20 C
Yerevan

Մեկուսա­ցած Դաշինքը Ավե­լի Վտանգա­վոր Է Դառնում

Ամսվա սկզբին ՆԱՏՕ‑ի նոր գլխա­վոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն հայտա­րա­րել էր, որ Թայվան ներխուժման դեպքում Չինաստա­նը կարող է Ռուսաստա­նին խնդրել բացել երկրորդ ճակատ՝ ԱՄՆ‑ի ուժերն ուշադրությունից շեղե­լու նպա­տա­կով։

Neue Zürcher Zeitung

Մեկուսացվածնե­րի միություն․ Հյուսի­սա­յին Կորեան և Ռուսաստա­նը հաստա­տում են իրենց ռազմա­կան դաշինքը։ 

Կիմ Ջոն Ունգի և Վլա­դի­միր Պուտի­նի միջև ձևա­վորված դաշինքը արդեն իսկ փոխում է գլո­բալ դասա­վո­րությունը։ Ամե­նա­շա­տը հետև­անքնե­րը զգում է Հարա­վա­յին Կորեան։ Աշնան վերջին՝ Հյուսի­սա­յին Կորեա կատա­րած այցի ընթացքում Ռուսաստա­նի ԱԳ նախա­րար Սերգեյ Լավրո­վը հանդես եկավ փոխա­դարձ դաշինքի ամրապնդման օգտին։ Հյուսիսկո­րեա­ցի առաջնորդ Կիմ Չեն Ըն խոստա­ցավ «անա­ռարկե­լի աջակցություն» Ռուսաստա­նին Ուկրաի­նա­յի դեմ պատե­րազմում։ Լավրո­վը միա­ժա­մա­նակ ուղերձ հղեց ԱՄՆ-ին, Հարա­վա­յին Կորեա­յին և Ճապո­նիա­յին, որոնք ստեղծել են եռա­կողմ դաշինք՝ ընդդեմ Հյուսի­սա­յին Կորեա­յի․

«Մենք նախազգուշացնում ենք, որ այդ հարա­բե­րություննե­րի օգտա­գործումը որևէ մեկի դեմ դաշինք կազմե­լու նպա­տա­կով՝ լինի դա Հյուսի­սա­յին Կորեան կամ՝ իհարկե, Ռուսաստա­նը, անընդունե­լի է», — հայտա­րա­րել է նա՝ ըստ ՏԱՍՍ պետա­կան լրատվա­կան գործա­կա­լության։

Թեև առա­ջին հայացքից Ռուսաստա­նի ԱԳ նախա­րա­րի այցը կարող է թվալ սովո­րա­կան դիվա­նա­գի­տա­կան ժեստ, սակայն այժմ Փհենյա­նի և Մոսկվա­յի միջև զարգա­նում է ռազմա­վա­րա­կան գործընկե­րություն, որն արդեն ազդում է ոչ միայն Ասիա­յի, այլև Եվրո­պա­յի աշխարհա­քա­ղա­քա­կան կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև ԱՄՆ-Չինաստան հակա­մարտության ընթացքի վրա։ Հյուսի­սա­յին Կորեան շարունա­կում է մնալ մեծա­պես մեկուսացված՝ իր միջուկա­յին ու հրթի­ռա­յին ծրագրե­րի պատճա­ռով սահմանված պատժա­մի­ջոցնե­րի հետև­անքով։ Սակայն Ռուսաստա­նի՝ Ուկրաի­նա­յի դեմ պատե­րազմ սկսե­լուց հետո Փհենյա­նը ձեռք է բերել հզոր դաշնա­կից՝ Մոսկվա­յին։ 2024 թվա­կա­նին կողմե­րը իրենց երկա­րամյա համա­գործակցությունը բարձրացրել են լիարժեք ռազմա­կան դաշինքի մակարդա­կի՝ կոնկրետ հետև­անքնե­րով։

