Ինչո՞ւ Է Խաղա­ղությունը Ուշա­նում

Բայց նույնիսկ այս ուղղությամբ եվրո­պա­ցի­ներն առաջ են շարժվում դանդաղ և ոչ բավա­րար համախմբվա­ծությամբ։ Որպեսզի Կիևը կարո­ղա­նա ստա­նալ զենք, անհրա­ժեշտ են կամ գումարներ, կամ մատա­կա­րարներ։

Le Monde֊ը գրում է ‘ Հրա­դա­դար Ուկրաի­նա­յում — ինչու են դաշնա­կիցնե­րի միջև բանակցություննե­րը այդքան դժվար ընթա­նում

Հետաքրքիր է, որ գրե­թե երկու ամիս է անցել այն բանից հետո, երբ Դոնալդ Թրամփը պաշտո­նա­պես մեկնարկեց Ռուսաստա­նի և ԱՄՆ‑ի միջև խաղաղ բանակցություննե­րը՝ Ուկրաի­նա­յի ճակա­տագրի շուրջ, սակայն Կիևի արևմտյան դաշնա­կիցնե­րի միջեւ տարբեր մակարդակնե­րով անցկացվող գագաթնա­ժո­ղովնե­րի ու հանդի­պումնե­րի շարքը գնա­լով ավե­լի է անվերջա­նա­լի միջանցք հիշեցնում։

Այս կաթվա­ծա­հար վիճա­կի հիմնա­կան պատճա­ռը լավ հայտնի է՝ դա Մոսկվա­յի և Վաշինգտո­նի միջև քննարկումնե­րի լիա­կա­տար թափանցի­կության բացա­կա­յությունն է, որից Եվրո­պան շարունա­կում է դուրս մնալ։

Ինքը՝ քննարկումը, շատ ավե­լի լայն է, քան թվում է, քանի որ Ռուսաստա­նի համար այն ենթադրում է անվտանգության ողջ համա­կարգի վերա­նա­յում եվրո­պա­կան մայրցա­մա­քում։ Սակայն դաշնա­կիցնե­րի ճամբա­րում կան բազմա­թիվ այլ արգե­լա­կող գործոններ, որոնք կարող են բոլոր Կիևի կողմնա­կիցնե­րին դնել «դիվա­նա­գի­տա­կան կեղծի­քի» վտանգա­վոր դիրքի մեջ՝ ինչպես մտա­հոգվում են կուլիսնե­րում ռազմա­կան և դիվա­նա­գի­տա­կան աղբյուրնե­րը։

Այդպի­սի օրի­նակ է զորքե­րի ուղարկման շուրջ տարա­ձայնություննե­րը Ուկրաի­նա՝ հրա­դա­դա­րի հաստա­տումից հետո։ Չնա­յած Փարի­զի և Լոնդո­նի՝ այս նպա­տա­կով ջանքե­րը համա­տե­ղե­լու ցանկությա­նը, նրանց գլխա­վոր շտաբնե­րը համա­կարծիք չեն անհրա­ժեշտ ռեսուրսնե­րի հարցում։

Ֆրանսիա­ցի­նե­րը հակված են ավե­լի շատ ցամա­քա­յին տարբե­րա­կին։ Զորքե­րի ներկա­յությունը Ռումի­նիա­յում 2022 թվա­կա­նից (մոտ 1 000 զինվոր) և այդ ժամա­նա­կից սկսած Ֆրանսիա­յի կողմից կառուցված ամբողջա­կան լոգիստիկ աջակցության շրջա­նա­կը այս տարբե­րա­կը դարձնում է ավե­լի իրա­գործե­լի։ Բրի­տա­նա­ցի­նե­րը, իրենց հերթին, կցանկա­նա­յին ավե­լի քիչ ուղղա­կի մասնակցության սցե­նար՝ համադրե­լով օդա­յին և ծովա­յին ռեսուրսնե­րը, քանի որ նրանց բանա­կը շատ սահմա­նա­փակ մարդկա­յին ռեսուրսներ ունի։

Լոնդո­նում, ինչպես և այլ մայրա­քա­ղաքնե­րում, ցամա­քա­յին զորքե­րի ուղարկումը (բացա­ռությամբ հատուկ նշա­նա­կության ուժե­րի) նույնպես համարվում է քաղա­քա­կա­նա­պես ռիսկա­յին։ Այս առումով վերջին շաբաթնե­րին Մեծ Բրի­տա­նիա­յի աջակցությամբ հանդես եկած որոշ խմբե­րի կողմից առաջ է քաշվել թռիչքա­զերծ գոտի ստեղծե­լու գաղա­փա­րը, որը որոշ քարտեզնե­րի համա­ձայն կանցնի Բելա­ռուսից մինչև Սև ծով՝ Կիև­ից և Օդե­սա­յից արև­ելք։

Բացի այս տարա­ձայնություննե­րից, կան նաև հստակ կասկածներ նման միջո­ցա­ռումնե­րի բյուջե­տա­յին հետև­անքնե­րի շուրջ։ Փարի­զում կազմված հաշվարկնե­րի համա­ձայն՝ որոշ տարբե­րակնե­րից ելնե­լով՝ ցամա­քա­յին զորքե­րի ուղարկումը կարող է նշա­նա­կել մինչև 2 կամ 3 միլիարդ եվրո­յի ներդրումներ, ինչը մոտա­վո­րա­պես համարժեք է Սահե­լում «Բարխան» գործո­ղության (2014–2022) ծախսե­րին՝ մոտ 1 միլիարդ եվրո տարե­կան։

