ԽՍՀՄ Փառքը Վատնող Պուտի­նը

Հաղթա­նա­կի օրվա մոտե­նա­լուն զուգընթաց ուժե­ղա­նում են ուկրաի­նա­կան անօ­դա­չու սարքե­րի հարվածնե­րը ռուսա­կան տարածքին, անգամ հեռու սահմաննե­րից։ Չորեքշաբթի գիշե­րը դրա պատճա­ռով ժամա­նա­կա­վո­րա­պես փակվել էին առնվազն 10 օդա­նա­վա­կա­յաններ Ռուսաստա­նի հարա­վա­յին և կենտրո­նա­կան շրջաննե­րում։ Տասնյակ չվերթներ չեղարկվել կամ ուղղվել էին հեռա­վոր օդա­նա­վա­կա­յաններ, որտեղ ուղև­որնե­րը ստիպված էին ժամե­րով սպա­սել ինքնա­թիռնե­րում՝ առանց սննդի ու ջրի։

Neue Zürcher Zeitung

Neue Zürcher Zeitung‑ը գրում է, որ Պուտի­նը ցանկա­նում է տաքա­նալ Խորհրդա­յին Միությանփ առքի ճառա­գայթնե­րում, բայց Ուկրաի­նա­յի պատե­րազմը նրան հանգիստ չի տալիս:

Երկրորդ համաշխարհա­յին պատե­րազմի հաղթա­նա­կի 80-ամյա­կի կապակցությամբ Մոսկվան ուժե­ղացնում է անվտանգության միջո­ցա­ռումնե­րը։ Ուկրաի­նան չի պատրաստվում հաճո­յա­նալ Կրեմլին և դադա­րեցնել մարտա­կան գործո­ղություննե­րը տոնա­կա­տա­րություննե­րի ժամա­նակ։

Այս շաբաթ Մոսկվա­յի բնա­կիչնե­րը պետք է պատրաստ լինեն առօրյա­յում տարբեր դժվա­րություննե­րի։ Իշխա­նություննե­րի հաղորդմամբ՝ երկուշաբթիից ուրբաթ հնա­րա­վոր են ինտերնե­տի հասա­նե­լիության սահմա­նա­փա­կումներ։ Դրա պատճա­ռը Խորհրդա­յին Միության՝ նացիստա­կան Գերմա­նիա­յի նկատմամբ տարած հաղթա­նա­կի 80-ամյա­կի տոնա­կա­տա­րություններն են, որոնց գագաթնա­կե­տը լինե­լու է մայի­սի 9‑ի ռազմա­կան շքերթը Կարմիր հրա­պա­րա­կում՝ օտա­րերկրյա հյուրե­րի մասնակցությամբ։

Երկուշաբթի առա­վոտյան, երբ օդուժը վարժանք էր կատա­րում քաղա­քի կենտրո­նի վերև­ում, ինչպես նաև չորեքշաբթի առա­վոտյան շքերթի գլխա­վոր փորձի ժամա­նակ, բջջա­յին ինտերնետն անջատվել էր։ Սննդի առաքման ծառա­յություննե­րը դադա­րել էին գործել, տաքսի պատվի­րե­լը կամ նավի­գա­տո­րից օգտվե­լը դարձել էր անհնար։ Նույնիսկ հանրա­հայտ վճա­րա­յին մեթոդնե­րը՝ QR կոդով կամ հեռա­խո­սա­հա­մա­րով վճա­րումը, նույնպես չէին աշխա­տում։ Բանկո­մատներն անգամ կանխիկ չէին տրա­մադրում։ Շատ մոսկվա­ցի­ներ վրդովված են իրենց սովո­րա­կան կյանքի խախտմամբ, որն արդեն մեծա­պես կախված է բջջա­յին թվա­յին ծառա­յություննե­րից։

