ՀՅԴ‑ն Քիուեսթյան «Նախագծի» Պատասխա­նա­տունե­րից Է

Խնդրո առարկա «Շրջա­բե­րա­կա­նի» հավելվա­ծա­յին մասում ՀՅԴ Բյուրոն կուսակցության մարմիննե­րին պարզո­րոշ ասում է, որ ղարա­բաղյան կարգա­վորման քիուեսթյան «ձեւա­վորվող փաթե­թի» մերժումը «նույն դյուրությունը չի ստեղծե­լու, որ ունեինք նախկին իշխա­նություննե­րի հետ առճա­կատման օրե­րին»:

Վահրամ Աթա­նեսյան

Մաս 25

1998թ. իշխա­նա­փո­խության փուլում Դաշնակցությունը հրա­պա­րա­կա­յին դերա­կա­տար չէր: Բայց ՀՅԴ‑ն, չնա­յած որ նրա գործունեությունը կասեցված էր, իսկ ազդե­ցիկ մի շարք անդամնե­րը՝ երկու քրեա­կան գործե­րով կալա­նա­վորված, զգա­լի դերա­կա­տա­րություն է ունե­ցել երկրորդ նախա­գա­հա­կան ընտրություննե­րում եւ պաշտպա­նել է Վազգեն Մանուկյա­նի թեկնա­ծությունը: 

Ստանձնե­լով նախա­գա­հի պարտա­կա­նություննե­րը, Ռոբերտ Քոչարյա­նը Դաշնակցության կալա­նա­վորված եւ դատա­րա­նի օրի­նա­կան ուժի մեջ մտած վճռով պատիժ կրող մի խումբ անդամնե­րի նկատմամբ կայացրել է «իրա­վի­ճա­կի փոփո­խության» հանգա­մանքով պայմա­նա­վորված որո­շում, եւ նրանք ազատ են արձակվել:

Անուններ եւ քրեա­կան գործի հանգա­մանքներ նշե­լու անհրա­ժեշտություն չկա, քանի որ խնդի­րը ոչ թե անձանց եւ նրանց մեղա­վոր կամ անմեղ լինե­լու, այլ՝ Ռոբերտ Քոչարյա­նի այդ աննա­խա­դեպ քայլի նպա­տա­կա­հարմա­րության եւ մոտի­վա­ցիա­յի մասին է: 

Նպա­տա­կա­հարմա­րության առումով այդ քայլը խիստ վիճե­լի է: «Իրա­վի­ճա­կի փոփո­խությունը», այսինքն՝ Լեւոն Տեր-Պետրոսյա­նի պաշտո­նա­թո­ղությամբ ստեղծված ներիշխա­նա­կան կացությունը, մարդկանց քրեա­կան պատասխա­նատվությունից ազա­տե­լու հիմք չէ: Նոր իրա­վի­ճա­կում, երբ ՀՀՇ‑ն այլեւս իշխա­նություն չէր եւ չէր կարող դատա­րաննե­րի նկատմամբ «ճնշումներ գործադրե», Դաշնակցության մի շարք անդամներ կարող էին գործի վերաքննություն պահանջել եւ արդա­րա­նալ դատա­կան կարգով:

Ռոբերտ Քոչարյա­նը ընտրել է նրանց մասին անձնա­կան որո­շում կայացնե­լու տարբե­րա­կը: 

Քաղա­քա­կան առումով այդ քայլի մոտի­վա­ցիան կարե­լի է բացատրել նրա­նով, որ Քոչարյա­նը Լեւոն Տեր-Պետրոսյա­նի հրա­ժա­րա­կա­նը եւ ղարա­բաղյան կարգա­վորման գործընթացն «իր կետից սկսե­լու» որո­շումը հիմնա­վո­րե­լու համար աջակցության կարիք ուներ, ուստի Դաշնակցության ազդե­ցիկ գործիչնե­րին ոչ միայն ազա­տել է դատա­րա­նի վճռով սահմանված պատժի հետա­գա կրումից, այլեւ նշա­նա­կել պետա­կան պաշտոննե­րի:

Խնդրո առարկա «Շրջա­բե­րա­կա­նի» հավելվա­ծա­յին մասում ՀՅԴ Բյուրոն կուսակցության մարմիննե­րին պարզո­րոշ ասում է, որ ղարա­բաղյան կարգա­վորման քիուեսթյան «ձեւա­վորվող փաթե­թի» մերժումը «նույն դյուրությունը չի ստեղծե­լու, որ ունեինք նախկին իշխա­նություննե­րի հետ առճա­կատման օրե­րին»: Ավե­լին, փաստաթղթում հստակ գրված է, որ «առանց մասնա­վոր մեծ ճիգ թափե­լու» Դաշնակցությունը չի կարող «ընդդի­մության գլխա­վոր ուժ լինել»:

Իսկ «մասնա­վոր մեծ ճիգ թափե­լու» պարա­գա­յին Դաշնակցությունը 2001թ. դրությամբ կարո՞ղ էր Հայաստա­նում, Սփյուռքում եւ Արցա­խում «հակա­քիուեսթյան» քարոզչություն նախա­ձեռնել եւ ծավա­լել: Ի՞նչ է հասկացվում «մասնա­վոր մեծ ճիգ թափել» ձեւա­կերպման ենթա­տեքստում: «Մասնա­վոր ճիգը» վերագրվում է ՀՅԴ-ին առհասարա՞կ, Բյուրոյի՞ն, թե՞ «իրա­վի­ճա­կի փոփո­խության» հանգա­մանքով քրեա­կան պատասխա­նատվությունից ազատված եւ Ռոբերտ Քոչարյա­նից պաշտոն ու քաղա­քա­կան դիրք ստա­ցած անձա՞նց:

Վահրամ Աթա­նեսյան

(Շարունա­կե­լի)