Պուտի­նից Հիասթափված Թրամփը Օգնո՞ւմ Է Ուկրաի­նա­յին

Ռեյչել Ռիցոն՝ Ատլանտյան խորհրդի Եվրո­պա­կան կենտրո­նի ավագ վերլուծա­բա­նը, ասում է․ «Կասեի, որ Թրամփի հայտա­րա­րությունն ավե­լի շատ իր հիասթա­փության արդյունք է Պուտի­նից, քան թե որևէ կապվա­ծություն Զելենսկու հետ կամ Ուկրաի­նա­յի աջակցության»։

Financial Times․ 

ԱՄՆ նախա­գա­հը մեղմացնում է իր հռե­տո­րա­բա­նությունը, սակայն պարզ չէ՝ արդյոք դա կբե­րի հստակ աջակցության Ուկրաի­նա­յի պատե­րազմում Ռուսաստա­նի դեմ։

Ուրբաթ առա­վոտյան Թրամփը գտնվում էր Սպի­տակ տան հարա­վա­յին մարգա­գետնում, երբ նրան հարց ուղղե­ցին ռուսա­կան անօ­դա­չուի հարձակման մասին, որը գիշե­րը հարված էր հասցրել Ուկրաի­նա­յի հիվանդա­նո­ցին՝ վիրա­վո­րե­լով ինը հոգու։ «Գիտեմ», — ասաց նա։ «Կտեսնեք, թե ինչ կլի­նի»։

ԱՄՆ նախա­գա­հի մեկնա­բա­նություննե­րը ցույց տվե­ցին, որ նրա հիասթա­փությունն Ռուսաստա­նի նախա­գահ Պուտի­նից՝ պատե­րազմի դադա­րեցման բանակցություննե­րում տեղից չշարժվե­լու համար, կարծես հասել է շրջա­դարձա­յին կետի։ Վերջին շաբաթվա ընթացքում Թրամփը հայտա­րա­րել է, որ կտրա­մադրի Ուկրաի­նա­յին լրա­ցուցիչ սպա­ռա­զի­նություն, ներառյալ Patriot ՀՕՊ համա­կարգեր, ցուցա­բե­րել է պատրաստա­կա­մություն՝ Մոսկվա­յի նկատմամբ կիրա­ռել ավե­լի խիստ պատժա­մի­ջոցներ և կոշտ քննա­դա­տության է ենթարկել Ռուսաստա­նի նախա­գա­հին։

Նա նաև խոստա­ցել է հանդես գալ «կարև­որ հայտա­րա­րությամբ» Ուկրաի­նա­յի պատե­րազմի վերա­բերյալ առա­ջի­կա երկուշաբթի օրը՝ առանց մանրա­մասներ նշե­լու։ «Պուտի­նը մեզ շնչա­հեղձ է անում», — մռթմռթաց Թրամփը երեքշաբթի։ «Նա միշտ շատ հաճե­լի է, բայց դա ի վերջո անի­մաստ է»։

Թրամփի զայրույթը Սպի­տակ տան հռե­տո­րա­բա­նության էական փոփո­խություն է։ Նախա­գա­հը իր երկրորդ ժամկե­տի առա­ջին ամիսնե­րին մեղքը գցում էր Ուկրաի­նա­յի նախա­գահ Զելենսկու վրա՝ այդ թվում՝ փետրվա­րի վերջին Օվա­լաձև գրա­սենյա­կում հայտնի հրա­պա­րա­կա­յին նկա­տո­ղության ժամա­նակ։ Այդ պահից Թրամփը գնա­լով ավե­լի է դժգո­հում Ռուսաստա­նի անհանդուրժո­ղա­կա­նությունից հրա­դա­դա­րի բանակցություննե­րում, որոնք կարող էին ճանա­պարհ բացել երկա­րա­ժամկետ կարգա­վորման համար՝ ԱՄՆ նախա­գա­հի արտա­քին քաղա­քա­կա­նության հիմնա­կան նպա­տակնե­րից մեկը։

Թեպետ Թրամփի սուր հայտա­րա­րություննե­րը Պուտի­նի դեմ նվա­զեցնում են այն վախե­րը, որ Սպի­տակ տունը ամբողջությամբ կհրա­ժարվի Ուկրաի­նա­յից, դա դեռևս չի նշա­նա­կում խորքա­յին շրջա­դարձ Կիևի օգտին։ «Սա հարված է Ռուսաստա­նին և Պուտի­նին, ինչը վկա­յում է, որ Թրամփը հոգնել է հանդուրժե­լուց», — ասում է Մաքս Բերգմա­նը՝ Վաշինգտո­նում գործող Միջազգա­յին և ռազմա­վա­րա­կան հետա­զո­տություննե­րի կենտրո­նից։ «Բայց դա դեռ չի նշա­նա­կում, որ ԱՄՆ‑ը հանկարծ կդառնա Ուկրաի­նա­յի խոշոր դաշնա­կից և աջակցող՝ ավե­լի շատ քան նախկի­նում»։

