Ինչո՞ւ Թրամփի Սպառնա­լիքնե­րը Չեն Ազդում

Կա ևս մեկ հնա­րա­վոր պատճառ, թե ինչու է Պուտի­նը ձգձգում այս գնա­լով թանկա­ցող «հյուծման պատե­րազմը»։ Հնա­րա­վոր է՝ նրա վստա­հությունը պատե­րազմի շարունակման հարցում ևս մեկ սխալ հաշվարկ է՝ իր ռազմա­վա­րա­կան սխալնե­րի երկար ցանկից։ Ի վերջո, հենց ներխուժումն ինքնին խոշոր ձախո­ղում էր՝ ինչպես Ռուսաստա­նի, այնպես էլ Ուկրաի­նա­յի կողմում։

TIME

TIME‑ի վերլուծա­բան Իյան Բրեմմեր․ Ինչու՞ Ուկրաի­նա­յի հարցում Թրամփի սպառնա­լիքնե­րը անարդյունք են Պուտի­նի համար

Դրսից նայե­լիս դժվար է հասկա­նալ, թե ինչու է այս պատե­րազմը շարունակվում։ Պուտի­նը՝ միակ մարդը, ով կարող է դադա­րեցնել այն, լավ գիտի, որ վերջին երեք տարում և հինգ ամսում Ռուսաստա­նը շատ թանկ է վճա­րել՝ Ուկրաի­նա­յի տարածքի ընդա­մե­նը 20%-ը գրա­վե­լու համար։ Որոշ գնա­հա­տա­կաննե­րով՝ Ռուսաստա­նը կորցրել է ավե­լի քան մեկ միլիոն մարդ ռազմա­ճա­կա­տում, որոնցից շուրջ 250 հազա­րը զոհվել են։ Պատե­րազմը ուժե­ղացրել է ՆԱՏՕ‑ն՝ դաշինք, որը Պուտի­նը համա­րում է Ռուսաստա­նի իրա­կան թշնա­մին։ Դաշինքին միա­ցել են նոր անդամներ, իսկ եվրո­պա­կան կառա­վա­րություննե­րը մեծացրել են պաշտպա­նա­կան ծախսե­րը։ Մոտ մեկ միլիոն երի­տա­սարդ ռուսներ փախել են երկրից՝ ներխուժումից ի վեր։

Չնա­յած ռազմա­կան մեքե­նա­յի ընդլայնումը կարճ ժամա­նա­կով խթա­նել է տնտե­սությունը, Ռուսաստա­նի համար երկա­րա­ժամկետ հեռանկա­րում տնտե­սա­կան իրա­վի­ճակն անո­րոշ է. Եվրո­պա­յում էներգե­տիկ հաճա­խորդնե­րի կորուստը, գնա­ճի աճը, որը տոկո­սադրույքնե­րը հասցրել է պատմա­կան բարձրություննե­րի, և սպա­ռողնե­րի հիասթա­փությունը վտանգի տակ են դնում երկրի տնտե­սա­կան ապա­գան։ Դիտորդնե­րը տարա­կուսում են՝ արդյո՞ք Պուտի­նին այդքան բարդ է գործարքի գնալ, դադա­րեցնել արյունա­հե­ղությունը, հաղթա­նակ հայտա­րա­րել և ամրապնդել Ռուսաստա­նի ձեռքբե­րումնե­րը։ Բայց Պուտի­նը կարծում է, թե ժամա­նա­կը դեռ իր կողմն է։ Մոտ ապա­գա­յում ռուսա­կան զորքե­րը, ամե­նայն հավա­նա­կա­նությամբ, նոր դիրքեր կգրա­վեն Ուկրաի­նա­յի արև­ելքում՝ նրան թույլ տալով շարունա­կել առա­վե­լա­գույն ճնշման ռազմա­վա­րությունը՝ ուկրաի­նա­ցի­նե­րի դիմադրո­ղա­կա­նությունն ապա­կենտրո­նացնե­լու համար։

Անօ­դա­չու սարքե­րի ու հրթիռնե­րի հարվածնե­րը ուկրաի­նա­կան քաղաքնե­րին ու ենթա­կա­ռուցվածքնե­րին կշա­րունակվեն, քանի որ Կիևը դեռ չի գտել դրանց կանգնեցնե­լու միջոց։ Ռուսա­կան ուժե­րը ճնշում կգործադրեն նաև այլ ուղղություննե­րով՝ Ուկրաի­նա­յի պաշտպա­նությունը ավե­լի թուլացնե­լու համար։ Դա արդեն բավա­րար է՝ Պուտի­նին համո­զե­լու համար, որ արժե շարունա­կել։ Բայց Վլա­դի­միր Զելենսկին էլ չի պատրաստվում զիջումնե­րի գնալ։ Ուկրաի­նա­յի նախա­գա­հը ներսում թուլա­ցել է՝ իր կառա­վա­րության՝ հակա­կո­ռուպցիոն համա­կարգը վերահսկե­լու ձախողված փորձի պատճա­ռով, որը թիրա­խա­վո­րել էր նաև նրա մերձա­վոր դաշնա­կիցնե­րին։ Նույնիսկ եթե Զելենսկին ուժեղ լիներ, ուկրաի­նա­ցի­նե­րը չափա­զանց շատ են տուժել Կրեմլից, որպեսզի պատրաստ լինեն զիջումնե­րի, որոնք կբա­վա­րա­րեն Պուտի­նին՝ մարդ, ով ամե­նայն հավա­նա­կա­նությամբ ավե­լին է պահանջե­լու։ Բացի այդ, ուկրաի­նա­ցի­նե­րը չեն վստա­հում, որ Պուտինն ու հետա­գա ռուս առաջնորդնե­րը կպա­հեն իրենց խոստումնե­րը պատե­րազմի դադա­րեցման հարցում։

Թրամփը չունի բավա­րար լծակներ իրա­վի­ճա­կը փոխե­լու համար։ ԱՄՆ–Ռուսաստան ուղիղ առևտուրը շատ սահմա­նա­փակ է՝ իրա­կան ճնշումներ գործադրե­լու համար, թեև Թրամփը սպառնա­ցել է մաքսա­տուրքե­րով այն երկրնե­րի նկատմամբ, որոնք առևտրա­յին հարա­բե­րություններ ունեն Ռուսաստա­նի հետ։ Բայց Պուտի­նը լուրջ հիմքեր ունի կասկա­ծե­լու, որ Թրամփը կփորձի ճնշում գործադրել Չինաստա­նի ու Հնդկաստա­նի վրա՝ Ռուսաստա­նի գլխա­վոր էներգե­տիկ գործընկերնե­րի։ ԵՄ պատժա­մի­ջոցներն էլ չեն փոխում Պուտի­նի հաշվարկնե­րը։ Եվրո­պա­կան պատժա­մի­ջոցնե­րի 18-րդ փաթե­թի հիմնա­կան գործի­քը՝ նավթի գնե­րի վերին շեմը, կստի­պի ռուս արտա­հա­նողնե­րին ավե­լի շատ ապա­վի­նել «ստվե­րա­յին նավա­տորմին»։ Բայց առանց ԱՄՆ‑ի աջակցության, այդ պատժա­մի­ջոցնե­րի ազդե­ցությունը կլի­նի սահմա­նա­փակ, իսկ ԵՄ‑ն գրե­թե ոչինչ չի կարող անել՝ դանդա­ղեցնե­լու Ռուսաստա­նի ռազմա­կան ոլորտի աճը։ Թրամփի ճնշումը Զելենսկու վրա նույնպես այնքան հզոր չէ, որքան թվում էր մի քանի շաբաթ առաջ, քանի որ նրա դիրքո­րո­շումը Ուկրաի­նա­յի ու Ռուսաստա­նի նկատմամբ մշտա­պես փոփոխվում է, և կարող է նորից փոխվել։ Պուտինն ու Զելենսկին նաև գիտակցում են, որ Թրամփն այժմ զբաղված է բազմա­թիվ այլ խնդիրնե­րով, որոնք ավե­լի մեծ ուշադրություն են պահանջում։

Կա ևս մեկ հնա­րա­վոր պատճառ, թե ինչու է Պուտի­նը ձգձգում այս գնա­լով թանկա­ցող «հյուծման պատե­րազմը»։ Հնա­րա­վոր է՝ նրա վստա­հությունը պատե­րազմի շարունակման հարցում ևս մեկ սխալ հաշվարկ է՝ իր ռազմա­վա­րա­կան սխալնե­րի երկար ցանկից։ Ի վերջո, հենց ներխուժումն ինքնին խոշոր ձախո­ղում էր՝ ինչպես Ռուսաստա­նի, այնպես էլ Ուկրաի­նա­յի կողմում։ Գուցե նա գործարքի չի գնում, որովհետև մինչև հիմա չի գիտակցում՝ ինչքան շատ բան կարող է Ռուսաստա­նը կորցնել։

աղբյուրը՝