ՌԴ‑ն Փորձում Է Միջամտել Հայաստա­նի Գործե­րին

Այս իրա­վի­ճա­կը նաև հարց է առա­ջացնում՝ արդյոք նման հայտա­րա­րությամբ Պուտի­նը օգնում էր ռուսա­մետ ուժե­րին, թե հակա­ռա­կը՝ վնա­սում նրանց՝ հաշվի առնե­լով Հայաստա­նում Ռուսաստա­նի նկատմամբ հասա­րա­կա­կան տրա­մադրություննե­րը։ 

Լուսի­նե Հակոբյան

FactorTV‑ն զրուցել է «Իրա­վունքի Եվրո­պա» հասա­րա­կա­կան կազմա­կերպության ղեկա­վար Լուսի­նե Հակոբյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվում է Վլա­դի­միր Պուտի­նի հրա­պա­րա­կա­յին միջամտությունը Հայաստա­նի ներքին գործե­րին, մասնա­վո­րա­պես՝ ռուսա­մետ գործիչնե­րի ընտրա­կան իրա­վունքնե­րի վերա­բերյալ նրա հորդորնե­րը։ Իրա­վա­պաշտպան Լուսի­նե Հակոբյա­նը մատնանշում է հայաստանյան ընդդի­մության երկա­կի ստանդարտնե­րը, որոնք քննա­դա­տում են Արևմուտքին, սակայն լռում են Ռուսաստա­նի կողմից ինքնիշխա­նության ակնհայտ խախտումնե­րի դեպքում։ Զրույցի առանցքում են նաև ընտրա­կա­շառքի և ֆինանսա­կան ազդե­ցության ռիսկե­րը, որոնք վտանգում են ժողովրդա­վա­րա­կան գործընթացնե­րի լեգի­տի­մությունը։ Շեշտադրվում է արևմտա­մետ ուժե­րի միա­վորման անհրա­ժեշտությունը և նոր, պրոֆե­սիո­նալ քաղա­քա­կան օրա­կարգի ձևա­վորման կարև­ո­րությունը՝ երկի­րը ռուսա­կան ազդե­ցության գոտուց դուրս բերե­լու համար։

Լուսի­նե Հակոբյա­նը նշեց, որ Վլա­դի­միր Պուտի­նի հրա­պա­րա­կա­յին հայտա­րա­րությունը, ըստ էության, Հայաստա­նի ներքին գործե­րին միջամտություն է։ Նրա կարծի­քով՝ եթե նման հարցը բարձրացվում էր փակ հանդիպման ժամա­նակ, դա կարե­լի էր դիտարկել որպես դիվա­նա­գի­տա­կան քննարկում, սակայն հրա­պա­րա­կա­յին ձևա­կերպումնե­րը ենթադրում են քաղա­քա­կան ազդակ։ Նա դիտարկում է, որ այն ուժե­րը, որոնք նախկի­նում Եվրո­պա­կան միությա­նը մեղադրում էին Հայաստա­նի ներքին գործընթացնե­րին միջամտե­լու մեջ, այժմ լռում են, չնա­յած որ Պուտի­նի հայտա­րա­րությունը շատ ավե­լի ուղիղ և քաղա­քա­կան էր։ Հակոբյա­նի համոզմամբ՝ այստեղ առկա են երկա­կի ստանդարտներ, քանի որ Եվրո­պա­կան միության ներկա­յա­ցուցիչնե­րը երբևէ չեն հայտա­րա­րել կոնկրետ քաղա­քա­կան ուժի կամ թեկնա­ծուի աջակցություն, մինչդեռ Պուտի­նի խոսքում նման համակրանքը բաց էր արտա­հայտված։

Լուսի­նե Հակոբյա­նը նաև նշեց, որ վարչա­պե­տը կարող էր ավե­լի կոշտ արձա­գանքել և հրա­պա­րա­կա­յին ձևով ընդգծել, որ նման հայտա­րա­րություննե­րը միջամտություն են Հայաստա­նի ներքին գործե­րին։ Նրա դիտարկմամբ՝ վարչա­պե­տի արձա­գանքը ավե­լի մեղմ էր, նույնիսկ որոշ չափով արդա­րացնող։ Նա կարծում է, որ այս իրա­վի­ճա­կը նաև հարց է առա­ջացնում՝ արդյոք նման հայտա­րա­րությամբ Պուտի­նը օգնում էր ռուսա­մետ ուժե­րին, թե հակա­ռա­կը՝ վնա­սում նրանց՝ հաշվի առնե­լով Հայաստա­նում Ռուսաստա­նի նկատմամբ հասա­րա­կա­կան տրա­մադրություննե­րը։ Հակոբյա­նը չի բացա­ռում, որ հայտա­րա­րությունը կարող էր արվել հրա­պա­րա­կա­յին ճնշում ստեղծե­լու նպա­տա­կով՝ որպեսզի մերժումը դժվար լինի, և այս մոտե­ցումը նա համե­մա­տում է հրա­պա­րա­կա­յին բանակցություննե­րի «թրամփյան» մեթո­դա­բա­նության հետ։ Միևնույն ժամա­նակ նա ընդգծում է, որ Հայաստա­նի սահմա­նադրությա­նը հղումը ճիշտ պատասխան էր, սակայն կարև­որ էր նաև միջամտության փաստի հստակ արձա­նագրումը։

Անդրա­դառնա­լով ընտրա­կան գործընթացնե­րին՝ Հակոբյա­նը նշեց, որ ընտրություննե­րի լեգի­տի­մությունը կասկա­ծի տակ դնե­լու փորձեր կարող են լինել, այդ թվում՝ կեղծ տեղե­կություննե­րի տարածմամբ։ Նա հիշեցրեց Գյումրու ընտրություննե­րից առաջ տարածված տեղե­կություննե­րը քվեա­թերթիկնե­րի դուրսբերման մասին և ընդգծեց, որ ընտրա­կարգի կառուցվածքը նման մեթոդնե­րը դարձնում է անի­մաստ։ Նրա համոզմամբ՝ նման քարոզչա­կան փորձե­րը կրկնվե­լու են, և պետա­կան մարմիննե­րը պետք է ակտիվ ռազմա­վա­րա­կան հաղորդակցություն իրա­կա­նացնեն՝ բացատրե­լով ընտրա­կան գործընթացնե­րը և կանխե­լով ապա­տե­ղե­կատվությունը։

Փողի գործո­նի վերա­բերյալ Լուսի­նե Հակոբյա­նը նշեց, որ այն նշա­նա­կա­լի դեր է ունե­նա­լու, հատկա­պես քարոզչության հնա­րա­վո­րություննե­րի, գովազդնե­րի և ընտրողնե­րի վրա ազդե­ցության առումով։ Նա կարծում է, որ ընտրա­կա­շառքի փորձեր լինե­լու են, սակայն դիմեց քաղա­քա­ցի­նե­րին՝ չվերցնել գումար և ընտրություն կատա­րել խղճի մտոք՝ հիշեցնե­լով, որ ընտրա­կա­շառքը քրեա­կան հանցա­գործություն է և կարող է հանգեցնել պատասխա­նատվության։ Հակոբյա­նը նաև բարձրացրեց հարց, թե ինչու են խոշոր ֆինանսա­կան ռեսուրսներ ունե­ցող որոշ գործիչներ շարունա­կում ազա­տո­րեն տնօ­րի­նել այդ միջոցնե­րը, մինչդեռ նրանց ունեցվածքի օրի­նա­կա­նության վերա­բերյալ դատա­կան գործընթացնե­րը դեռ ավարտված չեն։ Նրա կարծի­քով՝ նման անհա­վա­սա­րությունը խոչընդո­տում է հավա­սար մրցակցությա­նը և թույլ չի տալիս փոքր ֆինանսա­կան հնա­րա­վո­րություններ ունե­ցող քաղա­քա­կան ուժե­րին մրցել հավա­սար պայմաննե­րում։

Լուսի­նե Հակոբյա­նը համա­ձայնեց այն դիտարկման հետ, որ փողի միջո­ցով իշխա­նության գալու ռիսկը իրա­կան է և դա կարող է վտանգել պետա­կա­նությունը։ Նա նաև նշեց, որ ընդդի­մա­դիր և արևմտա­մետ ուժե­րի միջև միասնա­կա­նության բացա­կա­յությունը խնդիր է, քանի որ յուրա­քանչյուրն առանձին է գործում՝ չմիա­վորվե­լով նույնիսկ հասա­րա­կա­կան պահանջի պայմաննե­րում։ Նրա դիտարկմամբ՝ այս վարքա­գի­ծը կրկնվում է, և արդյունքում կարող են տուժել ոչ միայն քաղա­քա­կան ուժե­րը, այլև հասա­րա­կությունը։

Վերջում Հակոբյա­նը ընդգծեց, որ քաղա­քա­կան դաշտում անհրա­ժեշտ են նոր ուժեր՝ նոր մեթո­դա­բա­նությամբ և մասնա­գի­տա­կան կարո­ղություննե­րով։ Նրա համոզմամբ՝ ընտրություննե­րը չպետք է դիտարկվեն որպես կարճա­ժամկետ ակցիա­ներ, այլ պետք է իրա­կա­նացվի շարունա­կա­կան աշխա­տանք՝ մարդկանց խնդիրնե­րի քարտե­զագրմամբ, լուծումնե­րի առա­ջարկմամբ և մասնա­գի­տա­կան թիմե­րի ձևա­վորմամբ։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