Ստեղծված փակուղային իրավիճակում Հայաստանը դիմել է գրեթե հուսահատ քայլի՝ նոյեմբերին» ԼՂ-ում կազմակերպել է համաբանակային մարտական զորավարժություն։
Վահրամ Աթանեսյան
2013թ․ սեպտեմբերին Հայաստանը հրաժարվել է Եվրամիության հետ ասոցացման պայմանագրի ստորագրումից եւ ընդունել Ռուսաստանի նախաձեռնած Մաքսային միությանը անդամակցելու քաղաքական ուղեգիծ։ Այդ որոշումը Հայաստանի համար ճակատագրական նշանակություն է ունեցել։
Դիտողունակ մարդիկ, անկասկած, հիշում են, որ ԵԱՏՄ հիմնադիր նիստին Ղազախստանի նախագահ Նազարբաեւը ընթերցել է Իլհամ Ալիեւի նամակը, որով վերջինս պահանջել է կազմավորվող տնտեսական եւ մաքսային ընդհանուր տարածքում Հայաստանը ճանաչել առանց Լեռնային Ղարաբաղի՝ խորհրդային սահմաններով։ Այդ հարցն, ինչ խոսք, լուծվել է հօգուտ Ադրբեջանի։
Մինչ այդ Ադրբեջանը հրաժարվել է Եվրամիության հետ ասոցացման բանակցություններից, քանի որ չի հաջողվել հասնել Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ բացարձակ իրավազորության ճանաչմանը․ Բրյուսելում մշտապես հղում են արել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հովանու ներքո բանակցային գործընթացին, որ պետք է ավարտվեին ԼՂ միջազգայնորեն ճանաչված կարգավիճակի ամրագրմամբ։

Այսպիսով, այն, ինչին Բաքուն չի հասել Բրյուսելում, նրան տրվել է ԵԱՏՄ-ում։
Այդ է պատճառը, որ Ադրբեջանը 2014թ․ հուլիս-օգոստոս ամիսներին զորքերի շփման գծում անցել է հրադադարի ամենօրյա խախտումների։ Այդ ընթացքում ադրբեջանական կողմը Պաշտպանության բանակի հակաօդային ուժերի դեմ առաջին անգամ իսրայելական անօդաչու է կիրառել։ Նույն տարվա օգոստոսի 26-ին Սոչիում կայացել է Պուտին-Սարգսյան-Ալիեւ հանդիպում, որի ընթացքում Ալիեւը կտրուկ մերժել է ԼՂ շուրջ հինգ շրջանները ստանալու դիմաց Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցով երբեւէ հանրաքվե անցկացնելու գաղափարը։
Ստեղծված փակուղային իրավիճակում Հայաստանը դիմել է գրեթե հուսահատ քայլի՝ նոյեմբերին ԼՂ-ում կազմակերպել է համաբանակային մարտական զորավարժություն։ Ադրբեջանը սառնասրտորեն խոցել է ուսումնա-վարժական թռիչք իրականացնող ուղղաթիռը։ Օդաչուների մասունքները հաջողվել է տարհանել միայն գրեթե մեկ շաբաթ անց։ Մեկուկես տարի հետո՝ 2016թ․ ապրիլին Ադրբեջանը խախտել է հրադադարը եւ դիմել լայնածավալ հարձակման։

Քառօրյա մարտերը դադարեցվել են Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ԶՈՒ ԳՇ պետերի «բանավոր համաձայնությամբ»։
Այս պայթյունավտանգ իրավիճակում է Հայաստանում «թավշյա, ոչ բռնի, ժողովրդական հեղափոխություն» տեղի ունեցել։ Մնացածը հանրահայտ է, որ, սակայն, չի հանում գլխավոր հարցը․
— Ադրբեջանը Եվրամիության հետ ասոցացված Հայաստանի եւ փաստացի նրա մաս կազմող ԼՂ‑ի դեմ զավթողական պատերազմ կսանձազերծե՞ր։
Վահրամ Աթանեսյան