ՆԱՏՕ‑ի գագաթնա­ժո­ղո­վի ընթացքում Զելենսկին հայտա­րա­րեց, որ իր «առաջնա­յին խնդի­րը» է Ուկրաի­նա­յի քաղաքնե­րի պաշտպա­նությունն ապա­հո­վել Ռուսաստա­նի կրկնվող հարձա­կումնե­րից։ Այս շաբաթ Թրամփը հայտա­րա­րեց, որ ԱՄՆ‑ը կուղարկի լրա­ցուցիչ Patriot համա­կարգեր ՆԱՏՕ‑ի դաշնա­կիցնե­րին, որպեսզի նրանք փոխանցեն դրանք Ուկրաի­նա­յին։

«Լավ նորություն կլի­նի, եթե նախա­գա­հը հետևի այդ ուղեգծին և ապա­հո­վի այդ հայտա­րա­րություննե­րի իրա­կա­նա­ցումը», — ասում է Ջին Շահի­նը՝ Սենա­տի արտա­քին հարա­բե­րություննե­րի կոմի­տեի գլխա­վոր դեմոկրա­տը։

Ուրբաթ երե­կո­յան Կիև­ում ունե­ցած իր ուղերձում Զելենսկին նույնպես նշեց, որ աշխարհա­քա­ղա­քա­կան քամի­նե­րը փոխվում են Ուկրաի­նա­յի օգտին։ «Մենք ստա­ցել ենք քաղա­քա­կան ազդակներ ամե­նա­բարձր մակարդա­կում՝ լավ ազդակներ, հատկա­պես ԱՄՆ-ից և մեր եվրո­պա­կան ընկերնե­րից»։ Նա հավե­լեց, որ առա­ջի­կա շաբաթ Կիևը ռազմա­կան համա­գործակցություն կքննարկի Թրամփի Ուկրաի­նա­յի հարցով հատուկ ներկա­յա­ցուցչի՝ Քիթ Քելլո­գի հետ և սպա­սում է «որո­շիչ քայլե­րի» պատժա­մի­ջոցնե­րի հարցում։

Ուկրաի­նա­կան «Աքի­լես» անօ­դա­չու թռչող սարքե­րի 429-րդ գնդի հրա­մա­նա­տար Յուրի Ֆեդո­րենկոն ասել է, որ Թրամփի հռե­տո­րա­բա­նության փոփո­խությունը «բարենպաստ է մեզ համար»։ «Մենք տեսնում ենք, որ լարվա­ծությունը Վաշինգտո­նի և Մոսկվա­յի միջև աճում է», — նշել է Ֆեդո­րենկոն։ Սակայն, թեև Թրամփի խոսքե­րը որոշ հույսեր են առա­ջացրել Եվրո­պա­յում՝ նրա դիրքո­րոշման հնա­րա­վոր փոփո­խության առումով, Վաշինգտո­նում պաշտպա­նության և անվտանգության հարցե­րով բանակցություննե­րին ներգրավված երկու բարձրաստի­ճան պաշտոնյա­ներ հայտնել են, որ դեռ քիչ են շոշա­փե­լի ապա­ցույցնե­րը, թե Սպի­տակ տունը կանցնի ավե­լի պրո-կիևյան դիրքո­րոշման։

Նրանց խոսքով՝ Ուկրաի­նա­յի արևմտյան դաշնա­կիցնե­րը դեռևս կարծում են, որ Թրամփը Պուտի­նին կդի­տի որպես խաղաղ կարգա­վորման հիմնա­կան բանակցող, իսկ Զելենսկուն՝ որպես հիմնա­կան խոչընդոտ՝ գործունակ խաղաղ համա­ձայնության հասնե­լու ճանա­պարհին։ Նրանք հավե­լել են, որ թեև «Patriot» ՀՕՊ համա­կարգե­րը չափա­զանց կարև­որ են Ուկրաի­նա­յի զորքե­րի և քաղաքնե­րի պաշտպա­նության համար, դրանք չեն փոխե­լու նրա հնա­րա­վո­րություննե­րը՝ պատասխան հարվածներ հասցնե­լու Ռուսաստա­նին և չեն փոխե­լու պատե­րազմի ընդհա­նուր դինա­մի­կան։

«Տոնայնության փոփո­խության հիման վրա որոշ չափա­զանցված ոգև­ո­րություն կա», — ասել է պաշտոնյա­նե­րից մեկը։ «Բայց մենք չենք տեսնում, որ դա վերածվի լուրջ գործո­ղություննե­րի»։

