Անկասկած է, որ Հայաստա­նի քաղա­քա­կան սուբյեկտության սեղմմա­նը միտված թուրք-ադրբե­ջա­նա­կան պահանջնե­րի ամբողջությունը, այդ թվում հատկա­պես սահմա­նադրա-իրա­վա­կան բնույթի պահանջնե­րի, ունի նաեւ հենց Կովկա­սի հանդեպ Ֆրանսիա­յի հավակնություննե­րը չեզո­քացնե­լու, արգե­լա­կե­լու նպա­տակ:

Հակոբ Բադալյան

Ֆրանսիա­յի «առե­րե­սումը» Հայաստա­նում

Ադրբե­ջա­նը հայտա­րա­րում է, որ թույլ չի տա Ֆրանսիա­յին ամրապնդվել Հարա­վա­յին Կովկա­սում: Հետաքրրքիր է, իսկ Ֆրանսիան, որի խորհրդա­րա­նը ընդունել է 2020, 2022, 2023 թվա­կաննե­րի հայտնի բանա­ձեւե­րը Արցա­խի, Հայաստա­նի վերա­բերյալ, ընդունել է հայե­րի ցեղասպա­նության վերա­բերյալ հայտնի բանա­ձեւե­րը, ինչպե՞ս է վերա­բե­րում Հայաստա­նում Անկա­խության հռչա­կագրի եւ Սահմա­նադրության թեմա­յով հայտնի խոսույթին: Այդ խոսույթի հարցում Ֆրանսիան Հայաստա­նի կողքի՞՞ն է՝ ինչպես հաճախ է սիրում կրկնել նախա­գահ Մակրո­նը, թե՞ ոչ: 

Անշուշտ, Սահմա­նադրությունը, Անկա­խության հռչա­կա­գի­րը Հայաստա­նի ներքին գործն է, բայց առնվազն ծիծա­ղե­լի կլի­նի վիճարկել այդ «ններքին հարցի» արտա­քին ծագումը: Ավե­լին, պաշտո­նա­կան Երեւա­նը մեծ հաշվով չի էլ թաքցնում այդ ծագումը: Անկախ դրա­նից, թերեւս միայն քաղա­քա­կան կուրությունն ու քաղա­քա­կան տգի­տությունը կվի­ճարկեն, որ հարցի բնույթը լինե­լով ներքին, հարցի արժեքն ու նշա­նա­կությունը բավա­կա­նին լայն արտա­քին է:

Եվ դրա­նով է, որ այն առնչվում է նաեւ Ֆրանսիա­յին, Կովկա­սում իր «անդրծո­վա­յին տարածքնե­րը» պաշտպա­նե­լու խնդրին, որի վերա­բերյալ նախա­գահ Մակրո­նը մի քանի օր առաջ բավա­կա­նին պաթե­տիկ ճառ էր արսել Շերբուրում՝ Ֆրանսիա­յի զինվո­րա­կաննե­րի առաջ: Անկասկած է, որ Հայաստա­նի քաղա­քա­կան սուբյեկտության սեղմմա­նը միտված թուրք-ադրբե­ջա­նա­կան պահանջնե­րի ամբողջությունը, այդ թվում հատկա­պես սահմա­նադրա-իրա­վա­կան բնույթի պահանջնե­րի, ունի նաեւ հենց Կովկա­սի հանդեպ Ֆրանսիա­յի հավակնություննե­րը չեզո­քացնե­լու, արգե­լա­կե­լու նպա­տակ: Ի վերջո, Ֆրանսիան իր քաղա­քա­կա­նության հենա­կետ դիտում է Հայաստա­նը, անկասկած:

Ըստ այդմ, այդ հենա­կե­տի կենսունա­կությունը պայմա­նա­վորված է դրա սուբյեկտա­յին ներուժի պահպա­նությամբ, առա­վել եւս, որ այդ ներուժը չունի միջազգա­յին լեգի­տի­մության խնդի­րը, այլա­պես կստացվի, որ Ֆրանսիան, ԱՄն ու Ռուսաստա­նը մոտ երե­սուն տարի զբաղվել են միջազգա­յին ապա­լե­գի­տիմ աշխա­տանքով, իսկ Ֆրանսիա­յի խորհրդա­րա­նը՝ իր բանաձեւերով„ու որո­շա­կի իմաստով նաեւ գործա­դի­րը՝ իր հայտա­րա­րություննե­րով, դրա­նով է զբաղվում առ այսօր: Մինչդեռ, այդտեղ իհարկե չկա ապա­լե­գի­տի­մության խնդիր, ավե­լին, Ադրբե­ջանն է Հայաստա­նի հանդեպ պահանջնե­րով՝ Թուրքիա­յի անթա­քույց աջակցությամբ, ձգտում ստեղծել հենց Ֆրանսիա­յի քաղա­քա­կա­նության զգա­լի «ապա­լե­գե­տի­մացման» միջա­վայր: 

Համե­նայն դեպս, իրե­րի դասա­վո­րությունը թերեւս հենց այդ է, եթե Հայաստա­նի հանդեպ Փարի­զի քաղա­քա­կա­նությունն ու շեշտադրումնե­րը համարժեք են խորքա­յին քաղա­քա­կան գնա­հա­տա­կաննե­րին ու նպա­տա­կադրումնե­րի, որոնք կարող են արժա­նա­նալ ռեգիո­նում համարժեք հետաքրքրություններ ունե­ցող այլ խաղա­ցողնե­րի ուշադրությանն ու երկա­րա­ժամկետ արձա­գանքին, այլ ոչ թե պարունա­կում են ընդա­մե­նը «հպանցիկ գրավչություն», ինչը երկա­րա­ժամկետ իմաստով առա­վել համա­հունչ է այն նպա­տակնե­րին, որոնցից Հայաստա­նը պաշտպա­նե­լու հաստա­տա­կա­մության մասին խոսում է Ֆրանսիան:

Հոդվսծը՝ 1in.am կայքից։