Հայաստա­նը Հետ Է Ընկել ԵՄ Հետ Համա­գործակցությունից

«Շտա­պել» պետք է հասկա­նալ ոչ թե անմի­ջա­պես անդա­մակցություն, այլ՝ արագ բարե­փո­խումներ և ստանդարտնե­րի համա­պա­տասխա­նե­ցում։ Նրա խոսքով՝ եթե ուղղությունը ճիշտ է, ապա ժամա­նա­կը չպետք է կորցնել, քանի որ հնա­րա­վո­րություննե­րի պատուհա­նը միշտ բաց չէ։

Հովսեփ Խուրշուդյան

1inTV‑ն զրուցել է «Ազատ քաղա­քա­ցի» ՀԿ նախա­գահ Հովսեփ Խուրշուդյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվել են Հայաստան-Եվրա­միություն հարա­բե­րություննե­րի խորացման և եվրաինտեգրման գործընթա­ցում առկա խոչընդոտնե­րը։ Խուրշուդյա­նը քննա­դա­տում է ՀՀ իշխա­նություննե­րի դանդաղկո­տությունն ու վճռա­կա­նության պակա­սը հատկա­պես դատաի­րա­վա­կան բարե­փո­խումնե­րի և ԵՄ անդա­մակցության հայտ ներկա­յացնե­լու հարցե­րում։ Ըստ բանա­խո­սի՝ Եվրո­պա­յի հետ մերձե­ցումը ոչ միայն աշխարհա­քա­ղա­քա­կան անվտանգության երաշխիք է Ռուսաստա­նի ազդե­ցությունը նվա­զեցնե­լու համա­տեքստում, այլև հնա­րա­վո­րություն է՝ հաստա­տե­լու ժողովրդա­վա­րա­կան բարձր արժե­քա­յին ստանդարտներ և բարե­լա­վե­լու կյանքի որա­կը։ Զրույցի նպա­տակն է հանրությա­նը հաղորդել, որ Հայաստա­նի ինքնիշխան ապա­գան կախված է ռացիո­նալ քաղա­քա­կան ընտրությունից և եվրո­պա­կան ընտա­նի­քին միա­նա­լու համար անհրա­ժեշտ արագ ու պրոֆե­սիո­նալ քայլե­րի իրա­կա­նա­ցումից։

Հովսեփ Խուրշուրդյա­նը նշեց, որ Հայաստան-Եվրա­միություն քաղա­քա­ցիա­կան հասա­րա­կության պլատֆորմը ձևա­վորվել է ՍԵՊԱ համա­ձայնագրի շրջա­նա­կում և ունի մոնի­թո­րինգա­յին դեր՝ գնա­հա­տե­լու Հայաստա­նի կողմից ստանձնած պարտա­վո­րություննե­րի իրա­կա­նա­ցումը։ Նրա խոսքով՝ այդ պարտա­վո­րություննե­րի կատա­րումը ներկա­յումս գնա­հատվում է մոտ 50%, ինչը, ըստ նրա, բավա­րար չէ՝ հաշվի առնե­լով ժամա­նա­կա­յին սահմա­նա­փա­կումնե­րը։ Խուրշուրդյա­նը դիտարկում է, որ նոր՝ ընդլայնված ռազմա­վա­րա­կան համա­գործակցության փաստա­թուղթը լրացնում է ՍԵՊԱ‑ն՝ ներա­ռե­լով ավե­լի լայն պարտա­վո­րություններ, որոնք ուղղված են Հայաստա­նի չափո­րո­շիչնե­րի համա­պա­տասխա­նեցմա­նը եվրո­պա­կան ստանդարտնե­րին։ Նա կարծում է, որ այդ գործընթա­ցից հետո միայն հնա­րա­վոր կլի­նի իրա­կան հիմք ունե­նալ Եվրա­միության անդա­մակցության համար, և ընդգծում է, որ իշխա­նություննե­րին վաղուց հորդո­րում են պաշտո­նա­պես ներկա­յացնել անդա­մակցության հայտը, քանի որ գործընթացն ինքնին երկա­րատև է։

Հովսեփ Խուրշուրդյա­նը նշեց, որ հասա­րա­կա­կան հարցումնե­րը ցույց են տալիս՝ Հայաստա­նի բնակչության մեծա­մասնությունը կողմ է եվրո­պա­կան ինտեգրմա­նը, թեև տարբեր խմբեր տարբեր արա­գությամբ են պատկե­րացնում այդ գործընթա­ցը։ Նրա կարծի­քով՝ Եվրա­միության ինտեգրման հարցը դառնում է ներքա­ղա­քա­կան օրա­կարգի առանցքա­յին թեմա։ Նա նաև քննա­դա­տեց իշխա­նություննե­րի մոտե­ցումը՝ նշե­լով, որ նրանք հիմնա­կա­նում բանա­վի­ճում են պրո­ռուսա­կան ուժե­րի հետ՝ ստեղծե­լով կեղծ երկընտրանք, մինչդեռ, ըստ նրա, առա­վել արդյունա­վետ կլի­ներ կառուցո­ղա­կան քննարկում ժողովրդա­վա­րա­կան ընդդի­մության հետ։

Խուրշուրդյա­նը կարև­ո­րեց նաև դատաի­րա­վա­կան համա­կարգի բարե­փո­խումնե­րը՝ ընդգծե­լով վեթինգի անհրա­ժեշտությունը։ Նա հիշեցրեց, որ վարչա­պե­տը նախկի­նում խոստա­ցել էր նման գործընթաց, սակայն այն չի իրա­կա­նացվել, ինչի հետև­անքով, ըստ նրա, նախկի­նում անարդար որո­շումներ կայացրած դատա­վորնե­րը շարունա­կում են պաշտո­նա­վա­րել։

Նրա դիտարկմամբ՝ նույն խնդի­րը կա նաև փաստա­հա­վաք հանձնա­ժո­ղո­վի ստեղծման գործընթա­ցում, որը, ըստ նրա, կազմա­կերպվել է ոչ բավա­րար թափանցի­կությամբ և արդյունա­վե­տությամբ։ Խուրշուրդյա­նը նշեց, որ այդ հանձնա­ժո­ղո­վը պետք է ուսումնա­սի­րեր անցյա­լում կատարված հանցա­գործություննե­րը, այդ թվում՝ ընտրա­կեղծիքներն ու բանա­կում չբա­ցա­հայտված դեպքե­րը, սակայն գործընթա­ցը ձախողվել է։

Անդրա­դառնա­լով Եվրա­միության անդա­մակցության գործընթա­ցի տեմպե­րին՝ Խուրշուրդյա­նը նշեց, որ «շտա­պել» պետք է հասկա­նալ ոչ թե անմի­ջա­պես անդա­մակցություն, այլ՝ արագ բարե­փո­խումներ և ստանդարտնե­րի համա­պա­տասխա­նե­ցում։ Նրա խոսքով՝ եթե ուղղությունը ճիշտ է, ապա ժամա­նա­կը չպետք է կորցնել, քանի որ հնա­րա­վո­րություննե­րի պատուհա­նը միշտ բաց չէ։ Նա ընդգծեց պետա­կան կառա­վարման համա­կարգի վերա­պատրաստման անհրա­ժեշտությունը՝ նշե­լով, որ հազա­րա­վոր պաշտոնյա­ներ պետք է համա­պա­տասխա­նեն եվրո­պա­կան նոր չափո­րո­շիչնե­րին, ինչը պահանջում է համա­կարգված և արագ աշխա­տանք։

Հովսեփ Խուրշուրդյա­նը նաև նշեց, որ եվրո­պա­կան ինտեգրումը միայն աշխարհա­քա­ղա­քա­կան ընտրություն չէ, այլ նաև արժե­քա­յին՝ կապված մարդու իրա­վունքնե­րի, իրա­վա­կան պետության և կյանքի որա­կի հետ։ Նրա կարծի­քով՝ հասա­րա­կության մեջ դեռ բավա­րար մակարդա­կով չի ընկալվում մարդու իրա­վունքնե­րի նշա­նա­կությունը որպես անձնա­կան արժեք։ Նա կարև­ո­րեց նաև հասա­րա­կա­կան մտա­ծո­ղության փոփո­խությունը՝ նշե­լով, որ քաղա­քա­կան որո­շումնե­րը պետք է հիմնվեն ռացիո­նալ հաշվարկի վրա, ոչ թե միայն էմո­ցիա­նե­րի։

Խուրշուրդյա­նը համոզված է, որ Եվրա­միության հետ հարա­բե­րություննե­րը գործընկե­րա­յին են, քանի որ հիմնված են շահե­րի համընկնման վրա։ Նրա խոսքով՝ Եվրո­պան շահագրգռված է համա­գործակցությամբ, եթե տեսնում է, որ Հայաստա­նը կարո­ղա­նում է ձևա­կերպել և պաշտպա­նել իր շահե­րը։ Նա նշեց, որ Եվրա­միության ընդլայնումը նաև բարդ և ծախսա­տար գործընթաց է հենց Եվրո­պա­յի համար, ինչը, ըստ նրա, հակա­սում է այն պնդումնե­րին, թե Եվրո­պան պարզա­պես ձգտում է ընդլայնել իր ազդե­ցության գոտին։

Խուրշուրդյա­նը նաև ընդգծեց, որ արդեն իսկ նկատվում է աջակցություն Եվրա­միության կողմից, այդ թվում՝ ֆինանսա­կան և անվտանգա­յին ոլորտնե­րում, և նշեց, որ ինտեգրման խորացման դեպքում այդ աջակցությունը կարող է աճել։Ամփոփելով՝ Հովսեփ Խուրշուրդյա­նը կարծում է, որ Հայաստա­նը պետք է ակտի­վո­րեն շարժվի եվրո­պա­կան ինտեգրման ուղղությամբ՝ միա­ժա­մա­նակ բարե­փո­խե­լով իր ներքին համա­կարգե­րը և բարձրացնե­լով հասա­րա­կության գիտակցությունը։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