Ուկրաի­նա-Ռուսաստան Պատե­րազմի Ավարտի Հնա­րա­վոր Սցե­նարնե­րը

Ռուսաստա­նը հանդես է գալիս նախա­ձեռնությամբ «բոլոր ճակատնե­րում, բոլոր ոլորտնե­րում» և շարունա­կում է տարածքա­յին նվա­ճումներ կատա­րել։ Դա ներա­ռում է Պոկրովսկի արև­ելյան տրանսպորտա­յին հանգույցը, որը նա կարծում է, որ ուկրաի­նա­կան ուժե­րը պետք է լքեն հաջորդ տարվա սկզբին: ՆԱՏՕ‑ի բարձրաստի­ճան պաշտոնյա­յի խոսքով՝ Ռուսաստա­նի առաջխա­ղացման տեմպերն աճում են՝ լրա­ցուցիչ ճնշման տակ դնե­լով ուկրաի­նա­կան առաջնա­գի­ծը։ Եվ մինչ Ռուսաստա­նը օրա­կան ունե­նա­լով շուրջ 1500 սպանված և վիրա­վոր՝ կարո­ղա­ցել է նաև ամսա­կան հավա­քագրել շուրջ 30000 նոր անձնա­կազմ՝ ամրապնդե­լով երկրի աշխա­տուժի առա­վե­լությունը:

Bloomberg

Ուկրաի­նա­յի դաշնա­կիցներն իրենց ուշադրությունը հաղթա­նա­կի ձգտումից տեղա­փո­խել են նախա­գահ Վլա­դի­միր Զելենսկիին Ռուսաստա­նի առաջխա­ղա­ցումնե­րին հակազդե­լու կամ հնա­րա­վոր հրա­դա­դա­րի շուրջ բանակցություններ վարե­լու լավա­գույն դիրքի վրա դնե­լու փորձի վրա, ասում են խնդրին ծանոթ մարդիկ:
Առայժմ դա նշա­նա­կում է, որ ՆԱՏՕ‑ն կրկնա­պատկում է ջանքե­րը՝ ավե­լի շատ զենքեր հասցնե­լու պատե­րազմից տուժած երկիր, քանի որ Կիևի ուժե­րը կամաց-կամաց կորցնում են դիրքե­րը՝ բարձրացնե­լով այն տեսլա­կա­նը, որ վերջնա­կան զինա­դա­դա­րը կարող է սառեցնել հակա­մարտությունը Վլա­դի­միր Պուտի­նի զորքե­րի կողմից օկուպացված Ուկրաի­նա­յի տարածքնե­րի նկատմամբ: Պուտի­նը պատրաստա­կա­մություն չի դրսև­ո­րել քննարկումներ իրա­կա­նացնել հրա­դա­դա­րի մասին, սակայն Դոնալդ Թրամփի վերա­դարձը Սպի­տակ տուն կենտրո­նացրել է ՆԱՏՕ‑ի դաշնա­կիցնե­րին, թե ինչպես ամրապնդել քաղա­քա­կան կամքը՝ պահպա­նե­լու համար գրե­թե երեք տարի տևած պատե­րազմը, քանի որ մարտա­կան ոգին սկսում է մարել:
Քանի որ այս շաբաթ Բրյուսե­լում հավաքված արտա­քին գործե­րի նախա­րարնե­րը կենտրո­նա­ցել են ավե­լի շատ զենք մատա­կա­րա­րե­լու վրա, կառա­վա­րություննե­րը սկսել են քննարկել պատե­րազմը դադա­րեցնե­լու տարբեր սցե­նարներ, ասում են մարդիկ: Քննարկումը ներա­ռում է անվտանգության այնպի­սի երաշխիքներ, որոնք կպաշտպա­նեն Ուկրաի­նան՝ չգրգռե­լով Պուտի­նին։ Նրանք բոլո­րը խոսել են անա­նունության պայմա­նով‘ հաշվի առնե­լով պլա­նա­վորման քաղա­քա­կան և անվտանգության զգա­յունությունը, որը մասնա­վոր է և դեռևս կիսատ: Զինա­դա­դա­րի հնա­րա­վոր տարբե­րակնե­րից է ապա­ռազմա­կա­նացված գոտու ստեղծումը։ Ըստ ՆԱՏՕ‑ի բարձրաստի­ճան դիվա­նա­գետնե­րից մեկի՝ կրա­կի դադա­րեցման դեպքում, հավա­նա­բար, եվրո­պա­կան զորքե­րը կապա­հո­վեն անվտանգությունը և պարե­կա­յին ծառա­յություն կիրա­կա­նացնեն այն:

Այդ քննարկումնե­րը տեղի են ունե­նում այն ​​բանի ֆոնին, որ Ուկրաի­նա­յում իրա­վի­ճակն անկա­յուն է, և ըստ մեկ այլ բարձրաստի­ճան արևմտյան դիվա­նա­գե­տի՝ բանակցություննե­րը պետք է շուտով սկսվեն: Եվրո­պա­ցի դաշնա­կիցնե­րի համար սցե­նարնե­րը նաև հնա­րա­վո­րություն են տալիս Թրամփին ցույց տալու, որ նրանք կարող են ակտուալ մնալ, եթե հրա­դա­դա­րի շուրջ բանակցություններն ի վերջո բյուրե­ղա­նան: Մասնա­վոր նկա­տա­ռումներն այն մասին, թե ինչպես կարող է ավարտվել պատե­րազմը, տեղի ունե­ցան այն ժամա­նակ, երբ ՆԱՏՕ‑ի գլխա­վոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեն չորեքշաբթի փորձեց կենտրո­նա­նալ Ուկրաի­նա զենք մատա­կա­րա­րե­լու վրա՝ առայժմ մի կողմ դնե­լով ցանկա­ցած զինա­դա­դա­րի ուրվագծե­րը:
«Մենք պետք է ավե­լին անենք, քան պարզա­պես Ուկրաի­նա­յին պահել պայքա­րում», — ասել է Ռյուտեն ՆԱՏՕ‑ի հանդիպման ավարտին: «Մենք պետք է բավա­րար աջակցություն ցուցա­բե­րենք այս պատե­րազմի հետա­գի­ծը մեկընդմիշտ փոխե­լու համար»:
«Հետա­գի­ծը փոխե­լը նշա­նա­կում է, որ այնտեղ, որտեղ ճակատն այժմ շարժվում է դեպի արևմուտք, մենք պետք է համոզվենք, որ Ուկրաի­նան ուժեղ դիրքում է, երբ խոսքը գնում է հնա­րա­վոր բանակցություննե­րի մասին», — ավե­լացրել է նա:
Ինքը՝ Զելենսկին, վերջին հարցազրույցնե­րում ազդա­րա­րել է, որ դիվա­նա­գի­տա­կան ​​լուծում է անհրա­ժեշտ, և որ ինքը կընդունի ռազմա­կան գործո­ղություննե­րի դադա­րե­ցումը օկուպացված արև­ելյան Ուկրաի­նա­յի մասե­րի հետ, մի արդյունք, որը վերջին հարցումնե­րը ցույց են տվել, որ ուկրաի­նա­ցի­նե­րի մեծա­մասնությունը կհանդուրժի:
«Զելենսկիի խոստո­վա­նությունը, որ Ուկրաի­նան չի կարո­ղա­նա ռազմա­կան ճանա­պարհով ազա­տագրել Ռուսաստա­նի կողմից օկուպացված ամբողջ տարածքը, ավե­լին է, քան իրա­կա­նության ճանա­չում», — ասում է Լուսիան Քիմը՝ Միջազգա­յին ճգնա­ժա­մա­յին խմբի վերլուծա­բան և վերջերս հրա­պա­րակված «Պուտի­նի վրե­ժը. ինչու Ռուսաստա­նը ներխուժեց Ուկրաի­նա» աշխա­տության հեղի­նա­կը: «Դա նաև հնա­րա­վո­րություն է բացում Թրամփի երկրորդ վարչա­կազմի ապա­գա խաղա­ղության ջանքե­րի համար»:
Զելենսկու համար բանա­լին, իսկ ՆԱՏՕ‑ի համար բարդությունը, նրա խնդրանքն է, որ դաշինքը անվտանգության երաշխիքներ տրա­մադրի երկրի այն հատվածնե­րի նկատմամբ, որոնք դեռևս վերահսկում է Կիևը, ինչպես նաև դիվա­նա­գի­տա­կան ​​ճանա­պարհով հետա­գա­յում այդ տարածքը վերա­դարձնե­լու անո­րոշ հնա­րա­վո­րությունը: Ուկրաի­նա­յի նախա­գա­հը կիրա­կի օրը ասել է, որ դաշինքին միա­նա­լու ցանկա­ցած հրա­վեր պետք է տարածվի իր ողջ երկրի վրա՝ միջազգայնո­րեն ճանաչված սահմաննե­րում։ Անվտանգության երաշխիքնե­րի հետ կապված նրա երկրի նախկին փորձը, որը տրա­մադրվել էր Ռուսաստա­նի, ԱՄՆ‑ի և Մեծ Բրի­տա­նիա­յի կողմից 1994 թվա­կա­նին Բուդա­պեշտի հուշագրով Կիևի՝ խորհրդա­յին ժամա­նակնե­րի միջուկա­յին զինա­նո­ցից հրա­ժարվե­լու դիմաց, անարժեք էր, երբ Պուտի­նը ներխուժեց Ուկրաի­նա:
