Պուտի­նը Կմո­լո­րեցնի՞ Թրամփին

Երբ 2018թ. մարտին Թրամփը զանգա­հա­րեց Պուտի­նին՝ նրա վերահսկե­լի ընտրություննե­րում վերարտադրվե­լուց հետո, ինչը Արևմուտքում համա­րե­ցին ոչ լեգի­տիմ, նրա օգնա­կաննե­րը զեկույցնե­րում մեծա­տա­ռե­րով գրել էին․ «ՉՈՂՋՈՒՆԵԼ»։ Թրամփը, այնուա­մե­նայնիվ, շնորհա­վո­րեց։ 

The New York Times

Պուտի­նի համար, որը արդեն ազդել է Թրամփի վրա, այս հանդի­պումը հնա­րա­վո­րություն է հարա­բե­րություննե­րի վերա­գործարկման համար։ 

Ուրբաթ օրը Թրամփը նախա­տե­սում է Ալյասկա­յում հանդի­պել Պուտի­նի հետ՝ Սպի­տակ տուն վերա­դառնա­լուց հետո առա­ջին անգամ, որպեսզի քննարկի ԱՄՆ նախա­գա­հի նպա­տա­կը՝ վերջ տալ պատե­րազմին Ռուսաստա­նի և Ուկրաի­նա­յի միջև։ Քանի որ Պուտի­նը առաջ է տանում խաղաղ նախա­ձեռնություններ, որոնք խիստ նպաստա­վոր են Ռուսաստա­նի համար, շատ վերլուծա­բաններ և Թրամփի վարչա­կազմի նախկին պաշտոնյա­ներ մտա­վա­խություն ունեն, որ նա կրկին կօգտա­գործի Թրամփի հետ հանդի­պումը իր շահե­րի համար։

Իր առա­ջին նախա­գա­հության ընթացքում Թրամփը անձամբ հանդի­պել է Պուտի­նի հետ վեց անգամ և մի քանի անգամ զրուցել հեռա­խո­սով։ Այս շփումնե­րը անհանգստացրել էին Թրամփի մի շարք ավագ խորհրդա­կաննե­րի, որոնք ակա­նա­տես էին լինում, թե ինչպես է ԱՄՆ նախա­գա­հը անտե­սում նրանց խորհուրդնե­րը, դուրս է թողնում նրանց Ռուսաստա­նի առաջնորդի հետ հանդի­պումնե­րից և առաջ է քաշում անի­րա­գործե­լի գաղա­փարներ, որոնք կարծես թելադրված էին Պուտի­նի կողմից, օրի­նակ՝ «անթա­փանց ամե­րի­կա-ռուսա­կան կիբերբաժնի» ստեղծումը։ Այդ գաղա­փա­րը մոռացվեց հենց որ Թրամփը վերա­դարձավ Վաշինգտոն։ Թրամփի երկրորդ նախա­գա­հության ընթացքում հարա­բե­րություննե­րը ավե­լի բարդ դարձան։ Վերջին ամիսնե­րին՝ փորձե­լով իրա­կա­նացնել պատե­րազմի կարգա­վորման իր խոստումնե­րը, նա սկսեց գրգռվել Պուտի­նի կողմից հակա­մարտության թուլացման ցանկության բացա­կա­յությունից։

Պուտի­նը Ալյասկա է ժամա­նե­լու՝ նպա­տակ ունե­նա­լով վերա­դարձնել Թրամփի պատե­րազմի տեսլա­կա­նը փետրվարյան վիճա­կին, երբ նա Սպի­տակ տան լարված հանդիպման ժամա­նակ նախա­տեց Ուկրաի­նա­յի նախա­գահ Վլա­դի­միր Զելենսկուն ԱՄՆ աջակցության համար անբա­վա­րար շնորհա­կա­լության պատճա­ռով, միևնույն ժամա­նակ ջերմ խոսքեր ասե­լով Պուտի­նի մասին։

