Հայաստա­նը Կտուժի, Եթե Ռուսա­մետնե­րը Գան Իշխա­նության

Ռուսա­կան ազդե­ցության տակ գտնվող քաղա­քա­կան ուժե­րը Հայաստա­նը
պատկե­րացնում են որպես ենթա­կա պետություն, որը չի կարող ինքնուրույն
որո­շումներ կայացնել արտա­քին քաղա­քա­կան, ռազմա­կան և տնտե­սա­կան
հարցե­րում։

Աղա­սի Թադև­ոսյան

1inTV‑ն զրուցել է մշա­կութա­յին մարդա­բան Աղա­սի Թադև­ոսյա­նի հետ,ով վերլուծում է Հայաստա­նի ներքա­ղա­քա­կան դաշտի խորքա­յին
բաժա­նումնե­րը նախընտրա­կան շրջա­նում։ Հեղի­նա­կը հակադրում է ինքնիշխա­նության ամրապնդման կողմնա­կիցնե­րին և ռուսա­մետ
ուժե­րին, որոնց համա­րում է երկրի ինքնուրույնությունը զիջողգործոններ։ Թադև­ոսյա­նը նաև համա­րում է, որ Հայաստա­նը հաջո­ղությամբ դիվերսիֆի­կացնում է իր արտա­քին կապե­րը՝

հաստա­տե­լով ռազմա­վա­րա­կան գործընկե­րություն Արևմուտքի և տեխնո­լո­գիա­կան հսկա­նե­րի հետ։
Աղա­սի Թադև­ոսյանն ասաց, որ ինքը գուշա­կություններ անել չի կարող, սակայն նշեց, որ Հայաստա­նի ներքա­ղա­քա­կան դաշտում
հիմնա­կան բևե­ռա­ցումը պայմա­նա­վորված է պետության
սուբյեկտայնության հարցով։ Նա դիտարկում է, որ մի հատված ուժե­րի հանդես է գալիս Ռուսաստա­նի ազդե­ցության ներքո, իսկ մյուս
հատվա­ծը՝ Հայաստա­նի սուբյեկտայնության ամրապնդման և բազմա­վեկտոր արտա­քին քաղա­քա­կա­նության կողմնա­կից է։
Թադև­ոսյա­նը կարծում է, որ 2020 թվա­կա­նի պատե­րազմից հետո
Հայաստա­նը փաստա­ցի սուբյեկտայնության կորուստ էր ապրել, և միջազգա­յին հարթակնե­րում շատե­րի համար անհա­վա­նա­կան էր
թվում, որ երկի­րը կարող է ինքնուրույն արտա­քին
հարա­բե­րություններ կառուցել։ Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ‑ի և Եվրա­միության
աջակցությունը, մասնա­վո­րա­պես Ջերմուկի դեպքե­րից հետո, վճռո­րոշ դեր է ունե­ցել Հայաստա­նի պետա­կա­նության պահպանման գործում։
Աղա­սի Թադև­ոսյա­նը նշեց, որ «ռուսա­մետ» եզրույթը հաճախ սխալ է
ընկալվում, քանի որ խոսքը ոչ թե հակա­ռուսա­կա­նության, այլ
բալանսա­վորված քաղա­քա­կա­նության մասին է, որտեղ Ռուսաստա­նը
դիտարկվում է որպես գործընկեր, սակայն ոչ միակ որո­շող ուժ։ Նա
ընդգծեց, որ Հայաստա­նի անվտանգության և զարգացման
տեսանկյունից կարև­որ է համա­գործակցությունը նաև ԱՄՆ‑ի,
Եվրա­միության, Ֆրանսիա­յի, Գերմա­նիա­յի և գլո­բալ տեխնո­լո­գիա­կան
կենտրոննե­րի հետ։
Մարդա­բա­նը դիտարկում է, որ ռուսա­կան ազդե­ցության տակ գտնվող
քաղա­քա­կան ուժե­րը Հայաստա­նը պատկե­րացնում են որպես ենթա­կա
պետություն, որը չի կարող ինքնուրույն որո­շումներ կայացնել
արտա­քին քաղա­քա­կան, ռազմա­կան և տնտե­սա­կան հարցե­րում։ Նրա
խոսքով՝ նման մոտե­ցումը ենթադրում է, որ երկրի ռազմա­վա­րա­կան
ընտրություննե­րը պետք է պայմա­նա­վորված լինեն ոչ թե ազգա­յին
շահե­րով, այլ Ռուսաստա­նի առաջնա­հերթություննե­րով։ Այդ
մտա­ծո­ղության կրողնե­րը հիմնա­կա­նում ձևա­վորվել են ռուսա­կան
քաղա­քա­կան և տնտե­սա­կան համա­կարգում և չեն կարող դուրս գալ
այդ տրա­մա­բա­նությունից, քանի որ իրենց ամբողջ սոցիա­լա­կան ու
նյութա­կան դիրքը կախված է այդ համա­կարգից։ Նա նշեց, որ

Ռուսաստա­նում քաղա­քա­կան կամ տնտե­սա­կան վերնա­խա­վին
հակա­ռակ քայլ անողնե­րը կարող են մի ակնթարթում զրկվել իրենց
դիրքե­րից և ունեցվածքից։
Ազգագրա­գե­տը ընդգծեց, որ հասա­րա­կության մեջ հատկա­պես 2020
թվա­կա­նի պատե­րազմից և 2022 թվա­կա­նին Հայաստա­նի վրա
Ադրբե­ջա­նի հարձա­կումնե­րից հետո նկա­տե­լի է Ռուսաստա­նի
նկատմամբ վստա­հության անկում։ Նրա կարծի­քով՝ մարդիկ
հասկա­ցել են, որ քաղա­քա­կա­նության մեջ «բարե­կա­մություն»
հասկա­ցություն գոյություն չունի, և գործում են միայն շահե­րը, իսկ Ռուսաստա­նի շահե­րը ներկա­յում չեն համընկնում Հայաստա­նի
շահե­րի հետ։
Հասա­րա­կության լայն շերտեր, այդ թվում գյուղե­րում և մարզե­րում
ապրող մարդիկ, սթափ են գնա­հա­տում իրա­վի­ճա­կը և հասկա­նում են,
որ անվտանգությունն ու զարգա­ցումը հնա­րա­վոր չեն մեկ կենտրո­նից
ամբողջությամբ կախված լինե­լու պայմաննե­րում։ Նա դա
համե­մա­տեց տնտե­սա­կան տրա­մա­բա­նության հետ՝ նշե­լով, որ ողջ
ռեսուրսը մեկտե­ղում պահե­լը վտանգա­վոր է։
Թադև­ոսյա­նը դիտարկում է, որ Հայաստա­նի և ԱՄՆ‑ի
համա­գործակցության նոր ձևա­չա­փե­րը աննա­խա­դեպ են և կարև­որ
քայլ են երկրի սուբյեկտայնության բարձրացման ուղղությամբ։ Նրա
խոսքով՝ այդ գործընթացնե­րը փորձում են արժեզրկել ընդդի­մա­դիր
ուժե­րը քարոզչա­կան նպա­տակնե­րով, սակայն իրա­կա­նում դրանք
լուրջ ռազմա­վա­րա­կան ձեռքբե­րումներ են։
Մշա­կութա­յին մարդա­բա­նը նշեց, որ ռուսա­կան գաղա­փա­րա­խո­սա­կան
դաշտից եկող հիբրի­դա­յին և տեղե­կատվա­կան գրոհնե­րի նպա­տա­կը
վախի մթնո­լորտ ստեղծելն է և հասա­րա­կությա­նը համո­զե­լը, թե
առանց Ռուսաստա­նի Հայաստա­նը գոյություն ունե­նալ չի կարող։ Նա
կարծում է, որ այդ քարոզչությա­նը դիմա­կա­յե­լու համար կարև­որ է
Եվրա­միության և արևմտյան կառույցնե­րի աջակցությունը
տեղե­կատվա­կան անվտանգության ոլորտում։
Աղա­սի Թադև­ոսյա­նը եզրա­փա­կեց, որ Հայաստա­նը կանգնած է
ճակա­տագրա­կան ընտրության առաջ՝ մնալ որպես կախյալ,
ռեսուրսնե­րը կորցնող և վերահսկվող պետություն, թե դառնալ
ինքնուրույն սուբյեկտ, որը ինտեգրված է համաշխարհա­յին քաղա­քա­կան, տնտե­սա­կան և մշա­կութա­յին գործընթացնե­րին։ Նրա
գնա­հատմամբ՝ հասա­րա­կությունը հասունա­նում է այդ ընտրությունը սթափ և գիտակցված կատա­րե­լու համար։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝
https://www.youtube.com/watch?v=bFZwY0i0XBA