Մոսկվան Դեռ Ձգձում Է, Բայց Ի Վերջո Շնորհա­վո­րե­լու Է  Փաշինյա­նին

Առանձին անձանց կամ փորձա­գետնե­րի հայտա­րա­րություննե­րը չեն կարող հավա­սարվել պետության պաշտո­նա­կան դիրքո­րոշմա­նը։ Ռուսաստա­նը պաշտո­նա­պես չի հայտա­րա­րել, թե Հայաստա­նի ընտրություննե­րը եղել են ոչ լեգի­տիմ։

Ռոբերտ Ղևոնդյան

1inTV‑ն զրուցել է քաղա­քա­գետ Ռոբերտ Ղևոնդյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում ներկայցվում է Հայաստա­նի հետընտրա­կան լարված իրա­վի­ճա­կը, որտեղ առանցքա­յին թեման խորհրդա­րա­նա­կան ընտրություննե­րի արդյունքնե­րի վիճարկումն է Սահմա­նադրա­կան դատա­րա­նում յոթ քաղա­քա­կան ուժե­րի կողմից։ Քննարկվում են ընդդի­մա­դիր առաջնորդնե­րի, մասնա­վո­րա­պես՝ Ռոբերտ Քոչարյա­նի մեղադրանքնե­րը իշխա­նա­կան լծակնե­րի չարա­շահման և ընտրա­կեղծիքնե­րի վերա­բերյալ, ինչպես նաև անդրա­դարձ է կատարվում նրա դեմ հարուցված նոր քրեա­կան գործե­րին ու անձեռնմխե­լիության խնդրին։ Զրուցա­կիցնե­րը փորձում են գնա­հա­տել իշխա­նա­փո­խության հավա­նա­կա­նությունը, ժողովրդա­վա­րա­կան ինստի­տուտնե­րի կայացվա­ծությունը և իրա­վա­պահ համա­կարգի գործո­ղություննե­րի արդյունա­վե­տությունը։ Փորձ է արվում լուսա­բա­նել ներքա­ղա­քա­կան բարդ զարգա­ցումնե­րը, ընտրա­կա­շառքնե­րի բացա­հայտման շուրջ ստեղծված աղմուկը և տարբեր քաղա­քա­կան ուժե­րի փորձե­րը՝ ձևա­վո­րե­լու համազգա­յին միասնա­կան շարժում։

Ռոբերտ Ղևոնդյա­նը նշեց, որ ընտրություննե­րի արդյունքնե­րի վիճարկման իրա­վա­կան հիմնա­վորվա­ծության մասին առա­վել ճիշտ կարող են խոսել իրա­վա­բաննե­րը, սակայն երեք տեղա­մա­սե­րում արդյունքնե­րի զրո­յա­ցումը որո­շա­կի հիմքեր է ստեղծում Սահմա­նադրա­կան դատա­րա­նում քննարկումնե­րի համար։ Նա դիտարկեց, որ եթե ՍԴ‑ն չեղարկի ընտրություննե­րի արդյունքնե­րը և նշա­նա­կի նոր ընտրություններ, դա կարող է փոխել քաղա­քա­կան դաշտի հարա­բե­րակցությունը։ Ղևոնդյա­նի կարծի­քով՝ նոր ընտրություննե­րի դեպքում որոշ ուժեր այլևս չեն կարո­ղա­նա նույն ծավա­լով օգտա­գործել նախկի­նում կիրառված մեխա­նիզմնե­րը, ինչի հետև­անքով մյուս քաղա­քա­կան ուժե­րի տոկոսնե­րը կարող են աճել։

Նա ասաց, որ նման որո­շումը կլի­նի աննա­խա­դեպ, քանի որ առա­ջին անգամ Հայաստա­նում անցկացված ընտրություննե­րը կարող են ճանաչվել սահմա­նադրությա­նը և օրենքնե­րին չհա­մա­պա­տասխա­նող։ Միա­ժա­մա­նակ քաղա­քա­գե­տը կարծում է, որ եթե ՍԴ‑ն ընտրություննե­րի արդյունքնե­րը ճանա­չի օրի­նա­կան, ապա ընդդի­մա­դիր դաշինքնե­րը կվերցնեն իրենց մանդատնե­րը, և կձև­ա­վորվի այն խորհրդա­րա­նը, որի պատկե­րը ներկա­յում արդեն հայտնի է։

