո­ղո­վի որո­շումնե­րը՝ հակա­դարձե­լով ընդդի­մության մեղադրանքնե­րին և շեշտադրե­լով ժողովրդա­վա­րա­կան լեգի­տի­մության կարև­ո­րությունը։ Զրույցի ընթացքում արծարծվում են նաև ընտրա­կա­շառքի դեմ պայքա­րը, տնտե­սա­կան փոփո­խություննե­րը և օրենսդրա­կան նոր նախա­ձեռնություննե­րը, մասնա­վո­րա­պես՝ ընտրություննե­րին մասնակցե­լու համար բնա­կության ցենզի սահմա­նումը։ Տեքստի հիմնա­կան նպա­տակն է հանրությա­նը պարզա­բա­նել իշխող ուժի դիրքո­րո­շումը հետընտրա­կան զարգա­ցումնե­րի վերա­բերյալ և հաստա­տել իրա­վա­կան պատասխա­նատվության անխուսա­փե­լիությունը խախտումներ կատա­րած անձանց համար։

Քաղա­քա­ցիա­կան պայմա­նա­գիր խմբակցության ղեկա­վար Հայկ Կոնջորյա­նը նշեց, որ Կենտրո­նա­կան ընտրա­կան հանձնա­ժո­ղո­վը անկախ սահմա­նադրա­կան մարմին է և իր որո­շումնե­րը կայացնում է օրենսդրությամբ սահմանված լիա­զո­րություննե­րի շրջա­նա­կում։ Նրա խոսքով՝ ինքը չի կարող մեկնա­բա­նել, թե ԿԸՀ‑ն ինչ որո­շում պետք է կայացներ, քանի որ դա իր իրա­վա­սություննե­րի շրջա­նա­կից դուրս է։

Նա ասաց, որ ընդդի­մության մեղադրանքնե­րը, թե իշխա­նությունն է ազդել որո­շումնե­րի վրա, «մերկա­պա­րա­նոց հայտա­րա­րություններ» են։ Հայկ Կոնջորյա­նի դիտարկմամբ՝ նույն ընդդի­մա­դիր ուժե­րը նախկի­նում հենց իրենք էին պնդում, որ վիճարկվող ընտրա­տե­ղա­մա­սե­րում տեղի են ունե­ցել խախտումներ և պահանջում էին արձա­գանքել դրանց։ Կոնջորյա­նը կարծում է, որ Հայաստա­նի հիմնա­կան ձեռքբե­րումը ժողովրդա­վա­րության հաղթա­նակն է։ Նրա խոսքով՝ քաղա­քա­ցի­նե­րը ազատ կամարտա­հայտությամբ տվել են իրենց ձայնե­րը, և իշխա­նության ձևա­վո­րումը ժողովրդի ընտրության արդյունք է։

ԱԺ խմբակցության ղեկա­վա­րը նշեց, որ ԿԸՀ‑ի հայտա­րա­րության մեջ ներկա­յացված են նաև իրա­վա­կան և միջազգա­յին պրակտի­կա­յից բխող հիմնա­վո­րումներ։ Նրա մեկնա­բա­նությամբ՝ եթե կազմա­կերպվեր վերաքվեարկություն, ապա ընտրողնե­րը արդեն տեղե­կացված կլի­նեին ընդհա­նուր արդյունքնե­րի մասին, ինչը կարող էր ազդել ազատ կամարտա­հայտության վրա։

Հայկ Կոնջորյա­նը դիտարկեց, որ վիճարկվող երեք ընտրա­տե­ղա­մա­սե­րում արձա­նագրված խախտումնե­րը հիմք են հանդի­սա­ցել արդյունքնե­րը չեղարկե­լու համար։ Նրա խոսքով՝ եթե քվեարկությունը ի սկզբա­նե եղել է ապօ­րի­նի, ապա այդ արդյունքնե­րի վրա հիմնված հետա­գա հաշվարկներն էլ խնդրա­հա­րույց են։ Eթե որևէ քաղա­քա­կան ուժ համա­ձայն չէ ԿԸՀ որոշման հետ, ապա կան իրա­վա­կան մեխա­նիզմներ և համա­պա­տասխան ատյաններ, որտեղ կարե­լի է բողո­քարկել այդ որո­շումնե­րը։

Կոնջորյա­նը պնդեց, որ ընտրա­խախտումնե­րի և ընտրա­կա­շառքի վերա­բերյալ բազմա­թիվ գործեր քննվում են իրա­վա­պահ մարմիննե­րում։ Նա ասաց, որ բոլոր այն անձինք, որոնք ներգրավված են եղել ապօ­րի­նի գործո­ղություննե­րում, պետք է ենթարկվեն պատասխա­նատվության։

Քաղա­քա­կան գործի­չը հայտա­րա­րեց, որ, իր գնա­հատմամբ, Հայաստա­նում գործել է «պատե­րազմի եռագլուխ մաֆիա», որը փորձել է ընտրա­կա­շառքի և այլ մեխա­նիզմնե­րի միջո­ցով ազդել ընտրություննե­րի արդյունքնե­րի վրա։ Հայկ Կոնջորյա­նը նշեց, որ հակա­կո­ռուպցիոն մարմիններն արդեն հրա­պա­րա­կել են նյութեր ընտրա­կան գործընթացնե­րում արձա­նագրված խախտումնե­րի վերա­բերյալ, և իրա­վա­կան գործընթացնե­րը շարունակվում են։