Հարավկո­րեա­կան Yonhap գործա­կա­լության տվյալնե­րով՝ Հյուսի­սա­յին Կորեան Ռուսաստա­նին մատա­կա­րա­րել է մոտ 12 միլիոն հրե­տա­նա­յին արկ։ Նույն աղբյուրի համա­ձայն՝ ավե­լի քան 10 000 հյուսիսկո­րեա­ցի զինվոր արդեն մասնակցել է մարտա­կան գործո­ղություննե­րի Կուրսկի շրջա­նում։ Նրանց թիվը կարող է աճել։

Հյուսի­սա­յին Կորեան դառնում է խաղա­ցող՝ Թայվա­նի շուրջ հնա­րա­վոր հակա­մարտությունում

ԿԺԴՀ‑ի աջակցությունը՝ Չինաստա­նից եկող ապրանքնե­րի և տեխնո­լո­գիա­նե­րի մատա­կա­րարման հետ միա­սին, ուժե­ղացնում է ռուսա­կան ռազմա­կան տնտե­սությունը։ Դա այն պատճառնե­րից մեկն է, որ ՆԱՏՕ‑ն ակտի­վացնում է համա­գործակցությունը Ճապո­նիա­յի և Հարա­վա­յին Կորեա­յի հետ։ Եվրա­սիա­կան մայրցա­մա­քի արև­ելյան և արևմտյան ճակատնե­րը գնա­լով ավե­լի են կապվում միմյանց։ Իր հերթին Ռուսաստա­նը փոխհա­տուցում է Հյուսի­սա­յին Կորեա­յին։ Կորեա­կան պաշտպա­նության վերլուծություննե­րի ինստի­տուտի (KIDA) գնա­հատմամբ՝ փոխանցված միջոցնե­րի, էներգա­ռե­սուրսնե­րի, սպա­ռա­զի­նության և ռազմա­կան տեխնո­լո­գիա­նե­րի համարժեք արժե­քը կազմում է մոտ 15,8 միլիարդ շվեյցա­րա­կան ֆրանկ։ Փհենյա­նը նույնիսկ հույս ունի ներգրա­վել ռուս զբո­սաշրջիկնե­րի Վոնսան նավա­հանգստա­յին քաղա­քում նորա­բաց հանգստյան գոտում։

Փորձա­գետնե­րի կարծի­քով՝ փոխա­րե­նը ԿԺԴՀ‑ն կարող է Ռուսաստա­նից ստա­նալ իր միջուկա­յին և հրթի­ռա­յին ծրագրի համար կարև­ո­րա­գույն տեխնո­լո­գիա­ներ։ Դա լուրջ մտա­հո­գություն է առա­ջացնում արևմտյան անվտանգության մասնա­գետնե­րի շրջա­նում։ Այս կերպ մեծա­նում է Հյուսի­սա­յին Կորեա­յի հարև­աննե­րի՝ Հարա­վա­յին Կորեա­յի և Ճապո­նիա­յի, ինչպես նաև այս երկրնե­րի պաշտպա­նությանն հանձնա­ռու ԱՄՆ‑ի նկատմամբ սպառնա­լի­քը։ Բացի այդ, Թայվա­նի շուրջ հնա­րա­վոր ռազմա­կան սրացման ֆոնին արևմտյան վերլուծա­բաններն աճող մտա­հո­գությամբ են դիտարկում Չինաստա­նի, Ռուսաստա­նի և ԿԺԴՀ‑ի միջև համա­կարգվա­ծության ամրապնդումը։ Ամսվա սկզբին ՆԱՏՕ‑ի նոր գլխա­վոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն հայտա­րա­րել էր, որ Թայվան ներխուժման դեպքում Չինաստա­նը կարող է Ռուսաստա­նին խնդրել բացել երկրորդ ճակատ՝ ԱՄՆ‑ի ուժերն ուշադրությունից շեղե­լու նպա­տա­կով։

