Պուտի­նի Գաղութա­րար Էությունը

Երկար ժամա­նակ ռուս ազգայնա­կան պատմագրությունը այդ մերձե­ցումը ներկա­յացրել է որպես «Ուկրաի­նա­յի վերա­միա­վո­րում Ռուսաստա­նի հետ»։ Իսկ այժմ Մեդինսկին Պուտի­նի հետ զրույցում «փայլուն» միտք հնչեցրեց՝ չպետք է խոսել «վերա­միա­վորման» մասին, որովհետև Ուկրաի­նան երբեք ինքնիշխան պետություն չի եղել և միշտ էլ Ռուսաստա­նի մաս է կազմել։

Neue Zürcher Zeitung

Neue Zürcher Zeitung. «Որտեղ ռուս զինվո­րի ոտքն է դիպչում, դա մերն է»։ Պուտի­նի համար գոյություն ունի միայն ռուսա­կան պետությունը — Կրեմլում իշխում է պատմության շովի­նիստա­կան ընկա­լումը։

Իրա­կա­նում Սանկտ Պետերբուրգի միջազգա­յին տնտե­սա­կան համա­ժո­ղո­վում Վլա­դի­միր Պուտի­նը ցանկա­նում էր խոսել միայն աճի լավ ցուցա­նիշնե­րի, գործազրկության ցածր մակարդա­կի և Ռուսաստա­նի ենթա­կա­ռուցվածքնե­րում ներդրումնե­րի մասին։ Սակայն խոսակցությունը անխուսա­փե­լիո­րեն գնաց դեպի Ուկրաի­նա­յում ընթա­ցող պատե­րազմ։

Պուտի­նը կրկնեց իր խոսքե­րը ՆԱՏՕ‑ի արև­ելք ընդլայնման մասին, Եվրո­մայդա­նի ժամա­նակ իբր տեղի ունե­ցած պետա­կան հեղաշրջման և Արևմուտքի դավա­ճա­նության մասին։ Հարցին, թե որտեղ է կանգնե­լու ռուսա­կան բանա­կը ներխուժման դեպքում, Պուտի­նը պատասխա­նեց. «Ես արդեն շատ անգամներ ասել եմ, որ ռուս և ուկրաի­նա­ցի ժողո­վուրդնե­րին իրա­կա­նում մեկ ժողո­վուրդ եմ համա­րում։ Այդ իմաստով ամբողջ Ուկրաի­նան մերն է… Մեզ մոտ հին օրենք կա՝ որտեղ ռուս զինվո­րի ոտքը դիպչում է, դա մերն է»։

Սակայն, ինչպես երև­ում է, Պուտի­նը չի նկա­տում, որ այս իմպե­րիա­լիստա­կան հայտա­րա­րությունն ակնհայտո­րեն հակա­սում է իր իսկ քննա­դա­տությա­նը արևմտյան «նեո­գա­ղութա­կա­նության» վերա­բերյալ։ Նա կրկին առաջ քաշեց իր սիրած թեզը «ոսկե միլիարդի» մասին՝ ըստ որի Արևմտյան էլի­տա­նե­րը հարստա­ցել են Գլո­բալ Հարա­վի հաշվին։

Պուտի­նի լարված ելույթը երկրորդա­կան ու երրորդա­կան կարգի լսա­րա­նի առջև (միակ օտա­րերկրյա առաջնորդը՝ Ինդո­նե­զիա­յի նախա­գահն էր) ևս մեկ անգամ հստակ ցույց տվեց, որ Ռուսաստա­նը հուսա­հատ պայքա­րում է իր մարող «փափուկ ուժի» համար։

Պուտի­նը չի կարող ոչ միջազգա­յին հանրությա­նը, ոչ էլ սեփա­կան ժողովրդին ապա­գա­յի համո­զիչ տեսլա­կան ներկա­յացնել։ Քանի որ Ռուսաստա­նը կորցրել է ապա­գան, նա մոլա­գա­րո­րեն վերա­դառնում է դեպի անցյալ և ինտենսիվ կերպով զբաղվում է պատմա­կան քաղա­քա­կա­նությամբ։

Պատմությունը՝ իշխա­նության գրա­վիչ ռեսուրս է․ այն էժան է, արդյունա­վետ և հեշտ մշա­կե­լի։ Դիկտա­տորնե­րը գիտեն, որ իրենց ժողովրդա­վա­րա­կան լեգի­տի­մությունը փխրուն է։ Սա հատկա­պես ցայտուն է Ռուսաստա­նում, որտեղ անցած տարվա մարտին Պուտի­նը վերա­դասվեց նախա­գա­հի պաշտո­նում՝ ֆանտաստիկ՝ 88.5% արդյունքով։ Կարե­լի է հարց տալ՝ ի՞նչու էր Պուտի­նին ընդհանրա­պես պետք այսքան մանի­պուլյա­ցիա և կեղծիք։ Նա նույնիսկ բաց ընտրություննե­րում էլ կհաղթեր։

Պատասխան այն է, որ Պուտի­նը իրեն համա­րում է «ժողովրդի կամքի» մարմնա­վո­րում։ Նրա կամքը՝ ռուս ժողովրդի կամքն է, իսկ վերջինս կարող է լինել միայն միա­հե­ծան։ Սակայն որպեսզի ժողո­վուրդը իմա­նա, թե ինչ է ընդհանրա­պես ուզում, անհրա­ժեշտ է քաղա­քա­կան տեխնո­լո­գիա­նե­րի ամբողջ համա­կարգ։

