Ռուստաստա­նը Գործընկեր, Ոչ Թե Հովա­նա­վոր

Տարբե­րությունը իշխա­նության և «պրո­ռուսա­կան» կոչվող ուժե­րի միջև այն է, որ գործող իշխա­նությունը առաջնա­հերթ է համա­րում Հայաստա­նի շահե­րը, նույնիսկ այն դեպքում, երբ դրանք չեն համընկնում Ռուսաստա­նի շահե­րի հետ։

Թագուհի Ղազարյան

FactorTV‑ն զրուցել է «Քաղա­քա­ցիա­կան պայմա­նա­գիր» խմբակցության պատգա­մա­վոր Թագուհի Ղազարյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվել է Հայաստա­նի ներքա­ղա­քա­կան կյանքի, ընտրա­կան գործընթացնե­րի օրի­նա­կա­նության և Ռուսաստա­նի հետ հարա­բե­րություննե­րի վերա­բերյալ մի շարք երև­ույթներ։ Պատգա­մա­վո­րը պաշտպա­նում է իշխա­նության գործո­ղություննե­րը՝ հակա­դարձե­լով ընդդի­մության մեղադրանքնե­րին և պնդե­լով, որ պետա­կան ինստի­տուտներն այժմ ավե­լի արդյունա­վետ են պայքա­րում ընտրա­կա­շառքի և կոռուպցիա­յի դեմ, քան նախկի­նում: Զրույցի առանցքա­յին թեմա­նե­րից է նաև արտա­քին քաղա­քա­կան վեկտո­րը, որտեղ բանա­խոսն ընդգծում է Հայաստա­նի սուվե­րեն շահե­րի առաջնա­հերթությունը և Ռուսաստա­նի հետ կառուցո­ղա­կան, բայց հավա­սա­րակշռված երկխո­սության պահպանման անհրա­ժեշտությունը: 

Թագուհի Ղազարյա­նը նշեց, որ «Քաղա­քա­ցու օրը» օրենքով սահմանված տոն է, և իշխա­նության ներկա­յա­ցուցիչնե­րի մասնակցությունը այդ միջո­ցա­ռումնե­րին բնա­կան է։ Նրա խոսքով՝ միջո­ցա­ռումնե­րի ֆինանսա­վորման օրի­նա­կա­նության գնա­հա­տումը իրա­վա­պահ մարմիննե­րի տիրույթում է, ոչ թե իր՝ որպես պատգա­մա­վո­րի։ Ղազարյա­նը դիտարկում է, որ պետա­կան միջո­ցա­ռումնե­րի ընթացքում կիրառվող սիմվո­լի­կան կամ կարգա­խոսնե­րը հաճախ կարող են համընկնել իշխա­նության քաղա­քա­կան ուժի գաղա­փարնե­րի հետ, ինչը, նրա կարծի­քով, ինքնին խախտում չի նշա­նա­կում։

Նա ընդգծում է, որ քաղա­քա­կան գործունեությունը ամբողջությամբ պարունա­կում է քարոզչա­կան տարր, և այդ իմաստով «քողարկված քարոզչություն» հասկա­ցությունը հարա­բե­րա­կան է։ Պատգա­մա­վո­րը կարծում է, որ ընտրա­կա­շառքի և բարե­գործության արգելքի մասին խոսե­լիս պետք է տարբե­րա­կել թիրա­խա­յին ձայնե­րի գնման փորձե­րը և հանրա­յին քաղա­քա­կան ծրագրե­րը․ նրա խոսքով՝ պետա­կան ծրագրե­րը, սոցիա­լա­կան բարե­փո­խումնե­րը կամ հանրա­յին միջո­ցա­ռումնե­րը չեն կարող դիտարկվել որպես ընտրա­կա­շառք, քանի որ դրանք չեն ենթադրում կոնկրետ պայմա­նա­վորվա­ծություն ընտրո­ղի հետ։

Թագուհի Ղազարյա­նը նշեց, որ ընդդի­մա­դիր որոշ ուժե­րի նկատմամբ հարուցված գործե­րը պայմա­նա­վորված են իրա­վա­կան գործընթացնե­րով, ոչ թե քաղա­քա­կան հետապնդմամբ՝ հավե­լե­լով, որ գնա­հա­տա­կան տալը կրկին իրա­վա­պահնե­րի և դատա­րաննե­րի գործա­ռույթն է։ Նա կարծում է, որ Հայաստա­նի ներկա­յիս ընտրա­կան համա­կարգը էապես տարբերվում է նախորդ շրջա­նից և ավե­լի մրցակցա­յին է, ինչի վկա­յությունն են տարբեր համայնքնե­րում ընդդի­մության հաղթա­նակնե­րը։

