Ճզմված Ռուսաստա­նի Ու ԱՄՆ Արանքում

Այնուա­մե­նայնիվ, բացի մտադրություննե­րի հայտա­րա­րություննե­րից, եվրո­պա­կան մայրա­քա­ղաքնե­րը դեռևս միջոցներ չեն գտել՝ ավե­լացնե­լու Կիևի աջակցությունը և նրա ճակա­տա­գի­րը իրենց ձեռքը վերցնե­լու։

Le Monde-ը գրում է, որ եվրո­պա­ցի­նե­րը երբեք այսքան սեղմված չեն եղել Վլա­դի­միր Պուտի­նի և Դոնալդ Թրամփի միջև, ինչպես որ հիմա է
Եվրո­պա­ցի­նե­րը խոստա­նում են 2025 թվա­կա­նին կանգնել Ուկրաի­նա­յի կողքին Ռուսաստա­նի դեմ։ Սակայն իրա­կա­նում նրանք երբեք այսքան սեղմված չեն եղել Վլա­դի­միր Պուտի­նի և Դոնալդ Թրամփի միջև։
Առա­ջի­նը փորձում է հասնել առա­վե­լության երկրի արև­ելքում, որտեղ նրա զորքե­րը առաջ են շարժվում, բայց չեն կարո­ղա­նում իրա­կան բեկում ապա­հո­վել։ Երկրորդը նպա­տակ ունի որքան հնա­րա­վոր է շուտ ավարտել հակա­մարտությունը, թեև, ինչպես երև­ում է, ի վիճա­կի չէ դա անել «24 ժամում», ինչպես խոստա­ցել էր նախընտրա­կան արշա­վի ընթացքում։
▪️Նորընտիր նախա­գա­հի պաշտո­նը ստանձնե­լու օրվան՝ 2025 թվա­կա­նի հունվա­րի 20-ին, մնա­ցել է չորս շաբա­թից էլ պակաս, և ոչինչ չի հուշում, որ եվրո­պա­կան մայրա­քա­ղաքնե­րը կարող են զսպել պոպուլիստ առաջնորդի իշխա­նության վերա­դարձի ազդե­ցությունը։ Դեկտեմբե­րի 19-ին Ռուսաստա­նի նախա­գա­հը հայտա­րա­րեց, որ պատրաստ է հանդի­պել նրա հետ «ցանկա­ցած ժամա­նակ»։ Իհարկե, եվրո­պա­կան առաջնորդնե­րը ավե­լի ու ավե­լի հաճախ են հանդի­պումներ անցկացնում տարբեր ձևա­չա­փե­րով (ԵՄ, ՆԱՏՕ, Վեյմարյան եռանկյունի, Հյուսի­սա­յին Եվրո­պա և այլն)։ Նրանք խոստա­ցել են շարունա­կել աջակցությունը Կիև­ին և նույնիսկ ուժե­ղացնել այն, եթե հանրա­պե­տա­կան նախա­գա­հը որո­շի կրճա­տել ԱՄՆ ռազմա­կան օգնությունը՝ փորձե­լով ստի­պել Վլա­դի­միր Զելենսկուն նստել բանակցություննե­րի սեղա­նի շուրջ։
Հակա­մարտության գրե­թե երեք տարի­նե­րի ընթացքում մայրցա­մա­քի համար խաղադրույքնե­րը չափա­զանց բարձր են։ ԵՄ 27 անդամ երկրնե­րը և նրանց հարև­աննե­րը, ինչպի­սիք են Մեծ Բրի­տա­նիան և Նորվե­գիան, գիտակցում են, որ եվրո­պա­կան անվտանգությունը Ուկրաի­նա­յի անվտանգությունից ավե­լի մեծ կախվա­ծություն ունի, քան երբևէ։ Այս գիտակցումը ակնհայտ էր հատկա­պես այն երկրնե­րում, որոնք գտնվում են ճակա­տի գծին մոտ, ինչպի­սիք են Լեհաստա­նը և Բալթյան երկրնե­րը։ Այն ավե­լի ակնհայտ դարձավ հակա­մարտության զարգացման ընթացքում, նույնիսկ այն երկրնե­րում, որոնք հեռու են ճակա­տից։ Այնուա­մե­նայնիվ, բացի մտադրություննե­րի հայտա­րա­րություննե­րից, եվրո­պա­կան մայրա­քա­ղաքնե­րը դեռևս միջոցներ չեն գտել՝ ավե­լացնե­լու Կիևի աջակցությունը և նրա ճակա­տա­գի­րը իրենց ձեռքը վերցնե­լու։ Իսկ հրա­դա­դա­րի, որը դեռ հեռու է, դեպքում նրանք տարա­ձայնություններ ունեն այն «անվտանգության երաշխիքնե­րի» վերա­բերյալ, որոնք պետք է առա­ջարկվեն Կիև­ին՝ նոր ռուսա­կան հարձա­կումը կանխե­լու համար։ Խոսքը կարող է վերա­բերվել թե՛ ցամա­քա­յին զորքեր ուղարկե­լուն, թե՛ Ուկրաի­նա­յին ՆԱՏՕ-ին անդա­մակցե­լու հրա­վեր ուղարկե­լուն։
Եվրո­պա­կան անգործության երեք պատճառնե­րը
