ՄՏՈՐՈՒՄՆԵՐ — Ազգա­յին Ժողո­վի յառա­ջի­կայ արտա­հերթ ընտրութիւննե­րի վերա­բե­րեալ

ՄԵՐ ՈՒՂԻՆ (ԳԱՂԱՓԱՐԱԿԱՆ)

Տասն ամսուայ ընթացքում երկու պարտութիւն կրել մենք չե՜նք կարող, թոյլ չպէ՜տք է տանք.- Եթէ առա­ջին պարտութեամբ մենք հայրե­նի տարածքներ կորցրինք, Աստուած մի՜ արասցէ երկրորդ պարտութիւնը կրե­լու դէպքում մենք կը կորցնենք մեր ապա­գան։

Ո՜Չ ԱՍԵԼ, ՄԵՐԺԵ՜Լ ՊԻՂԾ ՁԵՌՔԵՐԻՆ,

ՔՈՒԷ ՏԱԼ ՄԱՔՈՒՐ, ԱՆԱՊԱԿԱՆՆԵՐԻՆ

Նորայր Մելքոմ Մելքո­մեան

Հայաստա­նում վերջնա­կան կազմա­քանդման սեմին է գտնւում դեռ երէկ իշխող սակաւա­պե­տութիւնը՝ հիմնաւո­րուած կոռուպտ, փչա­ցած մարդկանց նենգ դաշինքի վրայ, որի մի կողմում էին պետա­կան ամէն կարգի պաշտօ­նը (ներա­ռեալ դատաւո­րի­նը) անօ­րի­նա­կան եկամտի «դուքա­նի»՝ կրպա­կի վերա­ծածնե­րը, եւ միւս կողմում‘՝ օրէնքի ոտնա­հարմամբ հարստա­նա­լու համար նրանց սնուցողնե­րը։

Այդ կազմա­քանդումը հէնց այնպէս, ինքն իրեն տեղի չունե­ցաւ։ Դա յեղա­փո­խութեա­նը յանգեցրած ժողովրդա­յին պահանջնե­րից ամե­նա-առաջնա­յիննե­րից մէկն էր, թերեւս ամե­նաա­ռաջնա­յի­նը, որով Հայաստա­նի քաղա­քա­ցի­ներս հնա­րաւո­րութիւն ձեռք բերե­ցինք ձեւա­կան ժողովրդա­պե­տութիւնը (նոյնն է՝ հանրա­պե­տութիւնը) վերա­ծե­լու իրա­կա­նի։

Թէ մեր երկրում իրա­կան ժողովրդա­պե­տութեան հաստատման եւ ամրապնդման երկար ու դժուա­րանցա­նե­լի ճամբին որքա՞ն յառա­ջընթաց կը լինի, դեռ ապա­գա­յում կը պարզուի։ Այժմ, առա­ջին անգա­մը լինե­լով, այդ ուղու մէջ առա­ջա­նա­լու եւ նուա­ճումներ հաստա­տագրե­լու հնա­րաւո­րութիւն է ստեղծուել Հայաստա­նի քաղա­քա­ցի­նե­րի համար, եւ այն մսխե­լը ոչ պակաս աղէ­տա­լի կը լինի մեզ համար, քան արցա­խեան վերջին պատե­րազմում մեր կրած ծանր պարտութիւնը։

Տասն ամսուայ ընթացքում երկու պարտութիւն կրել մենք չե’նք կարող, թոյլ չպէ’տք է տանք․

- Եթէ առա­ջին պարտութեամբ մենք հայրե­նի տարածքներ կորցրինք, Աստուած մի’ արասցէ, երկրորդ պարտութիւնը կրե­լու դէպքում մենք կը կորցնենք մեր ապա­գան։

Իսկ երկրորդ պարտութիւնը կը կրենք, եթէ ընտրութիւննե­րի արդիւնքում իշխա­նութեան հասնեն նախկին, բայց դեռ մարտնչող սակաւապե­տա­կաններն ու նրանց պարագլուխնե­րը։

Այս վերջիննե­րի՝ դեռ մօտ անցեալի յանցա­շատ գործունէութեան կրկնութիւնը կը բերի համա­կարգա­յին կոռուպտութեան վերա­ծաղկմա­նը, քաղա­քա­ցու եւ նրա իրաւունքնե­րի նկատմամբ պետութեան ու նրա ներկա­յա­ցուցիչնե­րի քամահրա­կան վերա­բերմունքի վերադրսեւորմա­նը՝ անօ­րի­նութեան ու անարդա­րութեան հեղձուցիչ զգա­ցո­ղութեան վերարթնացմա­նը, ազա­տութիւննե­րի հազիւ լայնա­ցած շրջա­նա­կի նեղացմա­նը, օրի­նա­կա­նութեամբ, արդար վաստա­կով գոյապրուստ հայթայթե­լու եւ բարե­կե­ցիկ կեանք ապրե­լու անհե­ռանկա­րայնութեանը։

Իրե­րի այդ դրութեան վերա­դարձը կանխե­լու համար, Հայաստա­նի քաղա­քա­ցին պէտք է յառա­ջի­կայ ընտրութիւննե­րում եւ ընդմիշտ սրբութեան պէս վերա­բերուի իր քուէին հետ՝ իր երկրի ու ազգի, ասել է թէ՝ նաեւ իր ու իր սիրեցեալնե­րի ապա­գան իր քուէով վճռե­լու անօ­տա­րե­լի իրաւունքի պաշտպա­նութեան վճռա­կա­նութիւնը հաւասա­րեցնե­լով իր կեանքի իրաւունքի պաշտպա­նութեան վճռա­կա­նութեանը։

Ի վերջոյ ի՞նչ է կեանքը, եթէ մարդ չունի այն ապրե­լու եւ տնօ­րի­նե­լու իրաւունքն իրացնե­լու հնա­րաւորութիւն՝

.․․ Ստրկութի՜ւն։

Մօտալուտ ընտրա­պայքա­րի թոհուբո­հում ճակա­տագրա­կան է չկորցնել պայծա­ռա­տե­սութիւնը։ Մեր քուէն արժեցնել՝ մեզ հաշուի չառնողնե­րին, մեր իրաւունքնե­րը կապտողնե­րին, մեր հայրե­նի­քը մեզա­նից խլողնե­րին ու իրենցը անողնե­րին չթողնե­լով իշխա­նութեան լծակնե­րը վերա­զաւթել։

Պէտք է գիտակցել, որ յառա­ջի­կայ ընտրութիւննե­րում վճռուե­լու է ոչ միայն այն, թէ յառա­ջի­կայ տարի­նե­րին ովքե՞ր են լինե­լու մեր երկրի ղեկա­վարնե­րը, այլեւ աւե­լի կարեւո­րը՝ ժողովրդա­պե­տութեան աւի­շը հանդի­սա­ցող ժողովրդա­վա­րութեան ապա­գան։ Այն՝ որ այժմ եւ ընդմիշտ Հայաստա­նի քաղա­քա­ցի­նե­րին եւ միա’յն Հայաստա­նի քաղա­քա­ցի­նե­րին է վերա­պա­հուած այդ վճի­ռը կայացնե­լու մենաշնորհը, եւ որ իշխա­նաւորնե­րը հաշուի են առնե­լու դա’ եւ ուրիշ ոչի՛նչ։

Յիշենք, որ ժողովրդա­պե­տութիւնն այն պետութիւնն է, որի ժողո­վուրդը, այսինքը՝ քաղա­քա­ցի­նե՛րն են պետութեան ՏԷՐՆ ու ՏՆՕՐԷՆԸ։ Նրանք են, որ ազատ կամարտայայտութեամբ, որո­շա­կի ժամա­նակահատուածի համար ընտրում են իրենց պետութեան ղեկը վարողնե­րին, ում գործունէության մանդա­տը (ներառեալ օրէնսդրա­կան ծրա­գի­րը) սահմանւում է ժողովրդի պահանջնե­րով ու ցանկութիւննե­րով։ Ասել է թէ՝ ազատ կամարտայայտութեամբ պետութեան ղեկա­վա­րումը յանձնում են նրանց, ում առա­ջադրանքնե­րը աւելի են համընկնում իրենց պահանջնե­րին ու ցանկութիւննե­րին։

Այստե­ղից էլ՝ կուսակցութիւննե­րի առաջնա­յին, ամե­նա­հիմնա­կան դերն ու նշա­նա­կութիւնը ժողովրդա­պե­տութեան մէջ.- Տեւաբար հետազօտել ու հասկա­նալ, թէ տուեալ ժամա­նակնե­րում ի՛նչ է պէտք ժողովրդի բարե­կե­ցութեան ու պետութեան բարգաւաճման համար, դրան հասնե­լու համա­լիր ծրագրեր մշա­կել ու ներկա­յացնել, եւ դրանց իրա­գործե­լու յանձնա­ռութեամբ ժողովրդից պետութեան ղեկը վարե­լու քուէն խնդրել։