Ուկրաի­նա­յի անդա­մակցությունը ՆԱՏՕ-ին՝ իր անվտանգության երաշխի­քով, որ մեկի դեմ պատե­րազմը բոլո­րի դեմ պատե­րազմ է, կարճա­ժամկետ հեռանկա­րում բացառվում է: Դա նաև կարմիր գիծ կլի­նի Պուտի­նի համար, ով Ռուսաստա­նի սահմա­նին ՆԱՏՕ‑ը համա­րում է սպառնա­լիք, իսկ Ուկրաի­նան, ի վերջո, իր ազդե­ցության գոտու մաս: Փոխա­րե­նը, Կիև­ին անհրա­ժեշտ կլի­նեն անվտանգության երաշխիքներ, որոնք պոտենցիալ կպարտա­վո­րեցնեն ԱՄՆ-ին կամ այլ դաշնա­կիցնե­րին պաշտպա­նել նրան, եթե Ռուսաստա­նը խախտի հրա­դա­դա­րի ռեժի­մը:
Դրանք դուրս կգան ԱՄՆ‑ի և տասնյակ դաշնա­կիցնե­րի ստանձնած պարտա­վո­րություննե­րից՝ երկա­րա­ժամկետ հեռանկա­րում ուժե­ղացնե­լու ուկրաի­նա­կան բանա­կը, այդ թվում՝ վերա­պատրաստման միջո­ցով: Կիևի զինուժը մեծացնե­լու և արևմտյան զենքով Ռուսաստա­նին ավե­լի խորը հարվա­ծե­լու նպա­տակնե­րից մեկը Պուտի­նին համո­զելն է, որ բանակցություններն ավե­լի լավ են, քան կռվե­լը, ինչը հիմա դժվար թե ռուսա­կան զորքե­րի առաջխա­ղա­ցումը շարունակվի:
«Մենք չենք ցանկա­նում որևէ բան գունա­զարդ ներկա­յացնել», — ասել է Գերմա­նիա­յի պաշտպա­նության նախա­րա­րության պլա­նա­վորման և հրա­մա­նա­տա­րա­կան շտա­բի ղեկա­վար գենե­րալ Քրիստիան Ֆրոյդինգը համա­ցանցում տեղադրված մեկնա­բա­նություննե­րում: Ռուսաստա­նը հանդես է գալիս նախա­ձեռնությամբ «բոլոր ճակատնե­րում, բոլոր ոլորտնե­րում» և շարունա­կում է տարածքա­յին նվա­ճումներ կատա­րել։ Դա ներա­ռում է Պոկրովսկի արև­ելյան տրանսպորտա­յին հանգույցը, որը նա կարծում է, որ ուկրաի­նա­կան ուժե­րը պետք է լքեն հաջորդ տարվա սկզբին: ՆԱՏՕ‑ի բարձրաստի­ճան պաշտոնյա­յի խոսքով՝ Ռուսաստա­նի առաջխա­ղացման տեմպերն աճում են՝ լրա­ցուցիչ ճնշման տակ դնե­լով ուկրաի­նա­կան առաջնա­գի­ծը։ Եվ մինչ Ռուսաստա­նը օրա­կան ունե­նա­լով շուրջ 1500 սպանված և վիրա­վոր՝ կարո­ղա­ցել է նաև ամսա­կան հավա­քագրել շուրջ 30000 նոր անձնա­կազմ՝ ամրապնդե­լով երկրի աշխա­տուժի առա­վե­լությունը:
«Պուտինն ակնհայտո­րեն առա­ջա­տար է և առանձնա­պես չի ցանկա­նում որևէ բանակցություն»,- ասել է ՆԱՏՕ-ում Էստո­նիա­յի դեսպան Յուրի Լուի­կը երկրի հանրա­յին ERR հեռուստաընկե­րությա­նը տված հարցազրույցում։
Հեռա­ցող նախա­գահ Ջո Բայդե­նի վարչա­կազմի անհանգստությունը, որ Ռուսաստա­նի հաղթա­նա­կը կխանդա­վա­ռի Մոսկվա­յի դաշնա­կիցնե­րին՝ Չինաստա­նին, Իրա­նին և Հյուսի­սա­յին Կորեա­յին, գոնե մասամբ կանգնած են հրե­տա­նա­յին արկե­րի, հրթիռնե­րի, ականնե­րի և հակաօ­դա­յին պաշտպա­նության համա­կարգե­րի նորացված հոսքի հետև­ում:
ՆԱՏՕ‑ի անդամ Ռութեն այս շաբաթ Financial Times-ին տված հարցազրույցում ասել է, որ նման նախազգուշա­ցում է արել Թրամփին Ամե­րի­կա­յի մրցա­կիցնե­րի մասին, երբ նա վերջերս Ֆլո­րի­դա­յում այցե­լել է նորընտիր նախա­գա­հին:

Ռանդի ավագ քաղա­քա­գետ Սամուել Չարա­պի կարծի­քով, նույնիսկ առանց Թրամփին փոխե­լու, ով քննա­դա­տել է այն միլիարդնե­րը, որոնք ԱՄՆ‑ն խոստա­ցել է աջակցել Ուկրաի­նա­յին, աշխա­տուժի և սպա­ռա­զի­նություննե­րի կրճա­տումը նշա­նա­կում է, որ բանակցություննե­րը, այնուա­մե­նայնիվ, պետք է սկսվեն հաջորդ տարի:
«Ուկրաի­նան չունի մարդկա­յին ուժ՝ դադա­րեցնե­լու ռուսա­կան հարձա­կումը, իսկ Արևմուտքը քիչ բան ունի տալու զենքի առկա պաշարնե­րի առումով», — ասել է Չարա­պը: ԱՄՆ պետքարտուղար Էնթո­նի Բլինքե­նը այս շաբաթ վայրէջք կատա­րեց Բրյուսե­լում՝ ծրագրե­լով քննարկել, թե ինչպես պաշտպա­նել Ուկրաի­նան երկա­րա­ժամկետ հեռանկա­րում, չնա­յած նրան, որ մնա­ցել է կարճ ժամա­նակ:
«Դուք ստա­ցել եք ինձ, դուք ստա­ցել եք մեզ», — ասաց Բլինկե­նը Ռյուտեին իրենց հանդի­պումից առաջ: «Մինչև հունվա­րի 20‑ը»,- հավե­լել է վերջինս՝ նկա­տի ունե­նա­լով Բայդե­նի պաշտո­նա­վարման վերջին օրը։

Աղբյուրը՝ Bloomberg

Թարգմա­նեց՝
Արա­յիկ Մկրտումյա­նը