Ղազարյա­նը նաև անդրա­դարձավ եկե­ղե­ցու թեմա­յին՝ նշե­լով, որ իրենց քաղա­քա­կան ուժը կարև­ո­րում է ինստի­տուտնե­րի տարանջա­տումը և համա­րում է, որ եկե­ղե­ցին պետք է վերա­դառնա իր հոգև­որ առա­քե­լությա­նը՝ հեռու մնա­լով քաղա­քա­կան գործընթացնե­րից։ Նրա կարծի­քով՝ դա անհրա­ժեշտ է պետա­կան ինստի­տուտնե­րի կայացման համար։

Պատգա­մա­վո­րը նշեց, որ հանրա­յին ընկա­լումնե­րի մակարդա­կում կարող են գոյություն ունե­նալ հարցեր հակա­կո­ռուպցիոն պայքա­րի արդյունա­վե­տության վերա­բերյալ, հատկա­պես բարձր պրոֆի­լի գործե­րի առնչությամբ։ Նա համա­ձայնեց, որ այդպի­սի գործե­րով վերջնա­կան արդյունքնե­րի բացա­կա­յությունը կարող է առա­ջացնել անպատժե­լիության զգա­ցում, սակայն ընդգծեց, որ խնդի­րը նաև ինստի­տուցիո­նալ բնույթ ունի։ Նրա խոսքով՝ կոռուպցիան լատենտ հանցա­գործություն է, և դրա ամբողջա­կան բացա­հայտումը բարդ գործընթաց է, բայց վերջին տարի­նե­րին արձա­նագրվում է առա­ջընթաց։

Թագուհի Ղազարյա­նը կարծում է, որ իրա­վա­պահ համա­կարգը դարձել է ավե­լի արդյունա­վետ՝ նշե­լով, որ ընտրա­կեղծիքնե­րի և ընտրա­կա­շառքի դեպքե­րը այսօր ավե­լի հաճախ են բացա­հայտվում, քան նախկի­նում։ Նա ընդգծում է, որ դա վկա­յում է ինստի­տուտնե­րի ուժե­ղացման մասին։

Անդրա­դառնա­լով ընտրություննե­րին արտա­քին ազդե­ցության հնա­րա­վո­րությա­նը՝ նա ասաց, որ որևէ երկիր չի կարող ամբողջությամբ երաշխա­վո­րել նման միջամտություննե­րի բացա­կա­յությունը, սակայն հնա­րա­վոր է նվա­զեցնել դրանց ազդե­ցությունը։ Ղազարյա­նը վստա­հություն հայտնեց, որ Հայաստա­նի իրա­վա­պահ և պետա­կան համա­կարգե­րը ի վիճա­կի են էակա­նո­րեն սահմա­նա­փա­կել նման ռիսկե­րը։

Նա նաև նշեց, որ ընտրություննե­րի արդյունքնե­րի վրա ազդե­ցություն ունեն ոչ միայն ֆինանսա­կան ռեսուրսնե­րը, այլև քաղա­քա­կան հաղորդակցությունը։ Նրա կարծի­քով՝ ակտիվ և անմի­ջա­կան շփումը քաղա­քա­ցի­նե­րի հետ կարև­որ գործոն է, և այդ առումով տարբեր քաղա­քա­կան ուժեր ունեն տարբեր մոտե­ցումներ ու արդյունա­վե­տություն։

Թագուհի Ղազարյա­նը կարծում է, որ Հայաստա­նի և Ռուսաստա­նի հարա­բե­րություննե­րում առկա խնդիրնե­րը չպետք է դիտարկել որպես հակա­մարտություն։ Նրա խոսքով՝ Հայաստա­նը շարունա­կում է երկխո­սությունը Ռուսաստա­նի հետ և փորձում է հարա­բե­րություննե­րը կառուցել փոխա­դարձ շահե­րի հիման վրա։ Նա ընդգծում է, որ տարբե­րությունը իշխա­նության և «պրո­ռուսա­կան» կոչվող ուժե­րի միջև այն է, որ գործող իշխա­նությունը առաջնա­հերթ է համա­րում Հայաստա­նի շահե­րը, նույնիսկ այն դեպքում, երբ դրանք չեն համընկնում Ռուսաստա­նի շահե­րի հետ։

Վերջում Ղազարյա­նը նշեց, որ իրենց քաղա­քա­կան ուժը շարունա­կե­լու է իր օրա­կարգը՝ հիմնվե­լով ինստի­տուտնե­րի զարգացման, ինքնիշխա­նության ամրապնդման և քաղա­քա­կան գործընթացնե­րի միջո­ցով խնդիրնե­րի լուծման վրա։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ‘