Ռուսնե­րը Սոլովյո­վի Միջո­ցով Հայաստա­նում Իրա­վի­ճակն Են Ստուգում

Հայկա­կան հասա­րա­կության ներսում կա քարոզչա­կան լուրջ պայքար, որը հաճախ սնուցվում է արտա­քին կենտրոննե­րից։ Հայաստա­նի դեմ իրա­կա­նացվող տեղե­կատվա­կան և հոգե­բա­նա­կան ճնշման մի մասը կատարվում է հենց երկրի ներսում գործող տարբեր ցանցե­րի միջո­ցով։

Վահրամ Աթա­նեսյան

1inTV‑ն զրուցել է Արցա­խի նախկին պատգա­մա­վոր Վահրամ Աթա­նեսյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվում է ռուս քարո­զիչ Վլա­դի­միր Սոլովյո­վի սկանդա­լա­յին հայտա­րա­րությունը, որով նա կոչ է անում Ռուսաստա­նին «հատուկ ռազմա­կան գործո­ղություն» իրա­կա­նացնել Հայաստա­նում և Կենտրո­նա­կան Ասիա­յում։ Զրուցա­կիցնե­րը վերլուծում են, թե արդյոք սա Կրեմլի կողմից իրա­կա­նացվող հիբրի­դա­յին պատե­րազմի գործիք է՝ ուղղված Հայաստա­նի ներքին կայունությա­նը։ Առանձնա­հա­տուկ ուշադրություն է դարձվում այն փաստին, որ Սոլովյո­վը շրջանցել է Ադրբե­ջանն ու Վրաստա­նը, ինչը կարող է պայմա­նա­վորված լինել թուրքա­կան գործո­նի նկատմամբ վախով։

Վահրամ Աթա­նեսյանն ասաց, որ Սոլովյո­վի հայտա­րա­րությունը պետք է դիտարկել ոչ թե մեկուսացված, այլ ավե­լի լայն քաղա­քա­կան և քարոզչա­կան համա­տեքստում։ Նրա խոսքով՝ այդ հայտա­րա­րությա­նը նախորդել է Ռուսաստա­նի նախկին նախա­գա­հի, Անվտանգության խորհրդի նախա­գա­հի տեղա­կալ Դմիտրի Մեդվեդևի գրա­ռումը, որտեղ վերջինս փորձել է արդա­րացնել Ռուսաստա­նի գործո­ղություննե­րը Ուկրաի­նա­յում՝ հղում անե­լով միջազգա­յին իրա­վունքի խախտումնե­րին այլ դերա­կա­տարնե­րի կողմից։

Աթա­նեսյա­նը նշեց, որ այստեղ առի­թը օգտա­գործվում է այն տրա­մա­բա­նությամբ, թե եթե Միացյալ Նահանգնե­րը խախտում է միջազգա­յին իրա­վունքը, ապա իրա­վունք չունի քննա­դա­տել Ռուսաստա­նին։ Նա կարծում է, որ հարցն ունի ավե­լի խորքա­յին շերտեր, քանի որ մինչ օրս հստակ հայտնի չէ, թե անցյալ տարի Ալյասկա­յի Անքո­րիջ քաղա­քում ինչ պայմա­նա­վորվա­ծություններ են ձեռք բերել Վլա­դի­միր Պուտինն ու Դոնալդ Թրամփը։ Նրա դիտարկմամբ՝ ռուսա­կան քաղա­քա­կան և փորձա­գի­տա­կան շրջա­նակնե­րը հաճախ պնդում են, որ ուկրաի­նա­կան խնդի­րը պետք է կարգա­վորվի հենց այդ պայմա­նա­վորվա­ծություննե­րի շրջա­նա­կում։

Վահրամ Աթա­նեսյա­նը հարց բարձրացրեց՝ արդյո՞ք այդ հնա­րա­վոր պայմա­նա­վորվա­ծություննե­րը վերա­բե­րում են ամբողջ հետխորհրդա­յին տարածքին։ Նրա խոսքով՝ եթե այդպես լիներ, ապա դժվար կլի­ներ բացատրել, թե ինչու Միացյալ Նահանգնե­րը Սպի­տակ տուն է հրա­վի­րել Հայաստա­նի վարչա­պե­տին և Ադրբե­ջա­նի նախա­գա­հին, կամ ինչու է առա­ջին անգամ անցկացվել ԱՄՆ-Կենտրո­նա­կան Ասիա գագա­թա­ժո­ղո­վը՝ քաղա­քա­կան հռչա­կագրի ընդունմամբ։

Նա նշեց, որ Սոլովյո­վի հայտա­րա­րության ամե­նաինտրի­գա­յին կողմե­րից մեկն այն է, որ այնտեղ հիշա­տակվում է միայն Հայաստա­նը, մինչդեռ չեն նշվում Վրաստա­նը և Ադրբե­ջա­նը։ Աթա­նեսյա­նը կարծում է, որ զուտ ռազմա­վա­րա­կան և լոգիստիկ տեսանկյունից սա լուրջ չի թվում, քանի որ Հայաստա­նի դեմ որևէ ռազմա­կան գործո­ղություն պատկե­րացնե­լը առանց տարա­ծաշրջա­նի մյուս երկրնե­րի ներգրավման գործնա­կա­նում անհնար է։

