Պատմության Եվ Պետա­կան-Քաղա­քա­կան Գործիչնե­րի Նկատմամբ Ընտրո­վի Վերա­բերմունքը Չի  Կարող Վերագտնումի Ուղե­նիշ Լինել

Արթուր Մկրտչյա­նի հիշա­տա­կի օրով Արցա­խի ներկա­յա­ցուցիչնե­րը Եռաբլուր չայցե­լե­ցին, Ազգա­յին ժողո­վի կամ նրա խմբակցություննե­րի անունից որեւէ խոսք չհնչեց: Լուռ մնա­ցին ՀՅԴ Բյուրոն, Արցա­խի ԿԿ‑ն: Ինչու՞:

Վահրամ Աթա­նեսյան

Ապրի­լի 14‑ը առա­ջին գումարման ԼՂՀ Գերա­գույն խորհրդի նախա­գահ Արթուր Մկրտչյա­նի հիշա­տա­կի օրն է: Երե­սունչորս տարի առաջ նա Ստե­փա­նա­կերտի իր բնա­կա­րա­նում զոհվել է: Ըստ պաշտո­նա­կան վարկա­ծի՝ «զենքի հետ անզգույշ վարվե­լու հետեւանքով»,- բայց գրե­թե ոչ ոք չի հավա­տում, որ Հադրութի ինքնա­պաշտպա­նա­կան ջոկա­տի խրա­մատնե­րից պետության ղեկա­վար ընտրված մարդը «Մակա­րով» ատրճա­նա­կի «պատա­հա­կան կրա­կո­ցի» զոհ է դարձել:

Ստե­փա­նա­կերտում այս օրը հուշա­հա­մա­լիր էին այցե­լում Ազգա­յին ժողո­վի փոխնա­խա­գա­հը, պատգա­մա­վորներ, ՀՅԴ Արցա­խի կառույցի պատասխա­նա­տունե­րը, Արթուր Մկրտչյա­նի հարա­զատնե­րը, մտե­րիմնե­րը եւ ընկերնե­րը: Ո՞վ էր սահմա­նել այդ արա­րո­ղա­կարգը, հայտնի չէ: Փաստ է, որ նրա շիրմին ԼՂՀ նախա­գահնե­րից միայն Արա­յիկ Հարությունյանն է այցե­լել: Քառա­սունչորսօրյա պատե­րազմից, երեւի, մեկ ամիս առաջ Արա­յիկ Հարությունյա­նի հրա­մա­նագրով Արթուր Մկրտյանն արժա­նա­ցել է Արցա­խի հերո­սի կոչման:

Արթուր Մկրտչյա­նի հիշա­տա­կի օրով Արցա­խի ներկա­յա­ցուցիչնե­րը Եռաբլուր չայցե­լե­ցին, Ազգա­յին ժողո­վի կամ նրա խմբակցություննե­րի անունից որեւէ խոսք չհնչեց: Լուռ մնա­ցին ՀՅԴ Բյուրոն, Արցա­խի ԿԿ‑ն: Ինչու՞:

Արթուր Մկրտչյա­նի մահով ընդհատվել է ԼՂՀ պետա­կա­նության կայացման օրի­նա­կան ընթացքը, Գերա­գույն խորհրդի նախա­գա­հի պաշտո­նը մնա­ցել է թափուր եւ այդպես էլ չի համալրվել: Այդ պաշտո­նում Ռոբերտ Քոչարյա­նին ընտրե­լու երկրորդ անհա­ջող փորձից երկու ամիս հետո կազմա­վորվել է Պաշտպա­նության պետա­կան կոմի­տե, եւ իշխա­նությունը փաստա­ցի անցել է «նեղ շրջա­պա­տին»:

Ղարա­բաղյան առա­ջին պատե­րազմի արդյունքնե­րով այդ փոխա­կերպումը ընկալվել է որպես լիո­վին արդա­րացված, բայց մի՞թե նույնը չէր լինի, եթե ինքնա­պաշտպա­նա­կան ուժե­րի հրա­մա­նա­տա­րությունը ճանա­չեր ընտրված իշխա­նության օրի­նա­կա­նությունը եւ ենթարկվեր նրան: Այս հարցը, ցավոք, պատասխան չունի:

Արթուր Մկրտչյա­նը «յուրա­յիննե­րի մեջ օտար էր», նրա հիշա­տա­կը՝ նույնպես:

Ստե­փա­նա­կերտի քաղա­քա­կան ներկա­յա­ցուցիչներն օրերս Փարի­զում մասնակցել են «Սփյուռքի զորա­շարժ» խորհրդա­ժո­ղո­վին եւ բարձրացրել իրենց լեգի­տի­մությունը ճանա­չե­լու եւ հարգե­լու հարցը: Թե ի՞նչ լեգի­տի­մություն ունեն նրանք բռնա­տե­ղա­հանված հարյուր քսան հազար մարդկանց շրջա­պա­տում, ոչ ոք չգի­տի: Բայց եթե նրանք իրենց համա­րում են «Արցա­խի ժողովրդի կողմից ընտրված», ապա պարտա­վոր էին հարգել առա­ջին գումարման ԼՂՀ Գերա­գույն խորհրդի նախա­գահ Արթուր Մկրտչյա­նի հիշա­տա­կը:

Պատմության եւ պետա­կան-քաղա­քա­կան գործիչնե­րի հանդեպ ընտրո­վի վերա­բերմունքը չի կարող վերագտնումի ուղե­նիշ լինել:

Վահրամ Աթա­նեսյան