Կարև­որ Վերլուծություն, Մտա­հո­գիչ Թվեր

Առա­ջին տեղում ազգա­յին անվտանգությունն ու սահմաննե­րի հարցն է, երկրորդում՝ տնտե­սա­կան խնդիրնե­րը, իսկ հետո՝ խաղա­ղության բացա­կա­յությունը, աշխա­տա­վարձե­րը, աղքա­տությունը և կառա­վարման համա­կարգի արդյունա­վե­տությունը։ Տնտե­սությունն ու անվտանգությունը մնում են հասա­րա­կության հիմնա­կան մտա­հո­գություննե­րը։  

Գիորգի Թումասյան

Իր յութուբյան տեսանյութում  Գիորգի Թումասյա­նը վերլուծում է Միջազգա­յին հանրա­պե­տա­կան ինստի­տուտի (IRI) վերջին սոցիո­լո­գիա­կան հարցումնե­րը, որոնք արտա­ցո­լում են Հայաստա­նի հանրա­յին տրա­մադրություննե­րը նախընտրա­կան շրջա­նում: Թումասյա­նը առանձնացնում է այն փաստը, որ քաղա­քա­ցի­նե­րի մեծա­մասնությունը դրա­կան է գնա­հա­տում երկրի զարգացման ուղղությունը, սակայն միա­ժա­մա­նակ մտա­հո­գիչ է համա­րում երի­տա­սարդության պասի­վությունն ու անտարբե­րությունը քաղա­քա­կան գործընթացնե­րի հանդեպ։ Տվյալնե­րի համա­ձայն՝ Նիկոլ Փաշինյա­նը և «Քաղա­քա­ցիա­կան պայմա­նա­գիր» կուսակցությունը պահպա­նում են զգա­լի առա­վե­լություն, մինչդեռ ընդդի­մա­դիր դաշտում բացա­կա­յում է հզոր այլընտրանքը, ինչը կարող է հանգեցնել խորհրդա­րա­նում ուժե­րի նախկին հարա­բե­րակցության կրկնությա­նը։

Գիորգի Թումասյա­նը ներկա­յացրեց միջազգա­յին հանրա­պե­տա­կան ինստի­տուտի վերջին հանրա­յին կարծի­քի ուսումնա­սի­րության տվյալնե­րը՝ նշե­լով, որ մինչև ընտրություննե­րը այլ հարցում այլևս չի լինե­լու։ Նրա խոսքով՝ թվե­րը բավա­կա­նին իրա­կան են և մյուս հարցումնե­րի համե­մատ ավե­լի չեզոք բնույթ ունեն։ Թումասյա­նը շեշտեց, որ փետրվա­րի համե­մատ մայի­սին զգա­լիո­րեն աճել է այն մարդկանց թիվը, որոնք կարծում են, թե Հայաստա­նը ճիշտ ուղղությամբ է շարժվում․ եթե փետրվա­րին այդպե­սէր կարծում 47 տոկո­սը, ապա մայի­սին՝ արդեն 61 տոկո­սը։ Միևնույն ժամա­նակ, ըստ նրա, սխալ ուղղությամբ շարժվե­լու մասին կարծի­քը 49 տոկո­սից նվա­զել է մինչև 28 տոկոս։  

Նա նշեց, որ տարի­քա­յին խմբե­րի մեջ հատկա­պես բարձր է աջակցության մակարդա­կը ավագ սերնդի շրջա­նում։ Գիորգի Թումասյա­նի դիտարկմամբ՝ երի­տա­սարդներն ավե­լի քիչ են ներգրավված քաղա­քա­կա­նության մեջ և հաճախ կարծում են, թե քաղա­քա­կա­նությունն իրենց հետ կապ չունի, ինչը, նրա գնա­հատմամբ, լուրջ խնդիր է։ Թումասյա­նը նաև ուշադրություն հրա­վի­րեց այն փաստի վրա, որ իր ալի­քը հիմնա­կա­նում դիտում են ավե­լի բարձր տարի­քի մարդիկ, ոչ թե երի­տա­սարդնե­րը։