Այնուա­մե­նայնիվ, դաշնա­կիցնե­րից շատե­րի համար Ուկրաի­նա­յի համար այսպես կոչված «անվտանգության երաշխիքնե­րի» ֆինանսա­վորման կարո­ղությունը մեծա­պես կախված է մեկ այլ կարև­որ հարցից՝ ամե­րիկյան ռազմա­կան ներկա­յության վերա­նա­յումից Եվրո­պա­յում՝ ԱՄՆ‑ի կողմից հայտա­րարված Ասիա­յի ուղղությամբ շրջման շրջա­նա­կում։ Տվյալ պահին Վաշինգտո­նը որևէ հստակ նշան չի տալիս մինչև 20 000 զինծա­ռա­յո­ղի հնա­րա­վոր դուրսբերման վերա­բերյալ։ Դաշնա­կիցնե­րը հույս ունեն ավե­լին իմա­նալ միայն հունի­սի 24-ին և 25-ին՝ ՆԱՏՕ‑ի ամե­նամյա գագաթնա­ժո­ղո­վի ընթացքում։

Զորքե­րի ուղարկման շուրջ քննարկումնե­րը, սակայն, ընդա­մե­նը տեսա­նե­լի կողմն են Ուկրաի­նա­յի «ռազմա­կա­նացման» վերա­բերյալ շատ ավե­լի կոշտ բանակցություննե­րի՝ ինչպես բացա­հայտում են մի շարք եվրո­պա­կան աղբյուրներ՝ գնա­լով ավե­լի անկեղծ մեկնա­բա­նություննե­րի։

Այլ կերպ ասած՝ խոսքը վերա­բե­րում է երաշխի­քին, որ հակա­մարտության ավարտից հետո Կիևը կմնա հուսա­լի ամրա­կետ Ռուսաստա­նի դեմ։ Սա կարող է իրա­կա­նացվել բանա­կի թվա­քա­նա­կի փոփո­խության հաշվին (օրի­նակ՝ զորա­կո­չի տարի­քա­յին սահմա­նա­փակման իջեցման միջո­ցով), զորքե­րի պատրաստվա­ծության մակարդա­կի բարձրացմամբ, սակայն ամե­նից առաջ՝ սպա­ռա­զի­նության բնույթի և ծավա­լի հաշվին, ինչը ուղղա­կիո­րեն կապված է զինա­տե­սակնե­րի գնման ու սպա­սարկման հետ։

Բայց նույնիսկ այս ուղղությամբ եվրո­պա­ցի­ներն առաջ են շարժվում դանդաղ և ոչ բավա­րար համախմբվա­ծությամբ։ Որպեսզի Կիևը կարո­ղա­նա ստա­նալ զենք, անհրա­ժեշտ են կամ գումարներ, կամ մատա­կա­րարներ։ Այդ հնա­րա­վո­րությունը մեծա­պես կախված է եվրո­պա­կան վերա­զինման շուրջ ընթա­ցող քննարկումնե­րից, որոնք մեկնարկել են մարտի 4‑ին Եվրո­պա­կան հանձնա­ժո­ղո­վի կողմից՝ նպա­տակ ունե­նա­լով ներգրա­վել 150-ից մինչև 800 միլիարդ եվրո­յի ներդրումներ։

Սակայն ներկա­յումս չկա միասնա­կան կարծիք՝ ո՛չ այդ վերա­զինման ֆինանսա­վորման աղբյուրնե­րի վերա­բերյալ (պետա­կան պարտք, սառեցված ռուսա­կան ակտիվներ, թե՞ մասնա­վոր միջոցներ), ո՛չ էլ հնա­րա­վոր շահույթը որ ուղղությամբ է նպա­տա­կա­հարմար ուղղել (միասնա­կան սպա­ռա­զի­նության գնումներ, եվրո­պա­կան թե՞ ամե­րիկյան արտադրության սպա­ռա­զի­նություն և այլն)։

Եվրո­պա­կան Միության, ՆԱՏՕ‑ի և ազգա­յին խորհրդա­րաննե­րի օրա­կարգե­րը, որոնք ենթադրում են համա­պա­տասխան բյուջե­նե­րի ընդունում, լավա­գույն դեպքում կսկսեն համա­ժա­մա­նա­կեցվել միայն ամռա­նը կամ նույնիսկ աշնա­նը։ Այս բոլոր քննարկումնե­րի միջանցքնե­րը վերջա­պես բախվում են նոր իրա­կա­նության՝ հակա­մարտությունը դանդա­ղում է, իսկ ուկրաի­նա­կան պաշտպա­նա­կան արդյունա­բե­րությունն՝ արդեն հասունա­նում։

Ստա­նա­լով հսկա­յա­կան աջակցություն՝ այդ արդյունա­բե­րությունն այժմ ունակ է արտադրել ավե­լին, քան թույլ է տալիս Ուկրաի­նա­յի բյուջեն։ Վերջին ամիսնե­րին այս գերբարձր արտադրա­կան ծավա­լը հիմնա­կա­նում պահպանվել է Դանիա­յի հաշվին՝ հաշվի առնե­լով այդ երկրի ֆինանսա­կան մանևրե­լու հնա­րա­վո­րություննե­րը։ Սակայն եվրո­պա­ցի­ներն ակտի­վո­րեն փնտրում են նաև այլ լծակներ։

Աղբյուրը‘ LeMonde