Արևմուտքը Կզսպի՞ Պեկի­նին

ԵՄ‑ի՝ ռիսկե­րը նվա­զեցնե­լու ռազմա­վա­րությունը, որը բխում է Չինաստա­նից չափա­զանց մեծ կախվա­ծության հանդեպ անկեղծ մտա­հո­գությունից, շարունակվում է։ ԱՄՆ սահմա­նա­փա­կումնե­րը, որոնք ուղղված են Պեկի­նի տեխնո­լո­գիա­կան հավակնություննե­րը զսպե­լուն՝ արհեստա­կան բանա­կա­նության մրցա­վազքի սրման պայմաննե­րում՝  նույնպես շարունակվում են։

The Financial Times

The Financial Times‑ը գրում է, որ տնտե­սա­կան սպառնա­լիքնե­րով ԵՄ առաջնորդնե­րը չեն կարո­ղա­նա ճնշում գործադրել Պեկի­նի վրա — համա­գործակցությունն ու ճիշտ խթաննե­րը կարող են օգտա­կար լինել։

Հեղի­նակ՝ Ալեքսանդր Գաբուև, Քարնե­գիի Ռուսաստա­նի և Եվրա­սիա­յի կենտրո­նի տնօ­րեն։

Այս շաբաթ ԵՄ երկրնե­րի ղեկա­վարնե­րը հանդի­պե­լու են Սի Ցզինպի­նին և պատրաստվում են Չինաստա­նի աջակցությունը Ռուսաստա­նին դարձնել քննարկման կենտրո­նա­կան թեմա­նե­րից մեկը։ 

«Չինաստա­նը փաստա­ցի խթա­նում է Ռուսաստա­նի ռազմա­կան տնտե­սությունը։ Մենք չենք կարող դա անտե­սել… Թե ինչպես Չինաստա­նը կշա­րունա­կի կապ ունե­նալ Պուտի­նի պատե­րազմի հետ, որո­շիչ կլի­նի ԵՄ-Չինաստան հարա­բե­րություննե­րի զարգացման համար», — հայտա­րա­րել է Եվրա­հանձնա­ժո­ղո­վի նախա­գահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայե­նը հուլի­սի 8‑ին։ Նա հույս ունի ճնշում գործադրել Պեկի­նի վրա, որպեսզի վերջինս հեռա­նա Ուկրաի­նա­յի պատե­րազմից և այդկերպ ստի­պի Մոսկվա­յին բանակցել Կիևի հետ բարի կամքի հիման վրա։

Խնդի­րը սակայն այն է, որ ավե­լի քան երեք տարի այս մոտե­ցումն արդյունք չի տվել — և ոչինչ չի վկա­յում, որ այն այժմ կգործի։

Չինաստա­նի ԱԳ նախա­րար Վան Ի‑ն վերջերս ԵՄ ներկա­յա­ցուցիչնե­րին հայտա­րա­րել է, որ Պեկի­նը չի ցանկա­նում, որ Ռուսաստա­նը պարտություն կրի Ուկրաի­նա­յում։ Դա չպետք է զարմա­նա­լի լինի. Չինաստա­նի շահե­րից դուրս է ատո­մա­յին զենք ունե­ցող հսկա­յա­կան հարև­ա­նի ապա­կա­յունա­ցումը։ Պեկի­նը նաև չի ցանկա­նում տեսնել մի լիբե­րալ Ռուսաստան, որը կարող է շրջվել Պեկի­նի հետ գործընկե­րությունից։ Այդ իսկ պատճա­ռով Արևմուտքի ճնշումնե­րը՝ ստի­պե­լու Չինաստա­նին հրա­ժարվել Պուտի­նից առանց այնպի­սի վերջնա­կան լուծման, որը երաշխա­վո­րի իշխա­նության ժառանգա­կա­նությունը Ռուսաստա­նում, որևէ արդյունք չեն տվել։