Քաղա­քա­յին և գյուղա­կան բնակչության տարբե­րություննե­րի մասին խոսե­լով՝ նա ասաց, որ Երև­ա­նում 54 տոկոսն է կարծում, թե երկի­րը ճիշտ ուղղությամբ է շարժվում, այլ քաղաքնե­րում՝ 62 տոկո­սը, իսկ գյուղե­րում՝ 68 տոկո­սը։ Նրա կարծի­քով՝ դա պայմա­նա­վորված է նրա­նով, որ սահմա­նա­յին անվտանգությունն ու ենթա­կա­ռուցվածքա­յին զարգա­ցումնե­րը հատկա­պես կարև­որ են գյուղաբնակնե­րի համար։

Գիորգի Թումասյա­նը ներկա­յացրեց նաև հանրության կողմից նշվող հիմնա­կան խնդիրնե­րը։ Նրա խոսքով՝ առա­ջին տեղում ազգա­յին անվտանգությունն ու սահմաննե­րի հարցն է, երկրորդում՝ տնտե­սա­կան խնդիրնե­րը, իսկ հետո՝ խաղա­ղության բացա­կա­յությունը, աշխա­տա­վարձե­րը, աղքա­տությունը և կառա­վարման համա­կարգի արդյունա­վե­տությունը։ Նա ընդգծեց, որ տնտե­սությունն ու անվտանգությունը մնում են հասա­րա­կության հիմնա­կան մտա­հո­գություննե­րը։

Անդրա­դառնա­լով քաղա­քա­կան գործիչնե­րի հանդեպ վստա­հությա­նը՝ Թումասյա­նը նշեց, որ Նիկոլ Փաշինյա­նին առա­ջին կամ երկրորդ տեղում վստա­հում է ընդհա­նուր 29 տոկո­սը, Սամվել Կարա­պետյա­նին՝ 8 տոկո­սը, իսկ Ռոբերտ Քոչարյա­նին՝ 4 տոկո­սը։ Միևնույն ժամա­նակ, ըստ նրա, 40 տոկո­սը հայտա­րա­րել է, որ ոչ մեկին չի վստա­հում։ Գիորգի Թումասյա­նը սա ցավա­լի երև­ույթ համա­րեց և ասաց, որ հատկա­պես երի­տա­սարդնե­րի շրջա­նում է տարածված որևէ քաղա­քա­կան ուժի չաջակցե­լու մոտե­ցումը։

Նա դիտարկեց, որ երի­տա­սարդնե­րի շրջա­նում Նիկոլ Փաշինյա­նի աջակցությունը զգա­լիո­րեն ցածր է, մինչդեռ տարեց բնակչության շրջա­նում շատ բարձր է։ Թումասյա­նի խոսքով՝ դա ցույց է տալիս, որ իշխա­նության հիմնա­կան հենա­րա­նը ավագ սերունդն է։ Միա­ժա­մա­նակ նա քննա­դա­տեց երի­տա­սարդնե­րի անտարբե­րությունը քաղա­քա­կա­նության նկատմամբ՝ ընդգծե­լով, որ քաղա­քա­կա­նությունը անմի­ջա­կա­նո­րեն ազդում է մարդկանց կյանքի վրա։

Խոսե­լով պետա­կան կառույցնե­րի աշխա­տանքի գնա­հա­տա­կաննե­րի մասին՝ Գիորգի Թումասյա­նը նշեց, որ ամե­նա­բարձր դրա­կան գնա­հա­տա­կաննե­րը ստա­ցել են զինված ուժե­րը, մարզպե­տա­րաննե­րը և ոստի­կա­նությունը։ Նա ընդգծեց, որ պատե­րազմի ավարտից հետո զինված ուժե­րի նկատմամբ վստա­հությունը կրկին աճել է։ Ոստի­կա­նության աշխա­տանքի վերա­բերյալ էլ, ըստ նրա, նկատվում է դրա­կան փոփո­խություն։ Երև­ա­նի քաղա­քա­պե­տա­րա­նի գործունեության մասին խոսե­լիս Թումասյանն ասաց, որ ինքն էլ չի տեսնում բավա­րար արդյունա­վե­տություն և հասկա­նում է, թե ինչու են քաղա­քա­ցի­նե­րը ցածր գնա­հա­տում այդ կառույցի աշխա­տանքը։