Մինչդեռ, Հաղթա­նա­կի օրվա մոտե­նա­լուն զուգընթաց ուժե­ղա­նում են ուկրաի­նա­կան անօ­դա­չու սարքե­րի հարվածնե­րը ռուսա­կան տարածքին, անգամ հեռու սահմաննե­րից։ Չորեքշաբթի գիշե­րը դրա պատճա­ռով ժամա­նա­կա­վո­րա­պես փակվել էին առնվազն 10 օդա­նա­վա­կա­յաններ Ռուսաստա­նի հարա­վա­յին և կենտրո­նա­կան շրջաննե­րում։ Տասնյակ չվերթներ չեղարկվել կամ ուղղվել էին հեռա­վոր օդա­նա­վա­կա­յաններ, որտեղ ուղև­որնե­րը ստիպված էին ժամե­րով սպա­սել ինքնա­թիռնե­րում՝ առանց սննդի ու ջրի։ Մորդո­վիա­յի մայրա­քա­ղաք Սարանսկում իշխա­նություննե­րը չեղարկել էին դպրո­ցա­կան դասե­րը՝ գիշե­րա­յին հարձա­կումնե­րից հետո տեղի ունե­ցած երկու գործա­րաննե­րի վրա։

Ամեն տարի մայի­սի 9‑ը նշվում է ավե­լի ու ավե­լի ճոխությամբ։ Դպրո­ցա­կաննե­րը հագնում են զինվո­րա­կան համազգեստներ, սովո­րում ռազմա­կան երգեր և շաբաթնե­րով վարժում շքերթա­յին քայլե­րը։ Յուրա­քանչյուր մոսկովյան խանութի վրա փակցված է առնվազն մեկ պաստառ՝ նվիրված 80-ամյա­կին և «Մայր հայրե­նի­քին»։ Երբեմն ողջ ցուցա­փեղկե­րը ծածկված են նարնջա­գույն-սև պաստառնե­րով՝ Գեորգիևյան ժապա­վե­նի գույնե­րով, որն արդեն դարձել է մեծ պետության հայրե­նա­սի­րության խորհրդա­նիշ։

Նախա­գահ Վլա­դի­միր Պուտի­նը «հատուկ ռազմա­կան գործո­ղությունը» հայտա­րա­րեց որպես հաղթա­կան պայքա­րի շարունա­կություն ֆաշիզմի դեմ։ Շատ հակա­մարտության հակա­ռա­կորդներ, որոնք առանց այդ էլ նախընտրում են միլիո­նա­վոր զոհե­րի հանդարտ ոգե­կո­չումը հաղթա­նա­կի բարձրա­գոչ և ռազմա­շունչ փառա­բա­նումից, սա համա­րում են զոհվածնե­րի հիշա­տա­կի վիրա­վո­րանք։ Սակայն դա ռեժի­մին տալիս է հզոր գաղա­փա­րա­կան ազդակ և իբր հասա­րա­կության միա­ձայն աջակցությունը Կրեմլի ռազմա­կան քաղա­քա­կա­նությա­նը։

Միևնույն ժամա­նակ, 1945 թվա­կա­նի հաղթա­նա­կի հիշա­տա­կը իրա­կա­նում համախմբող սոցիա­լա­կան ուժ է, մինչդեռ «հատուկ ռազմա­կան գործո­ղությունը»՝ հակա­ռա­կը, ավե­լի շուտ պառակտող գործոն։

Որքան տարբեր են ցանկա­լի պատկե­րա­ցումը և իրա­կա­նությունը, պարզ է դառնում ինտերնե­տի հասա­նե­լիության սահմա­նա­փա­կումնե­րից։ Այդ քայլը նպա­տակ ունի կանխել ուկրաի­նա­կան անօ­դա­չու սարքե­րի հարձա­կումնե­րը և դիվերսիա­նե­րի համա­կարգումը նման կարև­որ տոնա­կա­տա­րություննե­րի ժամա­նակ։ Այս իրա­վի­ճա­կը ընդգծում է մի ցավոտ փաստ՝ Ռուսաստա­նի ռազմա­կան արշավն ընդդեմ հարև­ան երկրի երեք տարի անց էլ մնում է լիարժեք ընթացքի մեջ, և Մոսկվան՝ չնա­յած ճակա­տից հարյուրա­վոր կիլո­մետրեր հեռու գտնվե­լուն, նույնպես դարձել է ռազմա­կան գործո­ղություննե­րի թատե­րա­բեմ։

Խափա­նումնե­րից խուսա­փե­լու նպա­տա­կով Պուտի­նը նախորդ շաբաթ հայտա­րա­րել էր եռօրյա հրա­դա­դար մայի­սի 8‑ից 10‑ը և հույս ուներ, որ Կիևը կմիա­նա։ Սակայն Ուկրաի­նա­յի նախա­գահ Վլա­դի­միր Զելենսկին խափա­նեց Պուտի­նի հաշվարկնե­րը՝ դադա­րեցնել պատե­րազմը շքեղ տոնա­կա­տա­րություննե­րի համար։ Նա զգուշացրել էր Մոսկվա­յում հնա­րա­վոր ահա­բեկչություննե­րի մասին, որոնք կարող են վերագրվել Ուկրաինային։Անվտանգության հարցը նույնպես մթնեցնում է օտա­րերկրյա հյուրե­րի ընդունե­լությունը, որոնց ինքնա­թիռնե­րը կարող են չհասցնել վայրէջք կատա­րել նախա­տեսված ժամին անօ­դա­չու սարքե­րի հարձա­կումնե­րի և օդա­յին երթև­ե­կության խափա­նումնե­րի պատճա­ռով։ Կրեմլը հպարտությամբ նշում է, որ Կարմիր հրա­պա­րա­կում Պուտի­նի կողքին հանդի­սա­տե­սի տրի­բունա­յում տեղ են գրա­վե­լու 29 երկրնե­րի բարձրաստի­ճան հյուրեր։ Հյուրե­րի ցանկը պետք է ցույց տա, որ Արևմուտքի ջանքե­րին հակա­ռակ՝ Ռուսաստա­նը մեկուսացված չէ։ Հրա­վեր էր ուղարկվել նաև Մոսկվա­յում ԱՄՆ դեսպա­նին։ Հույս կար, որ պատվա­վոր հյուրե­րի տրի­բունա­յում կհայտնվի նախա­գահ Դոնալդ Թրամփը, սակայն դա մնաց որպես սոսկ երա­զանք։ Վերջին ամիսնե­րին Ռուսաստա­նի և ԱՄՆ‑ի մերձե­ցումը դեռ կոնկրետ արդյունքներ չի տվել։ Սակայն Մոսկվա­յի հռե­տո­րա­բա­նությունն արդեն փոխվել է։ Պաշտոնյա­ներն ու քարոզչա­կան գործիչնե­րը հանկարծ դադա­րել են ԱՄՆ-ին ներկա­յացնել որպես աշխարհի բոլոր չարիքնե­րի արմատ։

Այժմ առաջնա­յին է դարձել այն, ինչը միա­վո­րում է կողմե­րին, և 1945 թվա­կա­նի հաղթա­նա­կը ծառա­յում է որպես հաջող օրի­նակ։ Ռուսաստանն ու ԱՄՆ-ըներկա­յացվում են որպես դաշնա­կիցներ ընդհա­նուր թշնա­մու՝ Եվրո­պա­յի և «եվրոֆա­շիզմի» դեմ։ Վերջի­նիս մասին Ռուսաստա­նի Արտա­քին հետա­խուզա­կան ծառա­յությունը նույնիսկ ծավա­լուն բրոշյուր է հրա­պա­րա­կել։

Պուտի­նը իրեն բավա­կան ուժեղ է զգում՝ Թրամփից զիջումներ պահանջե­լու համար, օրի­նակ՝ պատժա­մի­ջոցնե­րի վերա­ցում։ Նա կարծես վստահ է, որ կարող է դիմա­նալ ԱՄՆ‑ի հրա­ժարմա­նը խաղաղ գործընթա­ցից և միա­ժա­մա­նակ բարե­լա­վել երկկողմ հարա­բե­րություննե­րը։ Այդ պատճա­ռով նա որևէ պատճառ չունի հանկարծ հրա­ժարվե­լու իր ռազմա­կան նպա­տակնե­րից։

Աղբյուրը՝