Carnegie Endowment for International Peace‑ի փոխնա­խա­գահ Անդրյու Վայսը նշել է․ «Այն պահից, երբ Թրամփի և Զելենսկու միջև տեղի ունե­ցավ վեճը Օվա­լաձև սրա­հում, եվրո­պա­ցի­նե­րը, ուկրաի­նա­ցի­նե­րը և Ուկրաի­նա­յի կողմնա­կիցնե­րը վարչա­կազմում մշա­կել են քաղա­քա­կա­նություն, որը կօգնի Ուկրաի­նա­յին շարունա­կել պայքա­րը և չի թողնի, որ Թրամփը կտրուկ ընդունի ռուսա­կան տեսա­կե­տը։ Իրա­կան փորձությունը ուրբաթ օրը կլի­նի՝ այս քաղա­քա­կա­նությունից որքան կպահպանվի Թրամփի և Պուտի­նի առա­ջին անձնա­կան հանդի­պումից հետո երկրորդ նախա­գա­հության ընթացքում»։

Սպի­տակ տունը հանդի­պումը ներկա­յացնում է որպես օրի­նակ Թրամփի՝ Ուկրաի­նա­յում արյունա­հե­ղությունը դադա­րեցնե­լու հանձնա­ռության, և պաշտպա­նում է նրա ոչ ստանդարտ ոճը՝ այն համա­րե­լով դանդա­ղա­շարժ դիվա­նա­գի­տա­կան սովո­րություննե­րից անհրա­ժեշտ հրա­ժա­րում։ Բայց քննա­դատնե­րը մտա­վա­խություն ունեն, որ շտապ կազմա­կերպված զրույցը կգործի Պուտի­նի օգտին, որը նախկին ԿԳԲ գործա­կալ է և հայտնի է որպես մանի­պուլյա­ցիա­յի վարպետ։ «Կարծում եմ՝ նա կարծում է, որ պետք է նորից Թրամփին իր կողմը “քաշի” և կարծում է, որ իր ԿԳԲ հմտություննե­րը կօգնեն դրա­նում», — ասել է Ջոն Բոլթո­նը News Nation-ին տված հարցազրույցում անցյալ շաբաթ։

Պուտի­նը կարող է օգուտ քաղել նաև այն հանգա­մանքից, որ այժմ Թրամփի շրջա­պա­տում, ի տարբե­րություն առա­ջին նախա­գա­հության, քիչ են այն խորհրդա­կաննե­րը, որոնք ունակ են դիմա­կա­յե­լու նրա հայացքնե­րին։ Օրի­նակ՝ Հելսինկի կատա­րած ուղև­ո­րության ժամա­նակ Թրամփին ուղեկցում էին Ռուսաստա­նի հարցում «բազե­ներ» Ջոն Բոլթո­նը, պետքարտուղար Մայք Փոմպեոն և Պենտա­գո­նի ղեկա­վար Ջիմ Մաթի­սը։

Հիմա Թրամփի մերձա­վոր շրջա­պա­տում Պուտի­նի նկատմամբ բացա­հայտ քննա­դա­տա­կան փորձ ունե­ցող միակ մարդը պետքարտուղար և ազգա­յին անվտանգության խորհրդա­կան Մարկո Ռուբիոն է, որը, սակայն, նույնիսկ մեղմել է իր տոնայնությունը՝ պաշտո­նը ստանձնե­լու պահից։

Այնուա­մե­նայնիվ, «բազե­նե­րը» Թրամփի առա­ջին նախա­գա­հության ընթացքում նույնպես հաճախ քիչ բանի էին կարո­ղա­նում հասնել։ Երբ 2018թ. մարտին Թրամփը զանգա­հա­րեց Պուտի­նին՝ նրա վերահսկե­լի ընտրություննե­րում վերարտադրվե­լուց հետո, ինչը Արևմուտքում համա­րե­ցին ոչ լեգի­տիմ, նրա օգնա­կաննե­րը զեկույցնե­րում մեծա­տա­ռե­րով գրել էին․ «ՉՈՂՋՈՒՆԵԼ»։

Թրամփը, այնուա­մե­նայնիվ, շնորհա­վո­րեց։ Նույնիսկ 2016թ. ընտրություննե­րին միջամտության դաշնա­յին քննությունը չկա­սեցրեց նրան։ Վերջին անձնա­կան հանդիպման ժամա­նակ, 2019թ. Օսա­կա­յում անցկացվող «Մեծ քսանյա­կի» գագաթնա­ժո­ղո­վի շրջա­նակնե­րում, Թրամփը կատա­կով ասաց Պուտի­նին․ «Չմի­ջամտեք ընտրություննե­րին»՝ ժպի­տով և սպառնա­ցող մատով։ Պուտի­նը գոհ ժպտաց։ Քննությունը և Թրամփի վարչա­կազմում Պուտի­նի քննա­դատնե­րի առկա­յությունը, հավա­նա­բար, նրան մղե­ցին անսո­վոր գաղտնիության բանակցություննե­րի հարցում։ Երբ նրանք առա­ջին անգամ հանդի­պե­ցին 2017թ. Համբուրգում՝ G20 գագաթնա­ժո­ղո­վի ընթացքում, Թրամփի հետ էին միայն պետքարտուղար Ռեքս Թիլերսո­նը և թարգմա­նի­չը։

Հանդի­պումից հետո Թրամփը վերցրեց թարգմանչի գրա­ռումնե­րը և հրա­հանգեց չհրա­պա­րա­կել բովանդա­կությունը։ Այդ երե­կո Թրամփն ու Պուտի­նը նաև անսպա­սե­լի շփվե­ցին ընդհա­նուր ընթրի­քի ժամա­նակ՝ նախա­ձեռնո­ղը եղել է Թրամփը։ Այդ զրույցին ամե­րի­կա­ցի­ներ չեն մասնակցել, և Սպի­տակ տունը հաստա­տեց հանդիպման փաստը միայն այն բանից հետո, երբ զարմա­ցած ակա­նա­տեսնե­րը դրա մասին պատմե­ցին մամուլին։ Պատասխա­նե­լով հարցին, թե ինչ է նա ասել Թրամփին Համբուրգում 2016թ. ընտրություննե­րի մասին, Պուտի­նը պատասխա­նեց․ «Ինձ թվում է՝ իմ պատասխաննե­րը նրան բավա­րա­րե­ցին»։

Իր հերթին, Թրամփը, Համբուրգից մեկնե­լիս, զանգա­հա­րեց The New York Times‑ի լրագրո­ղին և ասաց, որ Պուտի­նը համո­զել է իրեն, թե Ռուսաստա­նը չէր կարող միջամտել ընտրություննե­րին, քանի որ նրա գործո­ղություննե­րը այնքան կատարյալ են, որ կմնա­յին աննկատ։ «Ես շատ տպա­վորված էի» այդ փաստարկով, — ասել է Թրամփը և այնուհետև սկսեց հրա­պա­րա­կավ կրկնել այն։

Վերլուծա­բաննե­րը նշում են, որ ցածր ակնկա­լիքներ ունեն, թե Թրամփը Ալյասկա­յում կկա­րո­ղա­նա առա­ջընթա­ցի հասնել Ուկրաի­նա­յի հարցում։ Պուտի­նը վստահ է, որ կարող է ավե­լի մեծ արդյունքնե­րի հասնել ռազմի դաշտում, քան բանակցություննե­րի սեղա­նի շուրջ՝ առնվազն այն պայմաննե­րով, որոնք մինչ այժմ առա­ջադրել է Թրամփը։

 Ֆիո­նա Հիլը, որը Թրամփի առա­ջին նախա­գա­հության ժամա­նակ Ազգա­յին անվտանգության խորհրդում Եվրո­պա­յի և Ռուսաստա­նի հարցե­րով ավագ տնօ­րեն էր, համա­ձայն է, որ առաջխա­ղա­ցումը քիչ հավա­նա­կան է։ Պուտի­նը և նրա օգնա­կաննե­րը հիասթափված են Թրամփի վարչա­կազմի հետ դիվա­նա­գի­տա­կան առա­ջընթա­ցի բացա­կա­յությունից, և, ըստ Հիլի, անգամ Պուտի­նի համար շահա­վետ գործարքի հիմք չի տեսնում։

Ռուսնե­րը, ասել է նա, «միշտ ուզում են ինչ-որ բան, որը կարե­լի է «թողնել բանկում»՝ համա­ձայնա­գիր, որը կապա­հո­վի ԱՄՆ‑ի պարտա­վո­րություննե­րը։ Սկզբում նրանք ուրա­խա­ցան Ուիթկոֆից, քանի որ նա ուղղա­կի կապ էր Թրամփի հետ, բայց հիասթափվե­ցին, որ դրա շուրջ կառուցվածք չկա», — նշել է Հիլը։ Եվ թեև Պուտի­նը, նրա խոսքով, կուրա­խա­նա առաջնորդնե­րի հանդիպման համար, «նա ցանկա­նում է, որ մանրա­մասնե­րը մշակվեն հետո, իսկ Թրամփը մանրա­մասնե­րի մարդ չէ»։

Աղբյուրը‘