ՀՅԴ‑ն Քիուեսթյան «Նախագծի» Պատասխա­նա­տունե­րից Է

ՀՅԴ Բյուրոն համոզված էր, որ ղարա­բաղյան կարգա­վո­րումը «մի քանի ամիսնե­րի հարց է», պնդել էր, որ այդ տարբե­րա­կի դեմ քարոզչություն իրա­կա­նացնե­լու բավա­րար ժամա­նակ չկա, մնում է կողմնո­րոշվել եւ այն պաշտպա­նել, քանի որ չկա երաշխիք, թե քիուեսթյան «նոր ձեւա­վորվ փաթե­թի» այլընտրանքը նոր պատե­րազմը չի լինի, որը կավարտվի, լավա­գույն դեպքում, այն արդյունքնե­րով, ինչ առա­ջարկվում է ստա­նալ խաղաղ ճանա­պարհով: 

Վահրամ Աթա­նեսյան

Մաս 29 

Դաշնակցության խնդրո առարկա «Շրջա­բե­րա­կա­նը», ինչպես վկա­յում են արված սկզբունքա­յին նշա­նա­կության մեջբե­րումնե­րը, պետք է խոստո­վա­նել, որպես քաղա­քա­կան փաստա­թուղթ բավա­կան շիտակ է, թե՛ խնդիրն առհա­սա­րակ գնա­հա­տե­լու, թե՛ առա­ջարկվող տարբե­րա­կի նկատմամբ կուսակցության դիրքո­րոշման համար բերված հիմնա­վո­րումնե­րի առումով: Ընդհանրության մեջ դա տվյալ փուլում Հայաստա­նի գործող իշխա­նության հետ համա­խո­հության բաց ներկա­յա­ցում է, միա­ժա­նակ՝ պատմա­կան պատասխա­նատվության ստանձնում: 

Որքան հայտնի է, Հայաստա­նի քաղա­քա­կան ուժե­րից ոչ մեկը, ինչպես նաեւ Արցա­խի իշխա­նություննե­րը ղարա­բաղյան կարգա­վորման քիուեսթյան «նոր ձեւա­վորվող փաթե­թի» վերա­բերյալ նման մակարդա­կի եւ բովանդա­կության տեսա­կետ չեն ձեւա­վո­րել, ինչպես նաեւ որեւէ կերպ չեն խոսել այդ առա­ջարկության դրա­կան կամ բացա­սա­կան կողմե­րի մասին: Խնդրո առարկա «Շրջա­բե­րա­կա­նը» այս տեսա­կե­տից կարե­լի է համա­րել Դաշնակցության կողմից Հայաստա­նի իշխա­նություննե­րին անվե­րա­պահ աջակցություն, իսկ մյուս կողմից՝ սեփա­կան վարկա­նի­շը փորձության ենթարկե­լու աննա­խա­դեպ քայլ: Այս հիմնա­կա­նում դրա­կան տպա­վո­րություննե­րը, սակայն, արա­գո­րեն իրենց տեղը զիջում են խոր տարա­կուսանքի, երբ փաստաթղթի «մեկնո­ղա­կան» մասի վերջին պարբե­րություննե­րում կարդում ենք, որ ՀՅԴ մարմիններն, այդուհանդերձ, պետք է «Շրջա­բե­րա­կա­նի» բովանդա­կությունը գաղտնի պահեն, այն ներկա­յացնեն միայն տվյալ կառույցի պատասխա­նա­տունե­րին՝ պայմա­նով, որ նրանք շարքե­րին այդ մասին ոչինչ չեն ասե­լու: 

Ո՞րն է այս խորհրդա­պա­հության իմաստը: ՀՅԴ Բյուրոն համոզված էր, որ ղարա­բաղյան կարգա­վո­րումը «մի քանի ամիսնե­րի հարց է», պնդել էր, որ այդ տարբե­րա­կի դեմ քարոզչություն իրա­կա­նացնե­լու բավա­րար ժամա­նակ չկա, մնում է կողմնո­րոշվել եւ այն պաշտպա­նել, քանի որ չկա երաշխիք, թե քիուեսթյան «նոր ձեւա­վորվ փաթե­թի» այլընտրանքը նոր պատե­րազմը չի լինի, որը կավարտվի, լավա­գույն դեպքում, այն արդյունքնե­րով, ինչ առա­ջարկվում է ստա­նալ խաղաղ ճանա­պարհով: 

ՀՅԴ Բյուրոն, ամե­նայն հավա­նա­կա­նությամբ, չի ցանկա­ցել, որ կուսակցության շարքե­րը տեղե­կա­նան իր «պարտվո­ղա­կան կեցվածքից»: Կուսակցության ղեկա­վար մարմի­նը «շարքե­րի բարձր ոգին պահե­լու» խնդիր է ունե­ցել, դրա համար էլ մարմիննե­րից պահանջել է «Շրջա­բե­րա­կա­նի» հիմնա­կան բովանդա­կությունը, այն, որ Դաշնակցությունը կողմ է Արցա­խի ազա­տագրված տարածքնե­րի մեծ մասի վերա­դարձին, շարքա­յին դաշնակցա­կաննե­րին հասու չլի­նի: 

Այս փաստը, պետք է խոստո­վա­նել, ջնջում է «Շրջա­բե­րա­կա­նի» հիմնա­վո­րումնե­րը, իշխա­նություննե­րին չընդդի­մա­նա­լու, Հայաստա­նը նոր փորձություննե­րի չենթարկե­լու մասին քաղա­քա­կան առումով պահանջված դիտարկումնե­րը: Չոր արդյունքում մնում է այն, որ արդեն այդ փուլում ՀՅԴ Բյուրոն կուսակցության մարմիննե­րից եւ շարքե­րից կտրված էր այնքան, որ իր տեսա­կետնե­րը նրանցից թաքցնում էր: Դա չէր կարող Դաշնակցության քաղա­քա­կան հեղի­նա­կության վրա բացա­սա­կան հետեւանքներ չունե­նալ, ինչի ակա­նա­տե­սը եղանք, ցավոք, հետա­գա մոտ երկու տասնյակ տարի­նե­րին: 

Վահրամ Աթա­նեսյան 

(Շարունա­կե­լի)