Ռոբերտ Ղևոնդյա­նը անդրա­դարձավ նաև հետընտրա­կան զարգա­ցումնե­րին՝ նշե­լով, որ նախկին նախա­գահ Ռոբերտ Քոչարյա­նի հայտա­րա­րություննե­րը պետք է դիտարկել նրա քաղա­քա­կան փորձի և անցյա­լի համա­տեքստում։ Քաղա­քա­գե­տը հիշեցրեց, որ Քոչարյա­նի իշխա­նության տարի­նե­րին ընտրա­կան գործընթացնե­րի շուրջ բազմա­թիվ քննա­դա­տություններ են հնչել, և նրա այսօրվա գնա­հա­տա­կաննե­րը, ըստ Ղևոնդյա­նի, հիմնված են հենց այդ փորձի վրա։ Նա ընդգծեց, որ Հայաստա­նի վերջին ընտրություննե­րի լեգի­տի­մությունը որևէ պետության կողմից պաշտո­նա­պես կասկա­ծի տակ չի դրվել

Մասնա­գե­տը նշեց, որ առանձին անձանց կամ փորձա­գետնե­րի հայտա­րա­րություննե­րը չեն կարող հավա­սարվել պետության պաշտո­նա­կան դիրքո­րոշմա­նը։ Նրա գնա­հատմամբ՝ Ռուսաստա­նը նույնպես պաշտո­նա­պես չի հայտա­րա­րել, թե Հայաստա­նի ընտրություննե­րը եղել են ոչ լեգի­տիմ։

Անդրա­դառնա­լով ընտրա­կա­շառքնե­րի և կոռուպցիոն բացա­հայտումնե­րի թեմա­յին՝ քաղա­քա­գե­տը ասաց, որ քաղա­քա­կա­նությունը հիմնա­կա­նում շահե­րի մասին է, ոչ թե արդա­րության։ Նրա խոսքով՝ թե ովքեր կպատժվեն և ինչ դատա­կան որո­շումներ կընդունվեն, կախված կլի­նի քաղա­քա­կան նպա­տա­կա­հարմա­րությունից և տարբեր դերա­կա­տարնե­րի շահե­րից։ Նա կոչ արեց հետև­ել, թե Հայաստա­նի պետության, հասա­րա­կության և քաղա­քա­կան ինստի­տուտնե­րի շահերն ինչ ուղղությամբ են զարգա­նում, քանի որ հենց դա կարող է հուշել հետա­գա գործընթացնե­րի տրա­մա­բա­նությունը։

Ղևոնդյա­նը անդրա­դարձավ նաև իշխա­նա­փո­խության հնա­րա­վո­րության վերա­բերյալ հայտա­րա­րություննե­րին՝ նշե­լով, որ Ռոբերտ Քոչարյա­նի և նրա համա­խոհնե­րի կողմից նման խոսույթը շրջա­նառվում է դեռ 2018 թվա­կա­նից։ Նա կարծում է, որ այդ հայտա­րա­րություննե­րը կարող են ուղղված լինել աջա­կիցնե­րի և ռեսուրսնե­րի պահպանմա­նը, սակայն ներկա­յիս իրա­վի­ճա­կը սկզբունքո­րեն տարբերվում է 2018 թվա­կա­նից։ Նրա համոզմամբ՝ այն ժամա­նակ հեղա­փո­խությունը հնա­րա­վոր դարձավ, որովհետև քաղա­քա­ցի­նե­րը չէին կարո­ղա­նում ընտրություննե­րի միջո­ցով ձևա­վո­րել իրենց նախընտրած իշխա­նությունը, մինչդեռ այժմ իշխա­նությունը ձևա­վորվում է ընտրություննե­րի արդյունքնե­րով, և այդ հանգա­մանքը նվա­զեցնում է հեղա­փո­խա­կան սցե­նարնե­րի հավա­նա­կա­նությունը։