Հզո­րա­ցած Հյուսի­սա­յին Կորեան կարող է Ասիա­յում խաղալ նմա­նա­տիպ դեր և հնա­րա­վոր է՝ ոչ միայնակ։

KIDA‑ի (Կորեա­կան պաշտպա­նության վերլուծության ինստի­տուտ) փորձա­գետնե­րը նախազգուշացնում են. Մոսկվա­յի և Փհենյա­նի միջև համա­գործակցությունը մեծացնում է այն վտանգը, որ Կորեա­կան թերակղզում հնա­րա­վոր ճգնա­ժա­մի դեպքում Ռուսաստա­նը կարող է միջամտել ԿԺԴՀ‑ի կողմում։

Հարա­վա­յին Կորեա­յի ձախ ուժե­րը վերա­նա­յում են Հյուսի­սին վերա­բե­րող ռազմա­վա­րությունը

Սա լրա­ցուցիչ սպառնա­լիք է ստեղծում ԱՄՆ‑ի և նրա դաշնա­կիցնե­րի համար Արև­ելյան Ասիա­յում՝ միա­ժա­մա­նակ ազդե­լով Հարա­վա­յին Կորեա­յի քաղա­քա­կան կլի­մա­յի վրա։ Նորընտիր նախա­գահ Լի Ջե Ընը, ով մայի­սին ընտրվեց, դեռ նախորդ տարի քննա­դա­տում էր ԱՄՆ‑ի և Ճապո­նիա­յի հետ եռա­կողմ դաշինքը։ Այժմ, լինե­լով ձախ-կենտրո­նա­մետ Դեմոկրա­տա­կան կուսակցության ներկա­յա­ցուցիչ, նա մտա­դիր է պահպա­նել այդ դաշինքը։ Ձախե­րի մոտ փոխվում է նաև վերա­բերմունքը ԿԺԴՀ‑ի նկատմամբ։ Նախկի­նում նրանք պաշտպա­նում էին մերձեցման և հնա­րա­վոր միա­վորման գաղա­փա­րը։ Սակայն անցյալ շաբաթ «Հանկյո­րե» պարբե­րա­կա­նի խաղա­ղության ինստի­տուտի տնօ­րեն Չոն Վուկ Սիկը առա­ջարկեց ավե­լի պրագմա­տիկ կուրս՝ սառեցված երկխո­սության վերա­կանգնման ուղղությամբ։ Նա առա­ջարկեց ճանա­չել երկու պետություննե­րի գոյությունը.

«Եթե մի կողմը չի ուզում վերա­միա­վո­րում, իսկ մյուսը անընդհատ դրա մասին է խոսում, դժվար է հաղթա­հա­րել թշնա­մանքն միջկո­րեա­կան հարա­բե­րություննե­րում»։

Չոն Վուկ Սիկի կարծի­քով՝ միա­վորման գաղա­փա­րի վրա կենտրո­նա­ցումը խաթա­րում է քաղա­քա­կան ճկունությունն ու երև­ա­կա­յությունը։ Նա պաշտպա­նում է Կորեա­նե­րի միջև նոր բանակցություննե­րի գաղա­փա­րը՝ հնա­րա­վոր դարձնե­լով Կիմի և ԱՄՆ նախկին նախա­գահ Դոնալդ Թրամփի գագաթնա­ժո­ղովնե­րի ուղեկցությամբ զարգա­ցում։

ԱՄՆ‑ի Չինաստա­նի նկատմամբ ռազմա­վա­րությունը փոխում է ուժե­րի բալանսը Ասիա­յում

ԱՄՆ‑ի կենտրո­նա­ցումը Չինաստա­նի զսպման վրա ևս ազդում է տարա­ծաշրջա­նա­յին իրա­վի­ճա­կի վրա։ ԱՄՆ պաշտպա­նության նախա­րա­րությունն արդեն դիմել է դաշնա­կիցնե­րին՝ Ավստրա­լիա­յին և Ճապո­նիա­յին, կոչ անե­լով հստա­կեցնել իրենց ներդրումը՝ Թայվա­նի հնա­րա­վոր պաշտպա­նության գործում։ Մինչ այժմ այս հարցում դիտա­վորյալ պահպանվում էր անո­րո­շություն՝ Պեկի­նին չհրահրե­լու համար։