Փոխա­րե­նը՝ Եվրո­պան ընդունել է մաքսի­մա­լիստա­կան դիրքո­րո­շում՝ անտե­սե­լով Չինաստա­նի մտա­հո­գություննե­րը։ Հանրա­յին հայտա­րա­րություննե­րում նշվում է Ուկրաի­նա­յի վերա­դարձը 1991թ. սահմաննե­րին և ռուսա­կան ռազմա­կան հանցա­գործնե­րի դատա­վա­րությունը՝ ներառյալ բարձրա­գույն ղեկա­վարնե­րին։ Դա հազիվ թե Պեկի­նին ազդա­րա­րի, որ ԵՄ‑ն պատրաստ է կարգա­վորման, որը ընդունե­լի կլի­նի Կրեմլի համար։ Բացի այդ, Չինաստա­նը համոզված է, որ նույնիսկ եթե ճնշում գործադրի Կրեմլի վրա, Արևմուտքը իրեն ոչ մի նյութա­կան խթան չի առա­ջարկի։ ԵՄ‑ի՝ ռիսկե­րը նվա­զեցնե­լու ռազմա­վա­րությունը, որը բխում է Չինաստա­նից չափա­զանց մեծ կախվա­ծության հանդեպ անկեղծ մտա­հո­գությունից, շարունակվում է։ ԱՄՆ սահմա­նա­փա­կումնե­րը, որոնք ուղղված են Պեկի­նի տեխնո­լո­գիա­կան հավակնություննե­րը զսպե­լուն՝ արհեստա­կան բանա­կա­նության մրցա­վազքի սրման պայմաննե­րում նույնպես շարունակվում են։

Արևմուտքի սուր քննա­դա­տությունը Պեկի­նի հասցեին՝ Մոսկվա­յին աջակցե­լու համար, ուղեկցվել է շատ ավե­լի մեղմ արձա­գանքով՝ կապված Հնդկաստա­նի կողմից ռուսա­կան նավթի կտրուկ ներմուծման հետ, որը կենսա­կան աջակցություն է ապա­հո­վել պատե­րազմի պայմաննե­րում Ռուսաստա­նի տնտե­սության համար։ Սա Չինաստա­նին հիմք է տվել Եվրո­պա­յի և Ամե­րի­կա­յի երկե­րե­սա­նիության մասին եզրա­կա­ցություն անե­լու։ Պատե­րազմի չորրորդ տարում բոլոր հույսե­րը, թե հնա­րա­վոր կլի­նի Ռուսաստա­նի ամբողջա­կան պարտությունը, վաղուց մարել են։ Արևմուտքի նպա­տա­կը այժմ ավե­լի համեստ է՝ ապա­հո­վել Ուկրաի­նա­յի գոյությունը որպես անկախ պետություն։ Պեկի­նը դրան դեմ չէ, սակայն քանի որ Պուտի­նը հրա­ժարվում է նահանջել, Սպի­տակ տանը նստած է շահա­դի­տա­կան Դոնալդ Թրամփը, իսկ Եվրո­պան չի ցուցա­բե­րում տնտե­սա­կան մեղմա­ցում Չինաստա­նի նկատմամբ, Պեկի­նը պատճառ չի տեսնում փոխե­լու իր դիրքո­րո­շումը։ Ավե­լին, նա կենսա­կա­նո­րեն շահագրգռված է Ռուսաստա­նի հետ գործընկե­րության խորացման մեջ, որը գնա­լով ավե­լի է ձևա­վորվում Չինաստա­նի պայմաննե­րով։

Պեկի­նը Ռուսաստա­նին պատրաստում է որպես երկա­րա­ժամկետ կրտսեր գործընկեր և, ի տարբե­րություն Արևմուտքի, նախա­պատրաստում է հետպուտինյան Ռուսաստա­նին՝ հաստա­տե­լով կապեր բոլոր այն խաղա­ցողնե­րի հետ, որոնք մի օր կարող են ազդել Կրեմլի կուրսի վրա։

