Օլի­գարխիան Տեղ Չպի­տի Ունե­նա Հայաստա­նում

2018-ից հետո իշխա­նությունը լիարժեք արդյունքի չի հասել քաղա­քա­կան համա­կարգի առողջացման հարցում։ Հունի­սի 7‑ից հետո պետք է ավե­լի մեծ ջանքեր գործադրել, որպեսզի փողն ու օլի­գարխիան այլևս ազդե­ցություն չունե­նան քաղա­քա­կան դաշտում։

Վիլեն Գաբրիելյան

FactorTV‑ն զրուցել է քաղա­քա­ցիա­կան պայմա­նա­գիր կուսակցության վարչության անդամ, պատգա­մա­վո­րի թեկնա­ծու Վիլեն Գաբրիելյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվել են նախընտրա­կան քարո­զարշավն ու Հայաստա­նի քաղա­քա­կան համա­կարգի առողջա­ցումը։ Զրույցի առանցքում օլի­գարխիկ ազդե­ցություննե­րի չեզո­քա­ցումն է, որտեղ բանա­խոսն ընդունում է իշխա­նության թերա­ցումնե­րը ինստի­տուցիո­նալ բարե­փո­խումնե­րի հարցում, սակայն շեշտում է պայքա­րը շարունա­կե­լու վճռա­կա­նությունը։ Քննարկվում են նաև իրա­վա­պահ համա­կարգի բացթո­ղումնե­րը, մասնա­վո­րա­պես՝ Գագիկ Ծառուկյա­նի որդու փախուստը, և արտա­քին ուժե­րի հնա­րա­վոր միջամտություննե­րը ընտրա­կան գործընթացնե­րին։ Տեքստի հիմնա­կան նպա­տակն է հիմնա­վո­րել, որ 2026 թվա­կա­նի ընտրություննե­րը պետք է դառնան ինքնիշխան պետա­կա­նության և քաղա­քա­կան նոր մշա­կույթի հաստատման պատմա­կան հնա­րա­վո­րություն։

Քաղա­քա­ցիա­կան պայմա­նա­գիր կուսակցության վարչության անդամ, պատգա­մա­վո­րի թեկնա­ծու Վիլեն Գաբրիելյա­նը նշեց, որ ընտրարշավն անցնում է «շատ պոզի­տիվ, ջերմ և դինա­միկ մթնո­լորտում»։ Նրա խոսքով՝ քարո­զարշա­վը նաև արդյունա­վետ է ընթա­նում, և դրա արդյունքը կերևա հունի­սի 7‑ի ընտրություննե­րի ժամա­նակ, երբ քաղա­քա­ցի­նե­րը կիրացնեն իրենց ընտրա­կան իրա­վունքը։

Վիլեն Գաբրիելյա­նը հայտնեց, որ Նիկոլ Փաշինյանն այդ օրը եղել է յոթ կամ ութ գյուղում, ինչպես նաև Աշտա­րակ, Թալին և Ապա­րան խոշո­րացված համայնքնե­րում։ Նա դիտարկեց, որ քարո­զարշա­վի ընթացքում հնա­րա­վոր չէ այցե­լել բոլոր բնա­կա­վայրե­րը, սակայն իրենք փորձում են հնա­րա­վո­րինս շատ քաղա­քա­ցի­նե­րի հետ հանդի­պել, ներկա­յացնել ծրա­գի­րը և լսել մարդկանց խնդիրնե­րը։

Պատգա­մա­վո­րի թեկնա­ծուն ասաց, որ վիճա­կագրո­րեն հնա­րա­վոր է ՔՊ‑ի ընտրա­զանգվա­ծի մեծ մասը մարզե­րում և գյուղա­կան բնա­կա­վայրե­րում լինի, սակայն համոզված է, որ այս ընտրություննե­րին կուսակցությունը Երև­ա­նում և Գյումրիում ևս ավե­լի լավ արդյունքներ կգրանցի, քան նախկինում։Անդրադառնալով քաղա­քա­կան մթնո­լորտին՝ Գաբրիելյա­նը կարծիք հայտնեց, որ 2026 թվա­կա­նի ընտրություննե­րը կարող են լինել առա­ջին ընտրություննե­րը, որոնցից հետո մարդիկ չեն թշնա­մա­նա քաղա­քա­կա­նության պատճա­ռով։ Նրա գնա­հատմամբ՝ նախկի­նում քաղա­քա­կան դաշտի հիմնա­կան խնդի­րը եղել է ատե­լության մթնո­լորտը։

Միայն մրցակցին հեռացնե­լու վրա կառուցված քաղա­քա­կան խոսքը չի աշխա­տում։ Նրա համոզմամբ՝ հանրությունը պահանջում է հստակ քաղա­քա­կան ծրա­գիր և բովանդա­կա­յին օրա­կարգ։ Վիլեն Գաբրիելյա­նի խոսքով՝ Քաղա­քա­ցիա­կան պայմա­նա­գիրն ունի նման ծրա­գիր, մինչդեռ ընդդի­մա­դիր ուժե­րը «երբեք քաղա­քա­կա­նությամբ չեն զբաղվել»։ Գաբրիելյա­նը նաև պնդեց, որ Ռոբերտ Քոչարյա­նը քաղա­քա­կա­նությամբ իրա­կա­նում չի զբաղվել, քանի որ չի ունե­ցել կուսակցա­կան և քաղա­քա­կան հենա­րան։ Նա ասաց, որ իրենց մրցա­կիցնե­րի հիմնա­կան սխալն այն է, որ կարծում են՝ քաղա­քա­կա­նության մեջ ամեն ինչ որոշվում է գումա­րով, մինչդեռ գումա­րը, ըստ նրա, միայն տեխնի­կա­կան գործիք է։

ՔՊ վարչության անդա­մը խոստո­վա­նեց, որ քաղա­քա­կան դաշտի առողջացման գործընթա­ցում իշխա­նությունը «պատշաճ ջանք չի գործադրել»։ Նրա խոսքով՝ հատկա­պես օլի­գարխիկ համա­կարգի դեմ պայքա­րում կան ինչպես սուբյեկտիվ, այնպես էլ օբյեկտիվ պատճառներ։ Նա ընդգծեց, որ հայկա­կան օլի­գարխիան հաճախ «դրսի շահեր սպա­սարկող» համա­կարգ է եղել։

Վիլեն Գաբրիելյա­նը ընդունեց նաև, որ 2018-ից հետո իշխա­նությունը լիարժեք արդյունքի չի հասել քաղա­քա­կան համա­կարգի առողջացման հարցում։ Սակայն նշեց, որ հունի­սի 7‑ից հետո պետք է ավե­լի մեծ ջանքեր գործադրել, որպեսզի փողն ու օլի­գարխիան այլևս ազդե­ցություն չունե­նան քաղա­քա­կան դաշտում։ Քաղա­քա­կան գործի­չը համա­ձայնեց, որ ութ տարվա ընթացքում բոլոր խնդիրնե­րը լուծված չեն։ Նա նշեց, որ դեռ մեծ աշխա­տանք կա անե­լու իրա­վա­պահ և արդա­րա­դա­տության համա­կարգե­րում, ինչպես նաև օրենսդրա­կան դաշտում՝ այն ավե­լի հստակ և թափանցիկ դարձնե­լու համար։

Անդրա­դառնա­լով Գագիկ Ծառուկյա­նի որդու արտա­սահմա­նում գտնվե­լու թեմա­յին՝ Վիլեն Գաբրիելյա­նը դա անվա­նեց իրա­վա­պահ համա­կարգի բացթո­ղում։ Նրա կարծի­քով՝ պատասխա­նա­տու պաշտոնյա­նե­րը պետք է պատասխա­նատվություն կրեն այդ իրա­վի­ճա­կի համար։ Գաբրիելյա­նը նաև հիշեցրեց Ռուբեն Ռուբինյա­նի խոսքը՝ նշե­լով, որ եթե Ծառուկյա­նը պնդում է, թե որդու ներկա­յությամբ իշխա­նությունը ճնշում կգործադրեր իր վրա, ապա ստացվում է՝ Բելա­ռուսում գտնվելն ավե­լի ձեռնտու է, քանի որ այնտե­ղից ևս հնա­րա­վոր է ճնշում գործադրել։

Խոսե­լով Գագիկ Ծառուկյա­նի մասին՝ ՔՊ ներկա­յա­ցուցի­չը նշեց, որ վերջինս բազմիցս հայտա­րա­րել է, թե հեռա­նում է քաղա­քա­կա­նությունից, սակայն հետա­գա­յում կրկին վերա­դարձել է։ Նրա խոսքով՝ իշխա­նության խնդիրն է այնպես անել, որ Ծառուկյա­նի նման կերպարնե­րի «մտքով անգամ չանցնի» վերա­դառնալ քաղա­քա­կա­նություն։ Վիլեն Գաբրիելյա­նը նաև անդրա­դարձավ քրեա­կան ենթամշա­կույթի և «բեսպրե­դե­լի» թեմա­յին։ Նա ասաց, որ ամե­նա­թո­ղության մասշտաբնե­րը փոխվել են, սակայն որոշ արտոնյալ խմբեր դեռ փորձում են օգտվել իրենց դիրքից։ Նրա գնա­հատմամբ՝ դրա քաղա­քա­կան պատասխա­նատվությունը կրում է իշխա­նությունը։

Քաղա­քա­կան գործի­չը նշեց, որ Հայաստա­նը դեռևս նորանկախ պետություն է և կարծում է, որ իրա­կան ինքնիշխա­նացման գործընթա­ցը սկսվել է 2018 թվա­կա­նից։ Նրա խոսքով՝ նախկին քաղա­քա­կան էլի­տա­նե­րը երկի­րը տարել են տարբեր ուժա­յին կենտրոննե­րի հետ պայմա­նա­վորվա­ծություննե­րի ճանա­պարհով։

Անդրա­դառնա­լով իշխա­նության մեջ հարուստ գործա­րարնե­րի առկա­յությա­նը՝ Վիլեն Գաբրիելյա­նը ասաց, որ ՔՊ-ում եղել են հարուստ մարդիկ, սակայն նրանք համե­մա­տե­լի չեն այն օլի­գարխնե­րի հետ, որոնց քննա­դա­տում են։ Նրա խոսքով՝ իրենց թիմա­կիցնե­րը հաճախ նախկի­նում ենթարկվել են ճնշումնե­րի։

Գաբրիելյա­նը նաև նկա­տեց, որ քաղա­քա­կան գործընթա­ցը ստա­տիկ չէ, այլ դինա­միկ, և նույն անձը տարբեր ժամա­նակնե­րում կարող է տարբեր դերա­կա­տա­րում ունե­նալ քաղա­քա­կան համա­կարգում։

Նա նշեց, որ Սերժ Սարգսյա­նը, իր գնա­հատմամբ, ավե­լի լավ է հասկա­նում քաղա­քա­կան գործընթացնե­րը, քանի որ հասկա­ցել է՝ իր թիմը լայն աջակցություն չունի, և այդ պատճա­ռով չի մասնակցել ընտրություննե­րին։ Իշխա­նությա­նը ձեռնտու չէ թույլ և պոպուլիստա­կան ընդդի­մություն ունե­նա­լը։ Նրա խոսքով՝ պետության համար ավե­լի օգտա­կար կլի­ներ բովանդա­կա­յին և ծրագրա­յին ընդդի­մությունը, որը փաստարկված քննա­դա­տություն կառա­ջարկեր։

Վիլեն Գաբրիելյա­նը խոսեց նաև արտա­քին քաղա­քա­կա­նության մասին՝ նշե­լով, որ Հայաստա­նը պետք է առաջնորդվի սեփա­կան շահե­րով և կարո­ղա­նա տարբեր ուժա­յին կենտրոննե­րի հետ համադրե­լի հարա­բե­րություններ կառուցել։ Նրա համոզմամբ՝ վերջին տարի­նե­րին Հայաստա­նը շարժվում է այդ ուղղությամբ։

Գաբրիելյա­նի խոսքով՝ այժմ պատմա­կան հնա­րա­վո­րություն է ստեղծվել, որպեսզի Հայաստա­նը վերջա­պես հստա­կեցնի իր դերն աշխարհի քարտե­զի վրա և այդ դերը ծառա­յի հենց Հայաստա­նի ու հայ ժողովրդի շահե­րին։ Հունի­սի 7‑ի ընտրություննե­րը կարև­որ են, քանի որ Հայաստա­նի համար բացվել և դեռ բացվե­լու են «մեծա­գույն հնա­րա­վո­րություններ»։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