Այժմ Հարա­վա­յին Կորեան ևս բախվում է նոր պահանջնե­րի.
ավե­լացնել գրե­թե 30,000 ամե­րի­կա­ցի զինծա­ռա­յողնե­րի տեղա­կայման համար վճարնե­րը և կրկնա­պատկել պաշտպա­նա­կան բյուջեն՝ հասցնե­լով այն ՀՆԱ‑ի 5 տոկո­սի։ Վաշինգտո­նը նաև ցանկա­նում է Հարա­վա­յին Կորեա­յի ռազմա­բա­զա­ներն օգտա­գործել ոչ միայն ԿԺԴՀ-ից պաշտպանվե­լու, այլև Տայվա­նին աջակցե­լու համար որպես հենա­կետ։ Քննարկվող գաղա­փարնե­րից մեկն է՝ ամե­րիկյան զորքե­րի աստի­ճա­նա­կան դուրսբե­րումը Հարա­վա­յին Կորեա­յից և պաշտպա­նա­կան պատասխա­նատվության փոխանցումը հենց հարավկո­րեա­ցի­նե­րին։ Սակայն փորձա­գետ Չոն Վուկ Սիկը դեմ է այդ գաղա­փա­րին։ Նա նախազգուշացնում է, որ նման քայլը կարող է փչացնել Չինաստա­նի հետ հարա­բե­րություննե­րը և հույս է հայտնում, որ Հյուսի­սա­յին Կորեա­յի հետ հարա­բե­րություննե­րի մեղմա­ցումը թույլ կտա կանխել երկրորդ ճակա­տի ստեղծումը Թայվա­նի շուրջ հնա­րա­վոր ճգնա­ժա­մի պարա­գա­յում։

Վաշինգտո­նում քննարկվում են ավե­լի արմա­տա­կան սցե­նարներ

Միևնույն ժամա­նակ ԱՄՆ-ում տարա­ծում են գտնում ավե­լի կոշտ մոտե­ցումներ։ Անցած շաբաթ Դոնալդ Թրամփի մերձա­վոր Defense Priorities վերլուծա­կան կենտրո­նը առա­ջարկեց ամե­րիկյան ռազմա­կան ներկա­յության խորը վերա­կա­ռուցում տարա­ծաշրջա­նում, այդ թվում՝ Հարա­վա­յին Կորեա­յում զորքե­րի թիվը կրճա­տե­լով մինչև 10 000։ Ըստ այդ առա­ջարկի՝ պաշտպա­նա­կան պատասխա­նատվությունը պետք է փոխանցվի դաշնա­կիցնե­րին՝ Ճապո­նիա­յին, Ֆիլի­պիննե­րին և այլն։ Դրա հիմքում ընկած տրա­մա­բա­նությունը պարզ է՝ Վաշինգտոնն իր ուշադրությունը պետք է կենտրո­նացնի Չինաստա­նի զսպման և սեփա­կան շահե­րի պաշտպա­նության վրա, այլ ոչ թե ամբողջ տարա­ծաշրջա­նի համար հիմնա­կան ծանրա­բեռնվա­ծությունն իր վրա վերցնե­լուն։

Աղբյուրը՝

https://www.nzz.ch/international/bund-der-isolierten-nordkorea-und-russland-bekraeftigen-ihre-militaerallianz-ld.1893478

Հետև­եք նաև Մեր Ուղի­նի ֆեյսբուքյան էջին ՝

https://www.facebook.com/share/1BoEDkS1Sf/?mibextid=wwXIfr

Առնչվող Հոդվածներ