«Ինչքան էլ գանա­կո­ծենք ռուսա­մէտնե­րին կամ արեւմտա­մէտնե­րին, միեւնոյն է, նրանք՝ Ռուսաստանն ու Արեւմուտքը մեզ հետ չեն: Մենք ենք մեր փրկի­չը, մեր տէրը»

ՄԵՐ ՈՒՂԻՆ

Բարի լոյս

05 Յուլիս 2020

Ն.Պէրպէրեան

Բարի լոյս՝ հայ քաղա­քա­կան մտքի ողջա­միտ դրօ­շա­կիրնե­րուն, որոնք կ՚առաջադրեն Հայաստա­նի ու Հայութեան ազգա­յին-պետա­կան ՕՐԱ­ԿԱՐԳը անդին տանիլ այսօր լայն արձա­գանգ գտած՝ «Ռուսաստա­նի հետ» կամ «Ռուսաստա­նի դէմ» ըլլա­լու ՌԱԶՄԱՎԱՐԱԿԱՆ ԵՐԿԸՆՏՐԱՆՔի ըստ էութեան ամուլ բանավէճէն․․․Բարի լոյս՝ հայ ժողո­վուրդէն դուրս գտնուող ուժե­րու մէջ փրկիչներ փնտռե­լու, ըստ այնմ նաեւ ռուսա­մէտ կամ արեւմտա­մէտ կողմնո­րո­շումնե­րու փարե­լու ՎԱՐՔԱ­ԳԻ­Ծէն հրա­ժա­րե­լու հրա­մա­յա­կա­նը շեշտող ԱԶԳԱՅԻՆ ՄՏԱԾՈՂՈՒԹԵԱՆ, որուն մերօ­րեայ ընդգծումը կը կատա­րէ նորաստեղծ «ԶՕՐԱՎԱՐ ՍԵՊՈՒՀ» Պատմա­քա­ղա­քա­կան Վերլուծա­կան Կեդրո­նի ղեկա­վար պրոֆե­սոր ԱՇՈՏ ՆԵՐՍԻՍԵԱՆ՝ «Հայ քաղա­քա­կան մտքի ՀԻՒԱՆԴՈՒԹԻՒՆը» խորագրուած իր յօդուածով։Բարի լոյս՝ Հայութեան փրկութիւնը հայոց հաւա­քա­կան ուժին մէջ տեսնող ազգա­յին-քաղա­քա­կան ողջմտութեան, որ հայ ժողո­վուրդի հազա­րա­մեակնե­րու կենսա­փորձով կը բացատրէ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԱՐԵՒԵ­ԼՈՒՄէն դուրս «պաշտպաններ» կամ «փրկիչներ» փնտռող որեւէ ԿՈՂՄՆՈ­ՐՈ­ՇՈՒՄի ապարդիւն, անհե­ռանկար նշանակութիւնը։Բարի լոյս՝ ՄԵՐ ՈՒՂԻՆ հայոց պատմութե­նէն քաղուած դասե­րով հունաւո­րե­լու ՅԱՆՁՆԱՌՈՒԹԵԱՆ։** *ՀԱՅ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՄՏՔԻ ՀԻՒԱՆԴՈՒԹԻՒՆԸ(Հատուած)Աշոտ Ներսի­սեանՊատմա­կան գիտութիւննե­րի դոկտոր, պրոֆե­սորՀայ քաղա­քա­կան մտքի հիմքում պետա­կա­նութեան գոյութեան շրջա­նում հիմնա­կա­նում դրուած էր հզօր քրիստո­նեայ պետութեան հետ լինե­լու սկզբունքը, իսկ դրա բացա­կա­յութեան շրջա­նում՝ հզօր պետա­կա­նութեան օգնութեամբ փրկուե­լու սկզբունքը:Ցաւով պէտք է մատնանշել, որ այս կարծրա­տի­պա­յին մօտե­ցումնե­րը մեր օրե­րի համար էլ չեն կորցնում իրենց արդիա­կա­նութիւնը, այն դէպքում, երբ այսպի­սի կարգա­խօսնե­րը մեզ բերել են կործա­նում եւ աղէտ, բերել են նախճիր եւ եղեռն:Ասուածի յետնա­խորքի վրայ ցանկա­նում ենք փոքր-ինչ անդրա­դառնալ հայ-ռուսա­կան յարա­բե­րութիւննե­րի վերա­բե­րեալ ներկա­յիս հայ քաղա­քա­կան մտքի «փայլատակումներին»:Իշխանութիւնները գանա­կոծւում են իբրեւ թէ հակա­ռուսա­կան տրա­մադրութիւննե­րի սերմանման կամ հակա­ռուսա­կան արտա­քին քաղա­քա­կա­նութեան որդեգրման համար, իսկ շատ ընդդի­մա­դիրներ էլ դա համա­րում են Արեւմուտքի պլան, որը ցանկա­նում է մեզ լրիւ կտրել Ռուսաստա­նից, ինչը կործա­նում է, քանի որ նա է մեր անվտանգութեան երաշխաւորը:․․․Վստահօրէն կարե­լի է շեշտել, որ Հ․Հ․ արտա­քին