Աթա­նեսյա­նը դիտարկում է, որ Սոլովյո­վի խոսքը կարող է լինել զոնդաժ(Քաղաքականության մեջ նախա­պես ուսումնա­սի­րե­լը, հետա­զո­տե­լը)՝ ուղղված Հայաստա­նի քաղա­քա­կան դաշտին և իշխա­նությա­նը՝ հասկա­նա­լու, թե ինչ արձա­գանքներ կլի­նեն հասա­րա­կության և քաղա­քա­կան ուժե­րի կողմից։ Նա հավե­լեց, որ այստեղ կարև­որ է նաև ադրբե­ջանցի պատգա­մա­վոր Ռասիմ Մուսա­բե­կո­վի հայտա­րա­րությունը, որը, նրա կարծի­քով, վկա­յում է Ռուսաստա­նի մտա­հո­գության մասին Հարա­վա­յին Կովկա­սում, մասնա­վո­րա­պես՝ Ադրբե­ջա­նի և Հյուսի­սա­յին Կովկա­սի մահմե­դա­կան սուբյեկտնե­րի հարա­բե­րություննե­րի առումով։

Վահրամ Աթա­նեսյա­նը նշեց, որ Ադրբե­ջա­նը փորձում է դուրս մնալ Ռուսաստա­նի ուկրաի­նա­կան քաղա­քա­կա­նության անմի­ջա­կան հետև­անքնե­րից, ինչը կարող է անհանգստացնել ոչ միայն Մոսկվա­յին, այլև Անկա­րա­յին։ Նրա գնա­հատմամբ՝ պատա­հա­կան չէ, որ Սոլովյո­վը չի հիշա­տա­կում Ադրբե­ջա­նին՝ հաշվի առնե­լով Թուրքիա­յի գործո­նը։

Նա անդրա­դարձավ նաև այն տեսա­կետնե­րին, թե Սոլովյո­վի հայտա­րա­րությունը կարող է դիտվել որպես Հայաստա­նի ներքա­ղա­քա­կան գործընթացնե­րի վրա ազդե­լու փորձ։ Աթա­նեսյա­նը կարծում է, որ միանշա­նակ ասել, թե սա իշխա­նություննե­րին «նվեր» է, դժվար է, քանի որ հասա­րա­կության տարբեր շերտեր կարող են այն ընկա­լել տարբեր կերպ։ Նրա խոսքով՝ նման հայտա­րա­րություննե­րը կարող են ինչպես իշխա­նության, այնպես էլ ընդդի­մության համար ստեղծել բարդ իրա­վի­ճակ։

Վահրամ Աթա­նեսյա­նը շեշտեց, որ հայկա­կան հասա­րա­կության ներսում կա քարոզչա­կան լուրջ պայքար, որը հաճախ սնուցվում է արտա­քին կենտրոննե­րից։ Նա նկա­տեց, որ Հայաստա­նի դեմ իրա­կա­նացվող տեղե­կատվա­կան և հոգե­բա­նա­կան ճնշման մի մասը կատարվում է հենց երկրի ներսում գործող տարբեր ցանցե­րի միջո­ցով։

Նա ասաց, որ Ռուսաստա­նը, ինչպես ցանկա­ցած գերտե­րություն, փոքր և խոցե­լի երկրնե­րում ստեղծում է իր ազդե­ցության գործի­քա­կազմը, և սա պետք է լինի Հայաստա­նի ազգա­յին անվտանգության կառույցնե­րի ուշադրության կենտրո­նում։ Աթա­նեսյա­նը ընդգծեց, որ հատկա­պես վտանգա­վոր է բռնա­տե­ղա­հանված արցախցի­նե­րի շրջա­նում իրա­կա­նացվող քարոզչությունը, որը երբեմն կարող է հանգեցնել երի­տա­սարդնե­րի հավա­քագրմա­նը արտա­քին ռազմա­կան հակա­մարտություննե­րի համար։ Եթե այս տեղե­կություննե­րը համա­պա­տասխա­նում են իրա­կա­նությա­նը, ապա դա խոսում է պետա­կան քաղա­քա­կա­նության լուրջ բացե­րի մասին՝ հատկա­պես Արցա­խից բռնա­տե­ղա­հանվածնե­րի հետ աշխա­տանքի ոլորտում։ Նրա խոսքով՝ այս իրա­վի­ճա­կը պահանջում է համա­կարգա­յին և շարունա­կա­կան աշխա­տանք պետա­կան բոլոր օղակնե­րի կողմից։

Ամփո­փե­լով՝ Վահրամ Աթա­նեսյա­նը նշեց, որ միայն ներհա­սա­րա­կա­կան համե­րաշխության ամրապնդմամբ և խոցե­լի խմբե­րի հետ հետև­ո­ղա­կան աշխա­տանքով կարե­լի է նվա­զեցնել արտա­քին քարոզչության և միջամտության ազդե­ցությունը, որպեսզի նման հայտա­րա­րություննե­րը այլևս չդառնան ցավոտ ու խորը ճեղքեր ստեղծող գործոն հայկա­կան հասա­րա­կության համար։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