Այժմ Հայե­րը Պետք Է Հասկա­նան Իրենք Իրենց

Մաս V

Հայե­րը այլ ելք չունեն, քան պետության, այլ ոչ թե ռեժի­մի, եկե­ղե­ցու, կուսակցությանն կամ գաղա­փա­րա­խո­սության շուրջը համախմբվե­լու:

Կայծ Մինասյան

2020թ.Արցախում (Լեռնա­յին Ղարա­բա­ղում) հայե­րի պարտությունից հետո հանրա­յին քննարկումնե­րում գոյության փիլի­սո­փա­յա­կան մակարդա­կի ճգնա­ժամ է բռնկվել։ Այս փորձնա­կան ժամա­նա­կի ստեղծած ցնցումը ստի­պել է հայե­րին, որպեսզի նրանք ծանր հարցեր սկսեն տալ և փորձել դիմա­կա­յել այդ խնդիրնե­րին:

Ուկրաի­նա­յի պատե­րազմի ֆոնին Ադրբե­ջա­նի ագրե­սիան Հայաստա­նի դեմ, մի շարք հարցեր է առա­ջացնում, որոնք կարե­լի է կառանձնացնել յոթ կետե­րով՝ անպատժե­լիություն, չեզո­քություն, օրի­նա­կա­նություն, անվտանգություն, միասնություն, իրա­կա­նություն և ինքնիշխա­նություն:

Միասնություն

Հայե­րը այլ ելք չունեն, քան պետության, այլ ոչ թե ռեժի­մի, եկե­ղե­ցու, կուսակցությանն կամ գաղա­փա­րա­խո­սության շուրջը համախմբվե­լու: Միասնությունը վերա­բե­րում է ազգա­յին գերա­գույն պարտա­կա­նություննե­րին, քաղա­քա­կա­նության սուր զգա­ցո­ղությա­նը (հակա­ռակ մեկը մյուսի ավե­լորդությա­նը), քաղա­քա­ցի­նե­րի և ազգա­յին ժառանգության պաշտպա­նությա­նը, պատմության զգացմա­նը և նրանց վարքագծով օրի­նակ ծառա­յե­լուն: Միասնությունը ներա­ռում է նաև ազգ-ռազմա­վա­րության ստեղծում, որտեղ կյանքի արժե­քը և հանրա­յին շահը գերա­կա­յում են մերձա­վո­րի և անհա­տա­կան ​​շահի նկատմամբ անտարբե­րության նկատմամբ: Դա աշխա­տանքա­յին մշա­կույթ է, որը պետք է փոխվի: Ինչպես 1992-ին ասել է ՀՅԴ նախկին գլխա­վոր քարտուղար Հրայր Մարուխյա­նը. «Հայաստա­նը չի վերա­կանգնվի օրա­կան երեք ժամ աշխա­տե­լով»:

Աշխա­տանքի այս մշա­կույթը, որը խորհրդա­յին, արև­ելյան և կովկասյան խարաննե­րի խառնուրդն է, որը անհա­մա­տե­ղե­լի է պետություն հասկա­ցության հետ, Հայաստա­նի հաջո­ղության գրա­վա­կանն է։ Մենք պետք է ոգեշնչվենք Առա­ջին Հանրա­պե­տության ղեկա­վարնե­րի աշխա­տանքից, ովքեր վերա­կենդա­նացրին Օսմանյան կայսրությունում երեք տարի առաջ ոչնչացված ազգը: Վախը չէր մղում նրանց վարքա­գի­ծը, ինչպես որ այսօր է հայի մտքում, հատկա­պես Սփյուռքում, որտեղ զգացմունքներն ու պաթո­սը գրա­վել են բանա­կա­նությունն ու հանգստությունը: Վախ, որը գալիս է մեր աշխարհը բնա­կեցնե­լու անկա­րո­ղությունից և խնդիրներ կանխա­տե­սե­լու անկա­րո­ղությունից, որն ի վերջո խաղում է թշնա­մու ձեռքում: Որովհետև մենք գիտենք, թե ինչպես շահարկել նրան, ով վախե­նում է, մինչդեռ մենք վախե­նում ենք նրա­նից, ով չի վախե­նում: