ԱՄՆ Վերա­բերմունքը Մեզնից Է Կախված

Ես չեմ կարծում, որ ռուս-ուկրաի­նա­կան պատե­րազմի վերջնարդյունքը առա­ջի­կա չորս տարում կարող ենք տեսնել, այն, որ կարող է լինել ժամա­նա­կա­վոր հրա­դա­դա­րի հերթա­կան համա­ձայնա­գիր։

Դավիթ Ստե­փանյան

Թե Թրամփի ԱՄՆ‑ն ինչպես կվե­րա­բերվի Հայաստա­նին, այս պահին բացա­ռա­պես կախված է մեզա­նից, թե ի՛նչ առա­ջարկություններ կներկա­յացնենք. Ստե­փանյան

«Մեդիա­լա­բի» հարցե­րին պատասխա­նում է Միջազգա­յին և անվտանգության հարցե­րի­հայկա­կան ինստի­տուտի (ՄԱՀՀԻ) ասո­ցացվածփորձա­գետ Դավիթ Ստե­փանյա­նը

– Պարո՛ն Ստե­փանյան, ԱՄՆ 47-րդ նախա­գա­հի­պարտա­կա­նություննե­րը պաշտո­նա­պեսստանձնեց Դոնալդ Թրամփը: Երդմնա­կա­լությա­նա­րա­րո­ղության ժամա­նակ հնչած ելույթի­հիմնա­կան ուղերձնե­րը որո՞նք էին, ի՞նչակնկալիքներ ունե­նա Հայաստա­նը:

– ԱՄՆ‑ն լինե­լու է ուժեղ, ԱՄՆ‑ն լինե­լու է հեգե­մոն, ԱՄՆ‑ն լինե­լու է ամե­րի­կա­ցի­նե­րի համար, այն լինե­լուէ ընտա­նե­կան արժեքնե­րի կրող, ամբողջ աշխարհը­պետք է աշխա­տի Ամե­րի­կա­յի համար, դա այն է, ինչես եմ հասկա­նում, այլևս ոչ մեկին ոչինչ անվճար չենքտա­լու, արտա­հա­նե­լու ենք գազ և նավթ, խեղդե­լուենք այն պետրոկրա­տիա­նե­րը, որոնք մեզ հետ չենաշխա­տում: Դուք կարող եք լինել դեմոկրատ, մենքդա ողջունում ենք, կարող եք չլի­նել դեմոկրատ, բայցպետք է ԱՄՆ‑ի դեմ չաշխա­տեք, ԱՄՆ‑ն չի լինե­լուայնպի­սին, ինչպի­սին եղել է վերջին չորս տարի­նե­րիընթացքում:

Մեր ղեկա­վա­րությունը պետք է շատ ուշա­դիր լսեր այդ ելույթը, առանձնացնի ճանճե­րին կոտլետնե­րից, իսկ ճանճե­րը շատ-շատ էին այդ ելույթում, առանձնացնի պոպուլիզմը ռեալ քաղա­քա­կա­նությունից ու աշխա­տանք սկսի պետքարտուղա­րության հետ: Ես արդեն գիտեմ, թե ով է լինե­լու առա­ջին տեղա­կա­լը, ցավոք չեմ կարող հիմա նշել, բայց դա բավա­կա­նին բարենպաստ նշա­նա­կում է մեզ համար, ու ես կարծում եմ՝ սա աշխա­տանքի համար բացում է բարենպաստ հնա­րա­վո­րություն:

Այն, թե Թրամփի ԱՄՆ‑ն ինչպե՛ս կվե­րա­բերվի Հայաստա­նին, ինչպե՛ս կընկա­լի Հայաստա­նին ու ի՛նչ տեղ կտա նրան իր քաղա­քա­կա­նության մեջ, այս պահին բացա­ռա­պես կախված է մեզա­նից, այսինքն՝ նրա­նից, թե ի՛նչ առա­ջարկություններ կներկա­յացնենք կամ չենք ներկա­յացնի, ինչպե՛ս կիրա­գործենք այդ ճանա­պարհա­յին քարտե­զը, որը­հուրա­խություն ինձ վերջա­պես ստո­րագրվեց: Այնպես որ, այս պահին, ես նորից եմ ասում, քանի որ այլ առա­ջարկություններ չկան, Թրամփը նոր է մտել Սպի­տակ տուն, այս պահին կախված է մեզանից:Եթե մենք դա չանենք, անցնե­լու է երկու-երեք ամիս,ու այդ առա­ջարկնե­րը կանեն մեր թշնա­մի­ներն ու մեր հակա­ռա­կորդնե­րը, իսկ այդ դեպքում իրա­վի­ճա­կը կարող է փոխվել:

– Իսկ գործող իշխա­նությունը կանի՞ անհրա­ժեշտքայլե­րը ըստ ձեզ, եթե նկա­տի ունե­նանք այս վեցտարվա գործունեությունը:

– Վեց տարվա գործո­ղություննե­րից դատե­լով՝ ո՛չ, բայց վերջին մեկ տարվա գործո­ղություններն ինձո­րո­շա­կի հույսեր են ներշնչում, այնտե­ղե­կատվությունը, որ ունեմ, ինձ հույս է տալիս, որայս իրա­վի­ճա­կի ըմբռնումը իշխա­նության գոնե միմա­սի մոտ կա, ու դա հույս է տալիս, որ այսգործո­ղություննե­րը կարվեն: Կարվե՞ն, թե՞ չէ՝ ես չեմկա­րող այս պահին վստա­հա­բար ասել, որովհետև­ո­րո­շումնե­րը կայացվում են առա­ջին հերթի­նանձամբ Նիկոլ Փաշինյա­նի կողմից: Բայց, կարծումեմ, որ ընկա­լումը կա, հետև­ա­բար կա աշխա­տանք, ուայն համա­ձայնա­գի­րը, որ ստո­րագրվել է մերերկրնե­րի միջև, ևս այդ ըմբռնման արտա­ցո­լումն է ուշա­րունա­կությունը:

– Պարո՛ն Ստե­փանյան, իսկ համաշխարհա­յին իրա­դարձություննե­րի վրա ի՞նչ ազդե­ցություն է ունե­նա­լու Թրամփի պաշտո­նա­վա­րումը:

– Հաշվի առնե­լով նրա ելույթը ու այն ելույթնե­րը, որը մենք լսե­ցինք արդեն իսկ նշա­նակված պաշտոնյա­նե­րի կողմից, ու պաշտոնյա­նե­րի, որոնք դեռ պետք է նշա­նակվեն, Թրամփը ուժ կիրա­ռե­լու շանտաժ է կիրա­ռե­լու: Շատ դժվար է այսօր կանխա­տե­սել իրա­կա­նում, որովհետև ոչ մեկը չգի­տի, թե ինչ լինե­լու, կարծում եմ, որ Թրամփն էլ այս պահին չգի­տի, որովհետև նա դեռ նոր է ընդունում իշխա­նությունը, ելույթը՝ ելույթ, բայց կոնկրետ գործնա­կան ռազմա­վա­րություննե­րը պետք է նոր մշակվեն:

Ես տպա­վո­րություն ունեմ, որ Թրամփը կիրա­ռե­լու է ուժի սպառնա­լի­քը և ուժի կիրառման սպառնա­լի­քի միջո­ցով փորձե­լու է հասնել ԱՄՆ‑ի համար ավե­լի բարենպաստ դիրքե­րի աշխարհում: Դրա համար նա ունի բոլոր անհրա­ժեշտ պայմաննե­րը, որովհետև իրա­կա­նում ԱՄՆ‑ի հեգե­մո­նիան, պետք է հասկա­նանք ու ընդունենք, դրվում է կասկա­ծի տակ,ու դա շատ լավ հասկա­նում է ԱՄՆ‑ի քաղա­քա­կան էլի­տան:

Թրամփն ունի այդ կասկածնե­րը փարա­տե­լու խնդիր՝նախևառաջ սեփա­կան շահե­րից ելնե­լով, երկրորդ՝ Հանրա­պե­տա­կան կուսակցության շահե­րից ելնե­լով, երրորդ՝ ԱՄՆ‑ի, որովհետև հեգե­մո­նիան կասկա­ծի տակ դնե­լը բավա­կա­նին լուրջ հարված է ԱՄՆդիրքե­րին: Այս պահին օբյեկտի­վո­րեն այդ իրա­վի­ճա­կը կա, դրա համար Թրամփը փորձե­լու է այդ ամենն իրա­կա­նացնել:

Ես չեմ կարծում, որ ԱՄՆ‑ն Թրամփի օրոք, ի դեպ,բավականին խիզախ կանխա­տե­սում է, մտնե­լու է ուղիղ պատե­րազմա­կան գործո­ղություննե­րի մեջ՝չնայած իր բոլոր հայտա­րա­րություննե­րի: Բայց այն, որ ԱՄՆ‑ն գործե­լու է ու փորձե­լու օգտա­գործել տարբեր տրա­մա­չա­փի խուլի­գաննե­րի՝ Էրդո­ղա­նի տեսքով, Պուտի­նի տեսքով և այլոց, այդ խուլի­գաննե­րի միջո­ցով փորձե­լու է կրա­կից շագա­նակներ հանել, անկասկած է: Մոտա­վո­րա­պես այսպի­սի քաղա­քա­կա­նություն է լինե­լու ու, այո՛, ինչ-որ առումով այդպի­սի գործո­ղություններ սանձա­զերծե­լու է ու նաև հենա­րան է լինե­լու այդպի­սի գործո­ղություննե­րի համար:

– Ռուս-ուկրաի­նա­կան պատե­րազմում ի՞նչ զարգա­ցումներ կլի­նեն:

– Ես չեմ կարծում, որ ռուս-ուկրաի­նա­կան պատե­րազմի վերջնարդյունքը առա­ջի­կա չորս տարում կարող ենք տեսնել, այն, որ կարող է լինել ժամա­նա­կա­վոր հրա­դա­դա­րի հերթա­կան համա­ձայնա­գիր, ակնհայտ է, բայց թե դրա­նից հետո ի՛նչ կլի­նի, շատ մեծ հարց է:

Քրիստի­նե Աղա­բեկյան

MediaLab.am