Եվրո­պան Եռա­կի Վտանգի Առաջ

Մեկ շաբաթ անց ՆԱՏՕ‑ի առաջնորդնե­րը կհա­վաքվեն Հաա­գա­յում, և եվրո­պա­կան մայրա­քա­ղաքնե­րը հույս ունեն, որ իրենց՝ պաշտպա­նա­կան ծախսե­րը բարձրացնե­լու խոստումնե­րը կփոխհա­տուցեն Թրամփին՝ ԱՄՆ‑ի աջակցությունը պահպա­նե­լու համար և նրան կզսպեն զորքե­րի ու սպա­ռա­զի­նության կրճա­տումից։

Financial Times

Financial Times‑ը գրում է, որ Եվրո­պան բախվում է Թրամփի եռա­կի սպառնա­լի­քին Ուկրաի­նա­յի, ՆԱՏՕ‑ի և առևտրի հարցում 

Պաշտոնյա­նե­րը մտա­վա­խություն ունեն, որ ԱՄՆ նախա­գա­հը կարող է օգտա­գործել այս կարև­ո­րա­գույն հարցե­րի միջև առկա հակա­սություննե­րը հօգուտ իրեն‘ հինգշա­բաթյա լայնա­ծա­վալ բանակցություննե­րի ընթացքում։

Եվրո­պա­կան կառա­վա­րություննե­րը պատրաստվում են կարև­որ բանակցություննե­րին ԱՄՆ նախա­գահ Դոնալդ Թրամփի հետ, որոնց ընթացքում կվտանգվի մայրցա­մա­քի պաշտպա­նությունը, տնտե­սությունն ու անվտանգությունը։

«Ինքնուրույն Եվրո­պա» կառուցե­լու խոշոր ծրագրե­րը դադա­րեցված են, քանի որ պաշտոնյա­նե­րը փորձում են պահպա­նել Թրամփի աջակցությունը Ուկրաի­նա­յի, տրանսատլանտյան առևտրի և ՆԱՏՕ-ում ԱՄՆ անվտանգության պարտա­վո­րություննե­րի շուրջ հինգշա­բաթյա լարված բանակցություննե­րի ընթացքում։

Եվրո­պա­ցի բանակցողնե­րը գնա­լով ավե­լի շատ են մտա­հոգվում, որ ԱՄՆ նախա­գա­հը կարող է մեկ ոլորտում զիջումներ պահանջել՝ մեկ այլ ոլորտում աջակցություն տրա­մադրե­լու դիմաց՝ ստի­պե­լով ԵՄ-ին զոհա­բե­րել իր հիմնա­կան արժեքնե­րը կամ համա­ձայնվել Վաշինգտո­նի հետ վերջնա­կան խզման։ «Այս բոլոր ճգնա­ժա­մե­րը՝ միա­ժա­մա­նակ. սա կատարյալ փոթո­րիկ է։ Նա կարող է փորձել ճնշել մեզ և երեք կողմե­րից էլ մեզ դնել փակուղու մեջ», — ասել է Ժոզեպ Բորե­լը՝ ԵՄ նախկին դիվա­նա­գի­տա­կան ծառա­յության ղեկա­վա­րը, որը հրա­ժա­րա­կան է տվել նոյեմբե­րին։

«Նա կարող է մեզ ասել. «Եթե մեզ հետ շահա­վետ առևտրա­յին համա­ձայնա­գիր չկնքեք, Ուկրաի­նա­յին չենք աջակցի», կամ. «Եթե ճնշում գործադրեք ինձ վրա Ուկրաի­նա­յին աջակցե­լու հարցում, մենք կբարձրացնենք ՆԱՏՕ‑ի ռազմա­կան ծախսե­րի նկատմամբ մեր պահանջնե­րը»։

ԵՄ բարձրաստի­ճան պաշտոնյա­նե­րը քննարկել են զարգա­ցումնե­րի վատթա­րա­գույն սցե­նարնե­րը երեք ուղղություննե­րով՝ Ուկրաի­նա­յին ԱՄՆ կողմից աջակցությունը լիո­վին դադա­րեցնե­լուց մինչև հետա­խուզա­կան տվյալնե­րի փոխանցման դադա­րե­ցում, եվրո­պա­կան երկրնե­րի՝ ԱՄՆ-ից գնված զենքի մատա­կա­րարման արգելք, ինչպես նաև ԱՄՆ զորքե­րի և ռազմա­կան տեխնի­կա­յի արագ դուրսբե­րում Եվրո­պա­յից։

«Լավա­գույն սցե­նա­րից անցել ենք վնա­սի նվա­զեցման սցե­նա­րի։ Առևտրի, պաշտպա­նության և Ուկրաի­նա­յի հարցե­րում ընտրությունը վատ և շատ վատ ելքե­րի միջև է», — ասել է ԵՄ բարձրաստի­ճան պաշտոնյա­նե­րից մեկը։

Թրամփը առա­ջին անգամ եվրո­պա­ցի առաջնորդնե­րի հետ կհանդի­պի Կանա­դա­յում կայա­նա­լիք G7 գագաթնա­ժո­ղո­վում՝ 11 օրից, որտեղ, պաշտոնյա­նե­րի կանխա­տեսմամբ, ԱՄՆ նախա­գա­հը կպարզա­բա­նի իր դիրքո­րո­շումը Ուկրաի­նա­յին աջակցության և Ռուսաստա­նի նկատմամբ պատժա­մի­ջոցնե­րի հարցում։ Եվրո­պա­կան մայրա­քա­ղաքնե­րը ցանկա­նում են, որ Թրամփը խոստա­նա շարունա­կել աջակցությունը Կիև­ին, սակայն վախե­նում են, որ նա կարող է ձգտել խաղաղ համա­ձայնության, որը Ուկրաի­նա­յին և Եվրո­պա­յին կթողնի խոցե­լի ապա­գա ռուսա­կան ագրե­սիա­յի նկատմամբ։