Եկե­ղե­ցու վերա­բերյալ հարցման արդյունքնե­րը մեկնա­բա­նե­լիս նա նկա­տեց, որ երի­տա­սարդներն ավե­լի դրա­կան են գնա­հա­տում եկե­ղե­ցին, քանի որ այն ընկա­լում են որպես կրո­նա­կան կառույց, մինչդեռ ավագ սերունդն ավե­լի քաղա­քա­կա­նացված գնա­հա­տա­կան է տալիս՝ հաշվի առնե­լով կաթո­ղի­կո­սի և եկե­ղե­ցա­կան համա­կարգի գործունեությունը։

Իշխա­նության հիմնա­կան ձեռքբե­րումնե­րի շարքում Գիորգի Թումասյա­նը առանձնացրեց առողջա­պա­հա­կան ապա­հո­վագրությունը, խաղա­ղությունն ու անվտանգությունը, թոշակնե­րի բարձրա­ցումը, կրթա­կան բարե­փո­խումնե­րը և ճանա­պարհա­շի­նությունը։ Միևնույն ժամա­նակ, նա համա­ձայնեց այն կարծիքնե­րի հետ, որ իշխա­նության հիմնա­կան խնդիրնե­րից մեկը կադրա­յին քաղա­քա­կա­նությունն է։ Ընտրություննե­րի վերա­բերյալ հարցումնե­րի մասին խոսե­լիս Թումասյա­նը նշեց, որ քվեարկե­լու պատրաստա­կա­մությունը հասել է 79 տոկո­սի։ Նրա խոսքով՝ կանայք ավե­լի ակտիվ են ընտրա­կան գործընթացնե­րում, քան տղա­մարդիկ։ Ըստ ներկա­յացված տվյալնե­րի՝ «Քաղա­քա­ցիա­կան պայմա­նա­գի­րը» ստա­նում է 32 տոկոս, «Ուժեղ Հայաստա­նը»՝ 6 տոկոս, «Հայաստան» դաշինքը՝ 3 տոկոս, իսկ մյուս ուժե­րը դժվա­րությամբ կարող են հաղթա­հա­րել անցո­ղիկ շեմը։

Գիորգի Թումասյա­նը կարծիք հայտնեց, որ այս պահին խորհրդա­րան անցնե­լու հիմնա­կան հավակնորդնե­րը երեք ուժերն են՝ «Քաղա­քա­ցիա­կան պայմա­նա­գի­րը», «Ուժեղ Հայաստա­նը» և «Հայաստան» դաշինքը։ Նա նաև նշեց, որ Գուրգեն Սիմոնյա­նի քաղա­քա­կան ուժի շեմը հաղթա­հա­րե­լը դեռևս հստակ չէ։

Արտա­քին քաղա­քա­կա­նության վերա­բերյալ հարցման տվյալնե­րը ներկա­յացնե­լիս Թումասյա­նը նշեց, որ հանրության զգա­լի մասը Հայաստա­նին ամե­նա­մոտ դաշնա­կից է համա­րում Ֆրանսիա­յին, ապա Ռուսաստա­նին և Եվրո­պա­կան միությա­նը։ Նրա խոսքով՝ իրեն զարմացնում է, որ Ռուսաստա­նը դեռևս պահպա­նում է համե­մա­տա­բար բարձր աջակցություն։ Միա­ժա­մա­նակ նա նշեց, որ գլխա­վոր վտանգը քաղա­քա­ցի­նե­րի մեծ մասը շարունա­կում է համա­րել Ադրբե­ջա­նին, թեև այդ ցուցա­նի­շը նախորդ շրջա­նի համե­մատ նվա­զել է։

Տեղե­կատվության աղբյուրնե­րի մասին խոսե­լիս Գիորգի Թումասյա­նը նշեց, որ հարցվածնե­րի մեծ մասը տեղե­կություն ստա­նում է Facebook-ից, երկրորդ տեղում YouTube‑ն է, իսկ հեռուստա­տե­սություննե­րից առա­ջա­տարն է Հանրա­յին հեռուստաընկե­րությունը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