Ուկրաի­նա­յում պատե­րազմի սկսվե­լուց կարճ ժամա­նակ անց Ռուսաստա­նի կրթության նախա­րա­րությունը դպրոցնե­րում նոր արա­րո­ղա­կարգ ներդրեց։ 2022 թվա­կա­նի ապրի­լից սկսած՝ Ռուսաստա­նում յուրա­քանչյուր ուսումնա­կան օր սկսվում է դրո­շի բարձրացմամբ և պետա­կան օրհներգի կատա­րումով։ Մինչ այսօր բոլոր դասագրքե­րը հարմա­րեցվել են միասնա­կան գաղա­փա­րա­կան գծին։

Անցած կիրա­կի Պուտի­նը հանդի­պեց իրեն հավա­տա­րիմ պատմության դասագրքե­րի հեղի­նակնե­րի հետ։ Մասնակցում էին ռուս գիտա­կան շրջա­նակնե­րի երկու «դինո­զավրեր»՝ կրթության նախա­րար Կրավցո­վը, որը վստահ չէ անգամ ուղղագրության մեջ, և մշա­կույթի նախկին նախա­րար Մեդինսկին, որի վրա դաջված է պլա­գիա­տի սկանդա­լը։

Մեդինսկին իդեա­լա­կան խոսա­փող է «ռուսոֆոբ Արևմուտքի» գաղա­փա­րի համար։ 2011-ին նա պաշտպա­նել է դոկտո­րա­կան թեզ՝ նվիրված Վաղ Նոր ժամա­նակնե­րի պատմագրության «օբյեկտի­վության խնդրին»։ Նա քննա­դա­տում էր Ռուսաստա­նը բացա­սա­բար ներկա­յացնող արևմտյան ճանա­պարհորդնե­րի հաշվետվություննե­րը։

Հետա­գա­յում Մեդինսկին իր «հետա­զո­տության արդյունքնե­րը» ներա­ռեց մանկա­կան գրքե­րի շարքում՝ «Ռուսաստա­նի մասին առասպելներ» վերնագրով։ Գրքե­րի վերնագրերն են՝ «Ռուսա­կան հարբե­ցո­ղության, ծուլության, ճանա­պարհնե­րի ու հիմարնե­րի մասին», «Ռուսա­կան ժողովրդա­վա­րության, կեղտի ու «ազգե­րի բանտի» մասին առասպելներ» և «Ռուսա­կան կեղտի ու դարա­վոր տեխնո­լո­գիա­կան հետամնա­ցության մասին»։

Կիրա­կի օրը Մեդինսկին նոր լույս հաղորդեց Պուտի­նի տեսությա­նը՝ «ռուս և ուկրաի­նա­ցի ժողո­վուրդնե­րի միասնության» մասին։ Նա հիշեցրեց ռուս և ուկրաի­նա­կան պատմագրության մեջ առկա հին վեճը․ 1654 թվա­կա­նին ուկրաի­նա­ցի կազակ գետման Բոգդան Խմելնիցկին դիմել էր Մոսկվա­յի թագա­վո­րին՝ լեհե­րի հարձա­կումնե­րից պաշտպանվե­լու համար։

Երկար ժամա­նակ ռուս ազգայնա­կան պատմագրությունը այդ մերձե­ցումը ներկա­յացրել է որպես «Ուկրաի­նա­յի վերա­միա­վո­րում Ռուսաստա­նի հետ»։ Իսկ այժմ Մեդինսկին Պուտի­նի հետ զրույցում «փայլուն» միտք հնչեցրեց՝ չպետք է խոսել «վերա­միա­վորման» մասին, որովհետև Ուկրաի­նան երբեք ինքնիշխան պետություն չի եղել և միշտ էլ Ռուսաստա­նի մաս է կազմել։

Պուտինն անմի­ջա­պես ընդունեց այս գաղա­փա­րը և ընդգծեց, որ բոլոր «անկախ պետություննե­րը», որոնք առա­ջա­ցել են Խորհրդա­յին Միության փլուզումից հետո, երբեք իրա­կա­նում անկախ չեն եղել։ Այսպի­սով, Պուտի­նը կրկին քննա­դա­տեց խորհրդա­յին լենինյան ֆեդե­րա­լիզմը, որը, ըստ նրա, «ժամա­նա­կա­յին ռումբ» էր դրված Ռուսաստա­նի «հազա­րամյա­կա­յին պետա­կա­նության» տակ։

Պուտի­նը՝ որպես այս յուրօ­րի­նակ պատմության «պահա­պան», լիո­վին մերժում է ազգա­յին կառուցման այն բոլոր գործընթացնե­րը, որոնք տեղի են ունե­ցել հետխորհրդա­յին տարածքում և այսօր արդեն անշրջե­լի են։ Այս հայտա­րա­րություննե­րին ուշա­դիր հետև­ում են ոչ միայն Կիև­ում, այլև Մինսկում և Աստա­նա­յում։

Աղբյուրը‘

Հետև­եք նաև Մեր Ուղի­նի ֆեյսբուքյան էջին ՝ https://www.facebook.com/share/1BoEDkS1Sf/?mibextid=wwXIfr