Մեկ շաբաթ անց ՆԱՏՕ‑ի առաջնորդնե­րը կհա­վաքվեն Հաա­գա­յում, և եվրո­պա­կան մայրա­քա­ղաքնե­րը հույս ունեն, որ իրենց՝ պաշտպա­նա­կան ծախսե­րը բարձրացնե­լու խոստումնե­րը կփոխհա­տուցեն Թրամփին՝ ԱՄՆ‑ի աջակցությունը պահպա­նե­լու համար և նրան կզսպեն զորքե­րի ու սպա­ռա­զի­նության կրճա­տումից։

Դիվա­նա­գետնե­րի և պաշտոնյա­նե­րի խոսքով՝ Բրյուսելն ամե­նից շատ մտա­վա­խություն ունի, որ Թրամփը կարող է միա­վո­րել բոլոր հարցե­րը մեկ բանակցա­յին փուլում և օգտա­գործել մեկ ուղղությամբ առա­ջընթա­ցի բացա­կա­յությունը՝ ԵՄ-ին պատժե­լու համար մեկ այլ ուղղությամբ։ Պաշտոնյա­ներն ասում են, որ վերջին շաբաթնե­րի ընթացքում կայա­ցած ԵՄ 27 երկրնե­րի դեսպաննե­րի հանդի­պումներն անցել են մտա­հո­գության մթնո­լորտում՝ կապված ԵՄ‑ի սահմա­նա­փակ ընտրանքնե­րի հետ։ Նրանց խոսքե­րով՝ մի ոլորտում կոշտ դիրքո­րո­շումը կարող է բացա­սա­կան արձա­գանք առա­ջացնել մեկ ուրի­շում։

«[Քննարկումնե­րը] ուղղա­կի սյուրռեա­լիստա­կան են։ Այն, ինչից ծագում են մեր հիմնա­կան բոլոր խնդիրնե­րը՝ Ամե­րի­կան է։ Իսկ Ամե­րի­կան պետք է լիներ մեր ամե­նա­մոտ դաշնա­կի­ցը», — ասել է պաշտոնյա­նե­րից մեկը։

Ֆրանսիա­յի, Եվրո­պա­յի, Ամե­րի­կա­յից ավե­լի մեծ անկա­խություն ձեռք բերե­լու վաղե­մի ձգտումը ավե­լի լայն աջակցություն է ստա­ցել Թրամփի վերընտրությունից հետո՝ անցած տարվա նոյեմբե­րին։ Սակայն փակ քննարկումնե­րի ժամա­նակ ԵՄ երկրնե­րի դիվա­նա­գետներն ու պաշտոնյա­նե­րը խոր մտա­հո­գություն են հայտնում այն մասին, որ տարա­ծաշրջա­նի խոցե­լիությունը կարող է պառակտել այն երկրնե­րը, որոնք աջակցում են այսպես կոչված ռազմա­վա­րա­կան ինքնիշխա­նությա­նը, և այն երկրնե­րը, որոնք կարծում են, որ պետք է ամեն գնով պահպա­նել տրանսատլանտյան հարա­բե­րություննե­րը։

Թրամփի դիրքո­րոշման փոփո­խա­կա­նությունը էլ ավե­լի է դժվա­րացնում ԵՄ 27 անդամ պետություննե­րի համա­ժա­մե­ցումը երեք հարցե­րի շուրջ։ Թեև որոշ նշաններ վկա­յում են, որ Թրամփը կորցնում է համբե­րությունը Վլա­դի­միր Պուտի­նի հանդեպ՝ հույս կա, որ նա նույնիսկ կարող է աջակցել Մոսկվա­յի դեմ նոր պատժա­մի­ջոցնե­րին։ Նա բարձր է գնա­հա­տել ՆԱՏՕ‑ի գործընկերնե­րի ջանքե­րը՝ պաշտպա­նա­կան ծախսերն ավե­լացնե­լու հարցում, սակայն միևնույն ժամա­նակ սպառնա­ցել է դուրս բերել զորքե­րը Եվրո­պա­յից։ Սակայն նրա բազմա­թիվ կարծիքնե­րի փոփո­խություննե­րը մաքսա­յին հարկե­րի վերա­բերյալ ստի­պում են շատե­րին կասկա­ծի տակ դնել՝ որքան լուրջ է պետք վերա­բերվել ԱՄՆ նախա­գա­հի հայտա­րա­րություննե­րին։

Թեև երկա­րա­ժամկետ հեռանկա­րում ավե­լի ինքնիշխան Եվրո­պա ստեղծե­լու նպա­տա­կը տարածվում է եվրո­պա­կան մայրա­քա­ղաքնե­րում, կարճա­ժամկետ լուծումը՝ ինչպես պահել ԱՄՆ-ին իր կողմում, մինչ մայրցա­մա­քը փորձում է կառուցել իր այլընտրանքա­յին ապա­գան, մնում է բարդ։

«Մենք ճգնա­ժա­մի՞ մեջ ենք։ Այո։ Մենք իսկա­պես ճգնա­ժա­մի մեջ ենք», — ասել է քննարկումնե­րին մասնակցող ԵՄ բարձրաստի­ճան պաշտոնյան։

Աղբյուրը‘