Անդրա­դառնա­լով Ռուսաստա­նի կողմից շնորհա­վո­րանքի բացա­կա­յությա­նը՝ Ռոբերտ Ղևոնդյա­նը կարծիք հայտնեց, որ այստեղ ավե­լի շուտ ժամա­նակ ձգե­լու և իրա­վի­ճա­կը գնա­հա­տե­լու խնդիր կա, քան սպա­սում Սահմա­նադրա­կան դատա­րա­նի որոշմա­նը։ Նա դիտարկեց, որ Մոսկվա­յում կարող են փորձել հասկա­նալ, թե ինչու իրենց ակնկա­լիքներն ու իրա­կան արդյունքնե­րը չեն համընկել։ Միա­ժա­մա­նակ քաղա­քա­գե­տը համոզված է, որ ռուսա­կան կողմի շնորհա­վո­րանքը, ի վերջո, կլի­նի՝ տարբեր հնա­րա­վոր ձևա­չա­փե­րից մեկով։

Խոսե­լով Ռոբերտ Քոչարյա­նի նկատմամբ դատա­կան գործընթացնե­րի մասին՝ Ղևոնդյա­նը նշեց, որ իրեն ամբողջո­վին հասկա­նա­լի չէ դատա­խա­զության ընթա­ցիկ մարտա­վա­րությունը։ Նրա խոսքով՝ եթե Քոչարյա­նը հրա­ժարվում է պատգա­մա­վո­րա­կան մանդա­տից, ապա կարճ ժամա­նակ անց նա այլևս չի ունե­նա­լու համա­պա­տասխան անձեռնմխե­լիություն, և իրա­վա­կան ընթա­ցա­կարգե­րը կարե­լի էր իրա­կա­նացնել առանց լրա­ցուցիչ քայլե­րի։ Քաղա­քա­գե­տը ենթադրեց, որ գործընթա­ցին քաղա­քա­կան նշա­նա­կություն հաղորդե­լու նպա­տակ կարող է լինել, սակայն հավե­լեց, որ հետա­գա զարգա­ցումնե­րը ցույց կտան՝ արդյոք գործն իրա­կան շարունա­կություն կունե­նա։

Անդրա­դառնա­լով Ռոբերտ Քոչարյա­նի հայտա­րա­րությա­նը, թե հնա­րա­վոր բանտարկության դեպքում կգրի իր գրքի երկրորդ մասը, նա նշեց, որ դա նախկին նախա­գա­հի անձնա­կան իրա­վունքն է, և հանրությունը հետա­գա­յում հնա­րա­վո­րություն կունե­նա գնա­հա­տե­լու այդ աշխա­տանքի բովանդա­կությունը։

Ռոբերտ Ղևոնդյա­նը քննա­դա­տա­բար գնա­հա­տեց նաև Հայ ազգա­յին կոնգրե­սի վերջին նախա­ձեռնությունը։ Նա ուշադրություն հրա­վի­րեց այն հանգա­մանքի վրա, որ ուժը ստա­ցել է սահմա­նա­փակ ընտրա­կան աջակցություն և այժմ էական ազդե­ցություն չունի քաղա­քա­կան դաշտում։ Քաղա­քա­գե­տի կարծի­քով՝ կուսակցության ներկա­յիս ղեկա­վա­րությունը չի կարո­ղա­ցել պահպա­նել և զարգացնել նախկի­նում կուտակված քաղա­քա­կան կապի­տա­լը։

Ամփո­փե­լով՝ Ղևոնդյա­նը նշեց, որ նման հայտա­րա­րություննե­րը դժվար է դիտարկել որպես լուրջ քաղա­քա­կան գործընթացնե­րի ազդակ։ Նրա գնա­հատմամբ՝ դրանք ավե­լի շուտ քաղա­քա­կան դաշտում իրենց գոյության մասին հիշեցնե­լու փորձեր են, որոնք մեծ ազդե­ցություն չեն ունե­նում ընթա­ցիկ քաղա­քա­կան զարգա­ցումնե­րի վրա։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