Նա անդրա­դարձավ նաև մեդիա­յի թեմա­յին՝ նշե­լով, որ ընտրարշա­վի ընթացքում տարբեր քաղա­քա­կան ուժեր ունե­ցել են հավա­սար հնա­րա­վո­րություններ, իսկ սոցիա­լա­կան ցանցե­րում ընդդի­մա­դիր ուժե­րը հաճախ ավե­լի մեծ ծախսեր են իրա­կա­նացրել, քան իշխա­նությունը։ Որոշ քարոզչա­կան նյութեր, այդ թվում՝ արհեստա­կան բանա­կա­նությամբ ստեղծված բովանդա­կությունը, ծառա­յել են հանրությա­նը վախ ներշնչե­լուն։ Եթե կան ընտրա­կան խախտումնե­րի վերա­բերյալ կոնկրետ փաստեր, ապա դրանք պետք է ներկա­յացվեն իրա­վա­սու մարմիննե­րին։

Անդրա­դառնա­լով հետընտրա­կան հնա­րա­վոր էսկա­լա­ցիա­յին՝ ՔՊ ներկա­յա­ցուցի­չը ասաց, որ որոշ ընդդի­մա­դիր գործիչնե­րի հայտա­րա­րություննե­րը ենթադրում են լարվա­ծության ռիսկեր, սակայն օրենքը պետք է գործի բոլո­րի նկատմամբ հավա­սա­րա­պես։ Հայկ Կոնջորյա­նը հիշեցրեց անցյա­լի քաղա­քա­կան բռնություննե­րը և ընդգծեց, որ քաղա­քա­կան պայքա­րը չպետք է վերածվի ուժի կիրառման։

Ընտրա­կա­շառքի երև­ույթը շարունա­կում է մնալ հայկա­կան քաղա­քա­կան կյանքի կարև­որ խնդիրնե­րից մեկը և պետք է բացառվի քաղա­քա­կան գործընթացնե­րից։

Կոնջորյա­նը անդրա­դարձավ նաև մի շարք ընդդի­մա­դիր գործիչնե­րի երկրից հեռա­նա­լու փորձե­րին՝ նշե­լով, որ իրա­վա­պահ մարմիննե­րը գործել են օրենքի շրջա­նակնե­րում, և ինքը չի կասկա­ծում այդ գործո­ղություննե­րի օրի­նա­կա­նությա­նը։

Ընդդի­մության խորհրդա­րան գալը կամ չգա­լը չի փոխում այն հանգա­մանքը, որ իշխա­նությունը ստա­ցել է ժողովրդի մանդա­տը կառա­վա­րություն ձևա­վո­րե­լու համար։ Հայկ Կոնջորյա­նը նշեց, որ խորհրդա­րա­նում քաղա­քա­կան բանա­վե­ճե­րը շարունակվե­լու են, և ընդդի­մությունը ստիպված է լինե­լու պատասխա­նել իր նախկին հայտա­րա­րություննե­րի ու գործո­ղություննե­րի համար։

Անդրա­դառնա­լով տնտե­սա­կան հարցե­րին՝ նա ասաց, որ հարկա­յին կամ ակցի­զա­յին փոփո­խություննե­րը չեն կարող ավտո­մատ կերպով կապվել ընտրություննե­րի հետ, քանի որ դրանք պայմա­նա­վորված են տնտե­սա­կան և շուկա­յա­կան գործընթացնե­րով։ Կառա­վա­րությունը շարունա­կե­լու է իրա­կա­նացնել քաղա­քա­կա­նություն, որը միտված է տնտե­սության զարգացմանն ու քաղա­քա­ցի­նե­րի բարե­կե­ցության բարձրացմա­նը։

Ազգա­յին ժողո­վում նախա­տեսվում են արտա­հերթ նիստեր, որոնց ընթացքում կքննարկվեն տարբեր օրենսդրա­կան նախա­ձեռնություններ։

Քաղա­քա­կան գործի­չը խոսեց նաև ընտրա­կան ցենզի հնա­րա­վոր ներդրման մասին՝ նշե­լով, որ քննարկվում է այն տարբե­րա­կը, ըստ որի ընտրություննե­րին մասնակցե­լու համար քաղա­քա­ցին պետք է որո­շա­կի ժամա­նակ բնակված լինի Հայաստա­նում։ Հայկ Կոնջորյա­նի կարծի­քով՝ ընտրե­լու իրա­վունքը պետք է ուղեկցվի պետության հետ իրա­կան և շարունա­կա­կան կապով, քանի որ ընտրություննե­րի հետև­անքնե­րը հիմնա­կա­նում կրում են երկրում մշտա­պես բնակվող քաղա­քա­ցի­նե­րը։ Նման կարգա­վո­րումներ արդեն գոյություն ունեն տեղա­կան ինքնա­կա­ռա­վարման ընտրություննե­րում, և այժմ քննարկվում է դրանց հնա­րա­վոր տարա­ծումը համա­պե­տա­կան ընտրություննե­րի վրա։

Վերջում Կոնջորյա­նը նշեց, որ իշխա­նությունը պատրաստվում է իրա­կա­նացնել իր նախընտրա­կան խոստումնե­րը և համա­պա­տասխան օրենսդրա­կան փոփո­խություննե­րը ներկա­յացնել խորհրդա­րան։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