Ռեյչել Ռիցոն՝ Ատլանտյան խորհրդի Եվրո­պա­կան կենտրո­նի ավագ վերլուծա­բա­նը, ասում է․ «Կասեի, որ Թրամփի հայտա­րա­րությունն ավե­լի շատ իր հիասթա­փության արդյունք է Պուտի­նից, քան թե որևէ կապվա­ծություն Զելենսկու հետ կամ Ուկրաի­նա­յի աջակցության»։ Այդուհանդերձ, ուկրաի­նա­ցի նախա­գա­հը դարձել է ավե­լի արդյունա­վետ Թրամփի հետ շփվե­լու հարցում։ Օվա­լաձև գրա­սենյա­կում ունե­ցած կոնֆրոնտա­ցիա­յից հետո՝ Բրի­տա­նիա­յի վարչա­պետ Սթարմե­րը և Ֆրանսիա­յի նախա­գահ Մակրո­նը խորհուրդ են տվել Զելենսկուն փոխել իր մոտե­ցումը ԱՄՆ նախա­գա­հի հետ շփումնե­րում՝ ցուցա­բե­րե­լով գովա­սանք և մշտա­պես շնորհա­կա­լություն հայտնե­լով Վաշինգտո­նին աջակցության համար՝ ըստ ամե­րի­կա­ցի, ֆրանսիա­ցի և ուկրաի­նա­ցի պաշտոնյա­նե­րի, ովքեր ծանոթ են այս հարցին։ Ուկրաի­նա­յի նախա­գա­հը դեռևս գործ ունի վարչա­կազմի հետ, որը թերա­հա­վատ է Կիև­ին օգնություն տրա­մադրե­լու հարցում՝ ինչպես այն պաշտոնյա­նե­րի կողմից, որոնք կարծում են, որ ԱՄՆ‑ը պետք է ավե­լի շատ կենտրո­նա­նա Ասիա­յի, այլ ոչ թե Եվրո­պա­յի վրա, այնպես էլ նրանց կողմից, ովքեր գաղա­փա­րա­պես հակված են չմի­ջամտե­լու։

«Մենք տեսնում ենք, որ վարչա­կազմի մոտե­ցումն Ուկրաի­նա­յի հարցում հետև­ո­ղա­կան չէ, ինչպես նաև, թե ինչ է անհրա­ժեշտ մեզ՝ այս հակա­մարտությունը դադա­րեցնե­լու և Ռուսաստա­նի վրա ճնշում գործադրե­լու համար», — ասում է Ջինն Շահի­նը՝ Սենա­տի արտա­քին հարա­բե­րություննե­րի կոմի­տեի գլխա­վոր դեմոկրա­տը։

Վարչա­կազմը շարունա­կում է բանակցել Մոսկվա­յի հետ։ Այս շաբաթ Մարկո Ռուբիոն հանդի­պել է Ռուսաստա­նի արտգործնա­խա­րար Սերգեյ Լավրո­վի հետ Մալայզիա­յում կայա­ցած բանակցություննե­րի ընթացքում։ Սակայն բեկում չի եղել։ Ռուբիոն լրագրողնե­րին ասել է, որ Ռուսաստա­նը կիրա­ռել է նոր «մոտե­ցում», սակայն որևէ մանրա­մասներ չի ներկա­յացրել։ «Ես չէի ասի, որ դա ինչ-որ բան է, որ երաշխա­վո­րում է խաղա­ղություն»։

Ռուսաստա­նի արտգործնա­խա­րա­րը հասկացնել է տվել, որ Կրեմլը պատրաստ չէ զիջումնե­րի գնալ Պուտի­նի առա­վե­լա­պաշտա­կան պահանջնե­րից որևէ մեկում՝ Ռուբիո­յին ասե­լով, որ ինքը «հաստա­տել է այն դիրքո­րո­շումը, որը ներկա­յացրել էր Պուտի­նը»։

«Ինա­գուրա­ցիա­յից հետո առա­ջին իսկ բանակցություննե­րից պարզ էր, որ Պուտի­նը խաղա­ղությամբ հետաքրքրված չէ, եթե այն տեղի չի ունե­նում իր պայմաննե­րով։ Նա կարծում է, որ կարող է հաղթել այս պատե­րազմում», — ասում է Ալեքսանդր Գաբուևը՝ Բեռլի­նում գտնվող Քարնե­գիի Ռուսաստա­նի և Եվրա­սիա­յի կենտրո­նի տնօ­րե­նը։ «Պուտի­նը որո­շել է, որ ԱՄՆ‑ի հետ համա­ձայնության գալն իմաստ չունի, որովհետև Արևմուտքի աջակցությունը Ուկրաի­նա­յին միևնույն է թուլա­նում է։ Դաշտում կտեսնենք՝ արդյոք նա իրա­վա­ցի էր»։

Հետև­եք նաև Մեր Ուղի­նի ֆեյսբուքյան էջին ՝