քաղա­քա­կա­նութեան մէջ այսօր չկայ շեշտուած հակա­ռուսա­կա­նութիւն, ինչքան էլ դրա անհրա­ժեշտութիւնը փորձեն հիմնաւո­րել որոշ ընդդի­մա­դիրներ կամ իշխա­նութեան տարբեր մարմիննե­րում գործող քաղա­քա­կան որոշ նորե­լուկ գործիչներ, որոնց թւում է, որ այս կամ այն յայտնի համալսա­րա­նում քաղա­քա­գի­տութիւն ուսա­նե­լը լիարժէք հիմք կարող է լինել պնդե­լու, որ հզօր քաղա­քա­գէտներ են:Քաղաքագէտ լինե­լը բնա­տուր շնորհք է, որը, ցաւօք, շատե­րը չունեն՝ բազմած լինե­լով հանդերձ քաղա­քա­կա­նութիւնն իրացնո­ղի կամ արա­րո­ղի աթոռին:Մենք չենք կարող պնդել, որ Հ․Հ․ արտա­քին քաղա­քա­կա­նութեան մէջ այսօր կայ յստա­կութիւն: Ընդհա­կա­ռա­կը՝ խճճուած է ամէն ինչ: Բայց Հ․Հ․ այսօր չունի հակա­ռուսա­կան քաղա­քա­կա­նութիւն, որովհե­տեւ Հայաստան-Ռուսաստան փոխ-յարա­բե­րութիւննե­րի խնդի­րը մեծա­մա­սամբ կախուած է Ռուսաստանից:Եթէ Ռուսաստա­նը չցանկա­նայ՝ քաղա­քա­կան առումով նրա­նից կախուած ոչ մի խնդիր մենք չենք կարող լուծել:Պետական հակա­ռուսա­կան քաղա­քա­կա­նութիւն կը լինէր հետեւեա­լը՝ պահանջել նրա­նից, օրի­նակ‘ այստե­ղից հանել իր բազա­նե­րը եւ տալ պայմա­նա­ժամ, դուրս գալ Եւրա­սիա­կան Միութիւնից եւ այլն:Բայց սրանք չեն արւում եւ այժմ դրանց անհրա­ժեշտութիւն էլ չկայ:Ուրեմն՝ տնտե­սա­կան այս կամ այն ոլորտին առնչուող անհա­մա­ձայնութիւնը երբեք չի ենթադրում հակա­ռուսա­կան քաղաքականութիւն:Այլ հարց է, որ պէտք է համա­պա­տասխան մասնա­գէտնե­րը լիարժէ­քօ­րէն ճշդեն եւ ներկա­յացնեն նման վերա­բերմունքնե­րի դրա­կան կամ բացա­սա­կան կողմերը:Ձեռնտո՞ւ է արդեօք Արեւմուտքին մեր հակա­ռուս լինելը:Կարծում ենք, որ ամէ­նեւին ո՛չ, որովհե­տեւ քաղա­քա­կան առումով հայկա­կան երկու հանրա­պե­տութիւննե­րի եւ Ադրբե­ջա­նի կոնֆլիկտի ողջ բեռը նա չի ուզում իր վրայ վերցնել եւ դրա լուծման համար այժմ կարծես երկուսն էլ նոյն բանա­լին ունեն:Մեզ յաճախ այնպէս է թւում, որ թէ՛ Ռուսաստա­նը եւ թէ՛ Արեւմուտքը գիշեր-ցերեկ մեր մասին են մտա­ծում, եւ նրանց առաջնորդնե­րին ամէն գիշեր մղջաւանջա­յին երազներ են այցե­լում՝ պայմա­նաւո­րուած մեր խնդիրնե­րի լուծման անհրա­ժեշտութեամբ ամէ­նօ­րեայ մտահոգութեամբ:Մանաւանդ՝ այսօր, երբ բոլոր երկրնե­րում թագա­կի­րը վիրուսն է, նրա թագն ընդունել են դէ եուրէ առաջնորդնե­րը, որոնք դէ ֆակտօ առաջնորդնե­րից ստա­նում են իրենց ակնկա­լած փողերը:Մենք հիմա տէր չունենք, որովհե­տեւ ոչ թէ մենք չենք գտնում նրան, այլ նա դեռեւս չի յայտնուել:Ինչքան էլ գանա­կո­ծենք ռուսա­մէտնե­րին կամ արեւմտա­մէտնե­րին, միեւնոյն է, նրանք մեզ հետ չեն:Մենք ենք մեր փրկի­չը, մեր տէրը: Եկէք միաւո­րուենք եւ հայ քաղա­քա­կան միտքը վերջա­պէս ազա­տենք իր դարաւոր հիւանդութիւնից, որը կոչւում է կողմնո­րո­շում: