ՀՅԴ‑ն Չէր Բոյկո­տել․ Նրանց Չէին Էլ Հրա­վի­րել

Նախորդ տարի դեսպա­նության դեմ կազմա­կերպված ցույցե­րը և պետա­կան ներկա­յա­ցուցիչնե­րի հանդեպ բացա­սա­կան վերա­բերմունքը, իր գնա­հատմամբ, ազդել են իրա­վի­ճա­կի վրա։ Այդ ուժը հաճախ առաջնորդվում է Երև­ա­նից ստացվող քաղա­քա­կան թելադրանքնե­րով։ 

Մինաս Տեր-Հովհաննիսյան

1inTV‑ն զրուցել է հունա­հայ վերլուծա­բան Մինաս Տեր-Հովհաննիսյա­նի հետ։ Զրույցում ներկա­յացվում են վերլուծա­բա­նի մեկնա­բա­նություննե­րը ՀՀ նախա­գա­հի Հունաստան կատա­րած պաշտո­նա­կան այցի և տեղի հայ համայնքի հետ ունե­ցած հանդիպման վերա­բերյալ: Հեղի­նա­կը հերքում է Հայ Յեղա­փո­խա­կան Դաշնակցության կողմից հանդի­պումը բոյկո­տե­լու լուրե­րը՝ պնդե­լով, որ կուսակցությունն իր բացա­սա­կան վարքագծի պատճա­ռով պարզա­պես չէր հրա­վիրվել միջո­ցառմա­նը։

Մինաս Տեր-Հովհաննիսյա­նը նշեց, որ Հայաստա­նի նախա­գա­հի այցը Հունաստան կարև­որ է, քանի որ շուրջ 15 տարվա ընդմի­ջումից հետո սա Հայաստա­նի նախա­գա­հի առա­ջին պաշտո­նա­կան այցն է այդ երկիր։ Պատվի­րա­կության կազմում կան տարբեր պաշտոնյա­ներ, նախա­տեսվում են համա­գործակցության հուշագրեր՝ հատկա­պես բարձր տեխնո­լո­գիա­նե­րի ոլորտում, ինչպես նաև մշա­կութա­յին ծրագրեր, այդ թվում՝ ցուցա­հանդես, որը ներկա­յացնում է հայկա­կան քաղա­քակրթությունն ու մշա­կույթը։ Վերլուծա­բա­նը հավե­լեց, որ նախա­տեսված են նաև հանդի­պումներ Հունաստա­նի ղեկա­վա­րության և խորհրդա­րա­նի ներկա­յա­ցուցիչնե­րի հետ։

Տեր-Հովհաննիսյա­նը անդրա­դառնա­լով Դաշնակցության կողմից հայտա­րա­րած բոյկո­տին՝ նշեց, որ իրա­կա­նում խոսքը բոյկո­տի մասին չէ, քանի որ, ըստ նրա, այդ ուժը հանդիպմա­նը հրա­վիրված էլ չէր։ Նա ասաց, որ համայնքա­յին կառույցնե­րի հետ նախա­գա­հի հանդի­պումը անցել է շատ հաջող, նախա­գա­հը ներկա­յացրել է Հայաստա­նի ներքին և արտա­քին քաղա­քա­կա­նության, անվտանգության, բանա­կի արդիա­կա­նացման և այլ հարցեր, պատասխա­նել է հարցե­րին, և հանդի­պումը եղել է ջերմ մթնո­լորտում։ Նրա խոսքով՝ մասնակցել են տարբեր կուսակցություննե­րի ներկա­յա­ցուցիչներ, հասա­րա­կա­կան կազմա­կերպություններ, համայնքի ակտիվ դեմքեր և եկե­ղե­ցա­կաններ։ Հայաստա­նում որոշ կայքեր չափա­զանցրել են իրա­վի­ճա­կը՝ «մի բաժակ ջրի մեջ փոթո­րիկ ստեղծե­լով», մինչդեռ, իր պնդմամբ, համայնքում նման լարված արձա­գանք չի եղել։ Նա կարծում է, որ այդպի­սի քայլե­րը կարող են միայն ավե­լի մեկուսացնել տվյալ քաղա­քա­կան ուժին, և հավե­լեց, որ նույնիսկ այդ կուսակցության ներսում կան ավե­լի առողջ մտա­ծո­ղություն ունե­ցող մարդիկ, որոնք ամբողջությամբ չեն կիսում նման քաղա­քա­կա­նությունը։

Խոսե­լով պատճառնե­րի մասին՝ Մինաս Տեր-Հովհաննիսյա­նը նշեց, որ նախորդ տարի դեսպա­նության դեմ կազմա­կերպված ցույցե­րը և պետա­կան ներկա­յա­ցուցիչնե­րի հանդեպ բացա­սա­կան վերա­բերմունքը, իր գնա­հատմամբ, ազդել են իրա­վի­ճա­կի վրա։ Նա ասաց, որ այդ ուժը հաճախ առաջնորդվում է Երև­ա­նից ստացվող քաղա­քա­կան թելադրանքնե­րով։ Տեր-Հովհաննիսյա­նը պատմա­կան համե­մա­տություն արեց՝ նշե­լով, որ շուրջ 70 տարի առաջ եկե­ղե­ցու պառակտումը ևս կապվում էր նույն քաղա­քա­կան ուժի հետ։ Նա կարծիք հայտնեց, որ այսօր Հայաստա­նը ինքնիշխան պետություն է և ինքն է որո­շում իր քաղա­քա­կա­նությունը, պետա­կան պաշտոնյա­նե­րին և արտա­քին հարա­բե­րություննե­րը։

Անդրա­դառնա­լով տարա­ծաշրջա­նա­յին զարգա­ցումնե­րին՝ վերլուծա­բա­նը նշեց, որ որոշ քաղա­քա­կան ուժեր, իր կարծի­քով, փորձում են արդա­րացնել Ռուսաստա­նի դերա­կա­տա­րությունը Հայաստա­նի և Արցա­խի շուրջ տեղի ունե­ցած գործընթացնե­րում։ Նա ասաց, որ Արցա­խի հարցում պատասխա­նատվությունը փորձում են տեղա­փո­խել ներհայկա­կան դաշտ, սակայն իր համոզմամբ՝ հիմնա­կան դերա­կա­տա­րությունը եղել է արտա­քին ուժե­րի­նը։ Նախկի­նում Հայաստա­նի արտա­քին և ներքին քաղա­քա­կա­նություննե­րը հաճախ հակա­սել են իրար․ մի կողմից պատրաստ չէին զիջումնե­րի, մյուս կողմից՝ չէին պատրաստվում պատե­րազմի, և հույսը դնում էին արտա­քին ուժե­րի վրա։ Նրա գնա­հատմամբ՝ դեռ 2016 թվա­կա­նի պատե­րազմը ցույց տվեց, որ Հայաստա­նը մեծա­պես միայնակ է անվտանգության հարցում։ Նախկին իշխա­նություննե­րի օրոք պետա­կան կառույցնե­րի մի մասը տնտե­սա­կան ու էներգե­տիկ առումով կախված էր Ռուսաստա­նից, ինչն ազդում էր քաղա­քա­կան որո­շումնե­րի վրա։ Ըստ նրա՝ 2020 թվա­կա­նի պատե­րազմը վերա­բե­րում էր ոչ միայն Արցա­խին, այլ նաև Հայաստա­նի վրա ճնշում գործադրե­լու ավե­լի լայն նպա­տակնե­րի։

Տեր Հովհաննիսյա­նը ասաց, որ Հայաստա­նի վարչա­պե­տը կարող է ընդունել ոչ պոպուլյար որո­շումներ, եթե դրանք նպաստում են պետա­կա­նության պահպանմա­նը։ Նա օրի­նակ բերեց նախկին ղեկա­վարնե­րին՝ ընդգծե­լով, որ պետա­կան գործիչնե­րը հաճախ առաջնորդվում են երկա­րա­ժամկետ տրա­մա­բա­նությամբ, մինչդեռ հասա­րա­կությունը՝ ընտրա­կան կարճա­ժամկետ հաշվարկնե­րով։ Հայաստա­նը միա­տարր ազգ է և չունի էթնի­կա­կան փոքրա­մասնություննե­րի վրա հիմնված ներքին հակադրություննե­րի վտանգ, ուստի արտա­քին ուժե­րը փորձում են ազդել այլ մեխա­նիզմնե­րով։

Անդրա­դառնա­լով ներկա քաղա­քա­կան կուրսին՝ վերլուծա­բա­նը նշեց, որ Հայաստա­նի իշխա­նությունը գործում է երեք հիմնա­կան ուղղությամբ՝ տեսլա­կան, անվտանգություն և սոցիա­լա­կան արդա­րություն։ Նա ասաց, որ պաշտպա­նության ոլորտը դառնում է ավե­լի տեխնո­լո­գիա­կան, իրա­կա­նացվում է զինված ուժե­րի արդիա­կա­նա­ցում, ամրապնդվում են դիրքե­րը, և արտա­քին քաղա­քա­կա­նությունը միտված է այնպի­սի միջա­վայր ստեղծե­լուն, որ հակա­ռա­կորդնե­րի համար պատե­րազմը դառնա ավե­լի ծախսա­տար, քան համագործակցությունը։Հայաստանը չի առաջ քաշում այնպի­սի կարգա­խոսներ, որոնք տվյալ պահին իրա­տե­սա­կան չեն լուծե­լու, քանի որ դա կարող է երկի­րը ներքա­շել արտա­քին ուժե­րի շահե­րից բխող պատե­րազմնե­րի մեջ։ Նրա համոզմամբ՝ առանց ուժեղ Հայաստա­նի հնա­րա­վոր չէ ունե­նալ ուժեղ Արցախ, սփյուռք կամ ազգա­յին ինստի­տուտներ։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