Նիկոլ Փաշինյա­նի Հարցազրույցը

ԱՄՆ‑ի նման գերտե­րության կողմից 99 տարվա ներդրումա­յին ծրագրի իրա­կա­նա­ցումը վստա­հության արտա­հայտություն է Հայաստա­նի պետա­կա­նության երկա­րա­ժամկետ գոյության նկատմամբ։

Նիկոլ Փաշինյան

Այս հարցազրույցում ՀՀ վարչա­պետ Նիկոլ Փաշինյանն ամփո­փում է ԱՄՆ փոխնա­խա­գա­հի պատմա­կան այցի արդյունքնե­րը՝ շեշտադրե­լով երկա­րա­ժամկետ ներդրումա­յին ծրագրե­րը և տեխնո­լո­գիա­կան համա­գործակցությունը որպես Հայաստա­նի ինքնիշխա­նության ամրապնդման միջոց։ Քննարկվում է «Խաղա­ղության խաչմե­րուկ» նախագծի տնտե­սա­կան կենսունա­կությունը, որտեղ տարա­ծաշրջա­նա­յին կոմունի­կա­ցիա­նե­րի ապաշրջա­փա­կումը դիտարկվում է որպես գործնա­կան հնա­րա­վո­րություն հայկա­կան բիզնե­սի համար։ Վարչա­պետն անդրա­դառնում է նաև հայ-ռուսա­կան հարա­բե­րություննե­րի բարդությա­նը՝ վերա­հաստա­տե­լով, որ Երև­ա­նը չի գործե­լու ընդդեմ Մոսկվա­յի, սակայն առաջնորդվե­լու է բացա­ռա­պես սեփա­կան պետա­կան շահե­րով։ Զրույցի զգա­լի մասը նվիրված է ներքին բարե­փո­խումնե­րին, մասնա­վո­րա­պես՝ եկե­ղե­ցու բարե­նո­րոգմա­նան հրա­ժեշտությա­նը և քաղա­քա­կան կյանքից հոգև­ո­րա­կա­նության տարանջատմա­նը։

ՀՀ վարչա­պետ Նիկոլ Փաշինյա­նը նշեց, որ ԱՄՆ փոխնա­խա­գահ Ջեյ Դի Վենսի այցից գործնա­կան առումով ստացվել է այն, ինչ ակնկալվում էր, սակայն այցի մթնո­լորտը նույնիսկ ավե­լի դրա­կան էր, քան սպասվում էր։ Նա ընդգծեց, որ սա բալանսա­վորված արտա­քին քաղա­քա­կա­նության արտա­հայտիչ արդյունք է, և հանրության շրջա­նում այցը ստա­ցել է դրա­կան արձա­գանք։ Փաշինյա­նի գնա­հատմամբ՝ նման մակարդա­կի այցը Հայաստա­նը դնում է համաշխարհա­յին ուշադրության կենտրո­նում և լրա­ցուցիչ ուշադրություն է հրա­վի­րում երկրի ներդրումա­յին հնա­րա­վո­րություննե­րի վրա։

Վարչա­պե­տը դիտարկեց, որ հրա­պա­րակված մեծ թվե­րը քաղա­քա­կան կամքի ցուցիչ են։ Նրա խոսքով՝ այդ թվե­րը պետք է վերածվեն կոնկրետ նախագծե­րի, հասցե­նե­րի և ուղղություննե­րի։ Փաշինյա­նը կարև­ո­րեց նաև այն, որ պաշտպա­նության ոլորտում ԱՄՆ‑ի հետ համա­գործակցությունը տեղի է ունե­նում խաղա­ղության օրա­կարգի համա­տեքստում։ Նա հիշեցրեց իր նախորդ հանդի­պումը Վենսի հետ և ընդգծեց, որ արդեն այն ժամա­նակ տեսա­նե­լի էր ամե­րիկյան վարչա­կազմի գործնա­կան տրա­մադրվա­ծությունը, որի արդյունքներն այժմ երև­ում են։

Անդրա­դառնա­լով ներդրումնե­րի շուրջ քննա­դա­տություննե­րին՝ Նիկոլ Փաշինյա­նը նշեց, որ ցանկա­ցած ներդրում ստեղծում է նոր էկո համա­կարգ։ Նրա խոսքով՝ երկա­թուղին միայն ռելս չէ, այլ նաև սպա­սարկում, հարա­կից ծառա­յություններ, սարքա­վո­րումներ, ուղև­ո­րա­հոսք և ապրանքաշրջա­նա­ռություն։ Վարչա­պե­տը շեշտեց, որ խոսքը միայն երկա­թուղու մասին չէ․նախատեսվում են նաև նոր էլեկտրա­հա­ղորդման գծեր, խողո­վա­կա­շա­րեր, մալուխներ, որոնք կապվե­լու են, օրի­նակ, Հրազդա­նում կառուցվող սուպերհա­մա­կարգչա­յին կենտրո­նի հետ։ Փաշինյա­նը նշեց, որ մեկ ներդրումը հաճախ բերում է երկու, երեք կամ չորս նոր ներդրում։

Տոկո­սա­յին հարա­բե­րակցության վերա­բերյալ նա պարզա­բա­նեց, որ ներդրո­ղը պետք է հնա­րա­վո­րություն ունե­նա վերա­դարձնե­լու ներդրած միջոցնե­րը և ստա­նա­լու շահույթ։ Փաշինյա­նը ընդգծեց, որ 50 տարի անց բաժնե­մա­սե­րի հարա­բե­րակցությունը փոխվե­լու է, և Հայաստա­նը կունե­նա 49%։ Նա նաև հավե­լեց, որ ԱՄՆ‑ի նման գերտե­րության կողմից 99 տարվա ներդրումա­յին ծրագրի իրա­կա­նա­ցումը վստա­հության արտա­հայտություն է Հայաստա­նի պետա­կա­նության երկա­րա­ժամկետ գոյության նկատմամբ։ Վարչա­պե­տը կարև­ո­րեց այս հանգա­մանքը՝ այն կապե­լով պետա­կա­նության հարատև­ության ռազմա­վա­րության հետ։

Անա­զա­տության մեջ գտնվող հայե­րի հարցին անդրա­դառնա­լով՝ Փաշինյա­նը նշեց, որ այդ թեման մշտա­պես բարձրացվում է բոլոր համա­պա­տասխան ձևա­չա­փե­րում, այդ թվում՝ Վենսի հետ քննարկումնե­րում։ Նա ընդգծեց, որ հարցի շուրջ որքան անաղմուկ է աշխա­տանքը, այնքան արդյունա­վետ կարող է լինել։ Վարչա­պե­տը վստա­հեցրեց, որ բոլոր վերա­բե­րե­լի բանակցություննե­րում այդ հարցը օրա­կարգում է։

Բաքվում կայացված դատավճիռնե­րի վերա­բերյալ Նիկոլ Փաշինյա­նը ասաց, որ դրանք անձնա­կան, մարդկա­յին և քաղա­քա­կան առումով ցավա­լի են։ Սակայն, նրա համոզմամբ, խնդրի լուծման միակ իրա­տե­սա­կան միջա­վայրը խաղա­ղությունն է։ Նա օրի­նակ բերեց Վագիֆ Խաչատրյա­նի վերա­դարձը՝ նշե­լով, որ դա հնա­րա­վոր դարձավ խաղա­ղության մթնո­լորտի բարե­լավման պայմաննե­րում։ Փաշինյա­նը դիտարկեց, որ էմո­ցիո­նալ արձա­գանքնե­րը կարող են խոչընդո­տել գործընթա­ցին, մինչդեռ հետև­ո­ղա­կան և լուռ աշխա­տանքը արդյունք է տալիս։

Աբու Դաբիում Ադրբե­ջա­նի նախա­գա­հի հետ հանդիպման մասին խոսե­լիս վարչա­պե­տը նշեց, որ քննարկվել են բոլոր հնա­րա­վոր հարցե­րը՝ ներառյալ սահմա­նա­զա­տումը, կապուղի­նե­րը և խաղա­ղության պայմա­նագրի ստո­րագրումը։ Նա վերա­հաստա­տեց, որ սահմա­նա­զա­տումը պետք է իրա­կա­նացվի 1991 թվա­կա­նի Ալմա­թիի հռչա­կագրի հիման վրա։ Փաշինյա­նը նշեց, որ սահմա­նա­զատման հանձնա­ժո­ղովներն աշխա­տում են նաև հեռա­վար ձևա­չա­փով, և գործընթա­ցը շարունակվում է։

Կապուղի­նե­րի թեմա­յով նա ասաց, որ որոշ հատվածնե­րում անհրա­ժեշտ է նախ ճշգրիտ սահմա­նա­զա­տում կատա­րել, ապա նոր անցնել ենթա­կա­ռուցվածքա­յին աշխա­տանքնե­րի։ Վարչա­պե­տը նաև հայտա­րա­րեց, որ Հայաստա­նից դեպի արտա­քին աշխարհ Ադրբե­ջա­նի տարածքով երկա­թուղա­յին կապը բաց է, և հայկա­կան բիզնե­սը կարող է օգտվել այդ հնա­րա­վո­րությունից։ Նա սա պատմա­կան արձա­նագրում համա­րեց՝ նշե­լով, որ 90-ականնե­րից հետո առա­ջին անգամ է նման հաղորդակցություն գործում։

Ռուսաստա­նի հետ հարա­բե­րություննե­րի վերա­բերյալ Նիկոլ Փաշինյա­նը շեշտեց, որ Հայաստա­նը երբեք չի գործել և չի գործե­լու Ռուսաստա­նի դեմ, սակայն միշտ գործե­լու է Հայաստա­նի շահե­րից ելնե­լով։ Նա ընդգծեց, որ ունի ուղիղ և ջերմ հարա­բե­րություններ Ռուսաստա­նի ղեկա­վա­րության հետ։ Փաշինյա­նի խոսքով՝ հնա­րա­վոր են որո­շա­կի տարա­ձայնություններ, բայց Հայաստա­նը չի կարող գործել սեփա­կան շահե­րի դեմ։

Եկե­ղե­ցու հարցին անդրա­դառնա­լով՝ վարչա­պե­տը նշեց, որ եկե­ղե­ցին չի կարող լինել պետություն պետության մեջ և չպետք է ներգրավվի ներքա­ղա­քա­կան պայքա­րում։ Նրա համոզմամբ՝ անհրա­ժեշտ է եկե­ղե­ցու բարե­նո­րոգման օրա­կարգ, որը կնե­րա­ռի բարե­վարքության, ֆինանսա­կան թափանցի­կության և հաշվետվո­ղա­կա­նության մեխա­նիզմներ։ Փաշինյա­նը ընդգծեց, որ գործընթա­ցը պետք է լինի լեգի­տիմ և ունե­նա հանրա­յին աջակցություն։

Ներքա­ղա­քա­կան այլ հարցե­րի շրջա­նա­կում վարչա­պե­տը նաև անդրա­դարձավ իր աշխա­տա­վարձի թեմա­յին՝ ակնարկե­լով, որ պետա­կան պաշտոնյա­նե­րի գործունեությունը պետք է լինի թափանցիկ և հաշվե­տու, իսկ «մեկ դրա­մով աշխա­տե­լու» գաղա­փա­րը չի լուծում կառա­վարման արդյունա­վե­տության հարցե­րը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