Առա­ջին պատճա­ռը կապված է հենց եվրո­պա­ցի­նե­րի հետ։ Նրանց հավա­քա­կան միասնությունը շարունա­կում է մնալ ուժեղ, չնա­յած Հունգա­րիա­յի վարչա­պետ Վիկտոր Օրբա­նի և Սլո­վա­կիա­յի վարչա­պետ Ռոբերտ Ֆիցո­յի մեկուսացված նախա­ձեռնություննե­րին։ Սակայն որոշ մայրցա­մա­քա­յին կառա­վա­րություննե­րի, հատկա­պես Ֆրանսիա­յում Ազգա­յին ժողո­վի լուծա­րումից հետո և Գերմա­նիա­յում 2025 թվա­կա­նի փետրվա­րին սպասվող ընդհա­նուր ընտրություննե­րի նախօ­րեին, թուլությունը խանգա­րում է համարձակ որո­շումնե­րի կայացմա­նը։
Երկրորդ պատճա­ռը Դոնալդ Թրամփի մտադրություննե­րի անո­րո­շությունն է։ Բացի նախընտրա­կան մի քանի կարգա­խոսնե­րից, գրե­թե ոչինչ հայտնի չէ այն մասին, թե ԱՄՆ հաջորդ նախա­գա­հը ինչ է մտա­դիր անել ռուս-ուկրաի­նա­կան հակա­մարտության հետ կապված։ Եվրո­պա­կան պաշտոնյա­նե­րը ուշա­դիր ուսումնա­սի­րում են հաջորդ հանրա­պե­տա­կան վարչա­կազմի նշա­նա­կումնե­րը, սակայն վերջնա­կան եզրա­կա­ցություններ դեռևս չեն կարող անել։ Առա­ջին նախա­գա­հության փորձից հոգնած՝ նրանք անհանգստա­նում են Սպի­տակ տան ապա­գա ղեկա­վա­րի անկանխա­տե­սե­լիությունից։
Երրորդ պատճա­ռը Եվրո­պա­յում հստա­կության բացա­կա­յությունը վերա­բե­րում է հենց Վլա­դի­միր Պուտի­նին։ Մինչ այժմ Ռուսաստա­նի նախա­գա­հը խաղարկում է էսկա­լա­ցիա­յի քարտը՝ օգտա­գործե­լով հյուսիսկո­րեա­ցի զինվորներ և իրա­նա­կան զենք, ինչպես նաև Չինաստա­նի աջակցությունը՝ Ռուսաստա­նի ռազմա­կան տնտե­սությունը պահպա­նե­լու համար։ Սակայն Սիրիա­յում Բաշար Ասա­դի անկումը ցույց է տալիս Կրեմլի ռազմա­տենչ ռազմա­վա­րության սահմա­նա­փա­կությունը։
Արևմտյան երկրնե­րը՝ եվրո­պա­ցի­նե­րի գլխա­վո­րությամբ, սխալ կլի­ներ, եթե շատ արագ թուլացնեն իրենց զգո­նությունը՝ թե՛ հոգնա­ծությունից, թե՛ Թրամփին հաճո­յա­նա­լու ցանկությունից։ Նորընտիր նախա­գա­հի սիրե­լի մեղե­դին հրա­դա­դա­րի և բանակցություննե­րի մասին կարող է ձեռնտու լինել Պուտի­նին՝ մայրցա­մա­քի անվտանգության հաշվին։ Կիևի հետ առա­վել սերտ կապեր ունե­ցող եվրո­պա­ցի­նե­րի կարծի­քով՝ այս պլա­նը չպետք է թույլ տա Ռուսաստա­նի նախա­գա­հին դուրս գալ հակա­մարտությունից հաղթո­ղի կերպա­րով, օրի­նակ՝ այն սառեցնե­լով, երբ Կրեմլի ղեկա­վա­րի ռազմա­վա­րա­կան պարտությունը արդեն ակնհայտ է։ Ռուսաստա­նը զբա­ղեցնում է Ուկրաի­նա­յի գրե­թե 20%-ը, բայց Շվե­դիան և Ֆինլանդիան անդա­մակցել են ՆԱՏՕ-ին։ Բալթիկ ծովը դաշինքի վերահսկո­ղության տակ է ավե­լի քան երբևէ։ Սև ծովը կտրված է աշխարհից, քանի որ Միջերկրա­կան ծով տանող անցումը փակ է ռուսա­կան ռազմա­կան նավե­րի համար։ Արևմտյան պատժա­մի­ջոցնե­րը աստի­ճա­նա­բար քայքա­յում են Ռուսաստա­նի տնտե­սությունը։
Հետև­ա­բար, նախքան Դոնալդ Թրամփի առա­ջարկած բանակցություննե­րին շտա­պե­լը, եվրո­պա­ցի­նե­րը պետք է հասկա­նան, թե որքան երկար կարող է Վլա­դի­միր Պուտի­նը շարունա­կել ռազմա­կան գործո­ղություննե­րը Ուկրաի­նա­յում։

Աղբյուրը՝
https://www.lemonde.fr/en/opinion/article/2024/12/26/europe-is-more-than-ever-caught-between-putin-and-trump_6736462_23.html
Թարգմա­նեց՝
Արա­յիկ Մկրտումյա­նը