Սրա համար երկրի ղեկին պէտք է բերել մարդկանց, ովքեր հասկա­նում են, որ իրենց այդտեղ յայտնուելն ու մնալն իրաւունք են՝ միմիայն ժողովրդի ազատ կամարտայայտմամբ իրենց տրուած, եւ որ ժողովրդա­վա­րութիւնը յարգե­լու, ամրապնդե­լու եւ պաշտպա­նե­լու սրբա­զան պարտք ունեն Հայաստա­նի քաղա­քա­ցի­նե­րի հանդէպ, զի, ինչպէս Հ․Յ․Դ․ Ծրա­գիրն է ձեւակերպում՝

«Ժողովրդա­վա­րութիւնը խարսխւում է մարդկա­յին եւ քաղա­քա­ցիա­կան իրաւունքնե­րը եւ ազա­տութիւննե­րը յարգե­լու վրայ: Այն օրէնքով պաշտպա­նում է բազմա­կարծութիւնը, բազմա­կուսակցա­կա­նութիւնը եւ խօսքի, խղճի, մամուլի, ստեղծա­գործութեան եւ աշխա­տանքի լիա­կա­տար ազա­տութիւնը:

«Ժողովրդա­վա­րութիւնը յատկանշւում է անհա­տի ազատ եւ հաւա­սար քուէի իրաւունքով եւ ազատ քաղա­քա­ցի­նե­րի՝ օրէնքի առջեւ հաւա­սա­րութեամբ: Այն ապա­հո­վում է ժողովրդի կամքի անկաշկանդ արտա­յայտութիւնը եւ, հաստա­տութե­նա­կան ու ներկա­յա­ցուցչա­կան հիմունքով, ժողովրդի ամբողջա­կան եւ լիարժէք մասնակցութիւնը քաղա­քա­կան, ընկե­րա­յին, տնտե­սա­կան ու մշա­կութա­յին կեանքին՝ այդպի­սով արդիւնաւէտ հիմքե­րի վրայ դնե­լով ժողովրդի եւ պետութեան փոխյա­րա­բե­րութիւնը»:

Ուրեմն՝

Ո’Չ ԱՍԵԼ, ՄԵՐԺԵ’Լ ՊԻՂԾ ՁԵՌՔԵՐԻՆ, որո­շա­պէս՝ այլ ընկա­լումով ու նպա­տակնե­րով պետա­կան կառա­վարման ղեկին վերա­դառնա­լու համար ոգի ի բռին պայքա­րող երէ­կուայ սակաւա­պե­տա­կաննե­րին։

ՔՈՒԷ ՏԱԼ ՄԱՔՈՒՐ, ԱՆԱՊԱԿԱՆ ՁԵՌՔԵՐԻՆ, ովքեր վերոնշեալ գաղա­փարնե­րին համո­զուա­ծութեան եւ ժողովրդա­պե­տութիւնն ամրապնդե­լու յոյս են ներշնչում։

Յ.Գ. — Ափսոս, շատ ափսոս, որ հռչակմամբ Հ․Յ․Դ․ Ծրագրով բանա­ձեւուած գաղա­փարնե­րին դաւա­նող Հ․Յ․Դ․ կուսակցութիւնը, ի դէմս Հայաստա­նի իր կազմա­կերպութեան, երկրում սահմա­նադրա­կան կարգի պահպանման եւ ժողովրդա­վա­րութեան ամրապնդման կողմնա­կի­ցը լինե­լու եւ, ըստ այդմ, իշխա­նա­փո­խութեան պահանջ ներկա­յացնե­լու փոխա­րէն, մինչեւ երէկ փողոցնե­րում բռնութեամբ իշխա­նութիւննե­րին տապա­լե­լու կոչեր ու փորձեր էր անում։ Բացա­ռուած չէ, որ այս փաստը յաւե­լեալ պատճառ դառնայ, որպէսզի Ազգա­յին Ժողո­վի յառա­ջի­կայ ընտրութիւննե­րում, Հայաստա­նի ժողովրդի քուէով պետա­կան կառա­վարման ղեկին եղողնե­րին զոռով «օր առաջ տուն ուղարկել» փափա­քողնե­րին, նախորդ անգա­մուայ պէս, ինքը՝ ժողո­վուրդը, տուն ուղարկի.- Այս անգամ գուցէ անվե­րա­դարձ։