Չինաստա­նը առանձնա­պես տպա­վորված չէ այն հարկադրանքի գործիքնե­րից, որոնք փորձում է կիրա­ռել Եվրո­պան, օրի­նակ՝ վերջին պատժա­մի­ջոցնե­րը։ Պեկի­նը ցուցադրել է Ռուսաստա­նի աջակցմանն ուղղված հարմարվող ենթա­կա­ռուցվածք ստեղծե­լու ունա­կություն։ ԵՄ‑ի նոր սահմա­նա­փա­կումնե­րը երկու տարա­ծաշրջա­նա­յին բանկե­րի նկատմամբ միայն կխո­րացնեն դրանց դերը որպես Չինաստա­նի կառա­վա­րության կողմից Մոսկվա­յի հետ առևտրի համար նախա­տեսված մասնա­գի­տացված գործիքներ։ Չինաստա­նը նաև ցույց է տվել, որ կարող է արդյունա­վետ կերպով պատասխա­նել, իսկ Արևմուտքի՝ կարև­որ հանքա­յին ռեսուրսնե­րից կախվա­ծությունն օգտա­գործե­լու նրա ունա­կությունը միայն ուժե­ղացրել է Պեկի­նի ինքնավստա­հությունը։ Չինաստա­նը կարող է հարված հասցնել նաև ուկրաի­նա­կան անօ­դա­չու սարքե­րի արտադրողնե­րի մատա­կա­րարման շղթա­նե­րին, որոնք մեծա­պես կախված են չինա­կան պահեստա­մա­սե­րից։

Չինաստա­նը մոտ ապա­գա­յում չի լքի Ռուսաստա­նին, և այս իրո­ղությունից հիասթափվե­լը չպետք է դառնա Եվրո­պա­յի նկատմամբ Չինաստա­նի քաղա­քա­կա­նության ձևա­վորման հիմնա­րար սկզբունք, նույնիսկ եթե Բրյուսե­լը շարունա­կի բարո­յա­կան հիմքե­րով դիմել Պեկի­նին։

Ինչ վերա­բե­րում է Ուկրաի­նա­յին աջակցե­լուն, ապա՝ ՆԱՏՕ‑ի վերջին գագաթնա­ժո­ղո­վում ընդունված քայլե­րից բացի, ԵՄ‑ն կարող է օգտա­գործել իր ազդե­ցության լծակնե­րը՝ ապա­հո­վե­լու Ուկրաի­նա­յի անխա­փան հասա­նե­լիությունը չինա­կան անօ­դա­չու տեխնի­կա­յի բաղադրիչնե­րին՝ միա­ժա­մա­նակ կրկնա­պատկե­լով իր ջանքե­րը այս վտանգա­վոր կախվա­ծությունը վերացնե­լու ուղղությամբ՝ սեփա­կան արտադրությամբ և ԱՄՆ‑ի հետ գործընկե­րությամբ։ Վերջի­վերջո, Ուկրաի­նա­յի պատե­րազմի շուրջ Չինաստա­նի հետ հաղորդակցման ուղի­նե­րը պետք է մնան բաց և գործնա­կան։

2022 թվա­կա­նի պատե­րազմից հետո բազմա­կողմ դիվա­նա­գի­տության միակ համե­մա­տա­բար պայծառ կետե­րից մեկը եղել է Պեկի­նի դերը, որը Պուտի­նին հասկացրել է, որ Ուկրաի­նա­յում ատո­մա­յին զենքի կիրա­ռումը ծանր հետև­անքներ կունե­նա Ռուսաստա­նի համար՝ այդ թվում՝ նրա հարա­բե­րություննե­րում Չինաստա­նի հետ։ Պատե­րազմի նոր սրացման դեպքում Չինաստա­նի հետ համա­գործակցությունը կարող է առանցքա­յին դեր խաղալ Կրեմլին զսպե­լու հարցում։ Եվրո­պան չպետք է վտանգի ենթարկի այդ հնա­րա­վո­րությունը։

աղբյուրը՝

Հետև­եք նաև Մեր Ուղի­նի ֆեյսբուքյան էջին ՝