Համա­կարգել Ցրված Ուժե­րը

Իսրա­յե­լը, որտեղ ընդա­մե­նը մի քանի օրում մոտ 300 հազար մարդ մոբի­լի­զացվեց, իսկ այստեղ մոբի­լի­զա­ցիան այնքան վատ և անո­րակ էր, որ ավե­լի շատ վնաս տվեց, քան թե օգուտ:

Լեո­նիդ Ներսիսյան

Պետրոս Ղազարյա­նի հյուրն էր  Հայաստա­նի կիրա­ռա­կան քաղա­քա­կա­նության հետա­զո­տա­կան ինստի­տուտի հետա­զո­տող, ռազմա­կան փորձա­գետ Լեո­նիդ Ներսիսյա­նը:

Զրույցի ընթացքում քննարկվել են Հայաստա­նի ռազմա­կան վերա­կանգնման, տարա­ծաշրջա­նում ռազմա­կան հավա­սա­րակշռության վերա­կանգնման և բանա­կի վերա­զինմա­նը վերա­բերվող հարցեր:

Լ. Ներսիսյանն իր խոսքում նշեց, որ բանա­կի վերա­զի­նում ասվա­ծը շատ կարև­որ է, բայց նաև կարև­որ է այդ վերա­զինման քաղա­քա­կա­նության կարգա­վո­րումը, այսինքն ոչ միայն զենք գնել, այլև հասկա­նալ, թե ինչ գնել, ինչքան և ումից՝ հաշվի առնե­լով իհարկե առա­ջարկ-պահանջարկ հնա­րա­վո­րություննե­րը: Այս պահին մենք բավա­կան մեծ քանա­կությամբ զենք և տեխնի­կա ենք գնում, հատկա­պես եթե հավա­տանք Հնդկաստա­նի մամուլին, ապա մենք նրանց ամե­նա­մասշտա­բանյին գնորդն ենք: Դա կարև­որ է նրա­նով, որ հնդկա­կան զենքը, լինե­լով հնդկա­կան արտադրանք, ունի եվրո­պա­կան, արմտյան կառուցվածք ու մեխա­նիզմ, այսինքն դրանք մանրա­մասն մշակված ու լրացված միջոցներ են: Միա­ժա­մա­նակ պետք է հասկա­նալ, որ Հնդկաստա­նից զենք գնե­լով մենք նաև պիտի փորձենք տեղում լրացնել այն մանեը, ինչը հնա­րա­վոր է: Օրի­նակ արկե­րը բավա­կան թանկ արժեն: ԱՅն արկե­րը, որոնք մենք օգտա­գործում ենք, կարե­լի է գնել 4–5 հազար դոլա­րով, ինչ աբսուրդ է: Չարժե այդքան թանկ վճա­րել մի բանի համար, որը կարող ենք տեղում արտադրել: Լ. Ներսիսյանն ասաց, որ ռազմաարդյունա­բե­րա­կան ոլորտը և հատկա­պես զինամթերքի արտադրությունը շատ կարև­որ և միա­ժա­մա­նակ ֆինանսա­պես շահույթ տվող է և զարմա­նում է, թե ինչու պետությունը ներդրումներ չի անում այդտեղ: Ինչը կարող ենք՝ մենք արտադրենք, ինչը չենք կարող, ապա պետք է Հնդկաստա­նի հետ այնպես պայմա­նա­վորվեն, որ նրանք այստեղ մեզ համար դա անեն: 

Լ. Ներսիսյա­նը հիշեցրեց, որ այսօր ռազմամթերքը շատ թանկարժեք և դեֆի­ցիտ է: Օրի­նակ Ուկրաի­նան գնում է շատ մեծ քանա­կի զինամթերք, արկեր և դրանց շուկա­յա­կան գինը երբեմն չորս-հինգ անգամ աճում է: 

Անդրա­դարձ կատարվեց նաև Ֆրանսիա­յի հետ ռազմա­կան համա­գործակցությա­նը և դրա շուրջ բարձրացված աղմուկին: Ներսիսյա­նի խոսքե­րով ֆրանսիա­կան զրա­հա­մե­քե­նա­նե­րը բավա­կան լավն ու որա­կով են և ուկրաի­նա­ցի­նե­րը ոչ թե չեն հավա­նել դրանք, այլ պարզա­պես Ֆրանսիան չի ցանկա­ցել դրանք նվեր տալ Կիև­ին: Հայաստա­նին տվել է, որովհետև հայե­րը պատրաստա­կամ են գումար վճա­րել: Իսկ այդ փոքր հոդվա­ծը, որ տարածվեց հենց Ֆրանսիա­յում, կարող էր լինել քաղա­քա­կան քայլ, որովհ փոքր ինչ ավե­լի մեղմ կերպով բացատրվեր այդ մեքե­նա­նե­րիէ՝ Ուկրաի­նա­յում չհայտնվե­լը:

Լ. Ներսիսյա­նը անդրա­դարձավ նաև մոբի­լի­զա­ցիա­յի խնդրին: Որպես օրի­նակ բերեց Իսրա­յե­լը, որտեղ ընդա­մե­նը մի քանի օրում մոտ 300 հազար մարդ մոբի­լի­զացվեց, իսկ այստեղ մոբի­լի­զա­ցիան այնքան վատ և անո­րակ էր, որ ավե­լի շատ վնաս տվեց, քան թե օգուտ: Լ. Ներսիսյա­նը մի շարք խնդիրներ առաջ քաշեց, ինչպես օրի­նակ ռեսուրսի արդյունա­վետ կառա­վա­րումը: Նա տարա­կուսեց, թե ի՞նչով են զբաղված ռազմա­կան կոմի­սա­րիատնե­րում: Ինչո՞ւ է մինչև հիմնա հնա­ցած ու անարդյունա­վետ կերպով աշխա­տանք կատարվում, եթե կարե­լի է անպի­տան թղթա­բա­նության փոխա­րեն թվայնացնել բոլոր տվյալներն ունե­նալ և ողջ աշխա­տանքը կատա­րել մի քանի պարզ կոճակնե­րի սեղմումով ու խուսա­փել ժամա­նա­կի անիամստ վատնումից ու ճակա­տագրա­կան սխալնե­րից: Դեպքեր շատ են եղել, երբ պահանջված զինա­պարտը պարզա­պես չի հայտնա­բերվել, հրե­տա­նա­վո­րին տարել են հետև­ա­զոր կամ հակա­ռա­կը, եղել են դեպքեր, երբ ռազմաարդյունա­բե­րա­կան ոլորտի աշխա­տո­ղին են տարել ու այդպի­սով կանգնեցրել կարև­որ աշխա­տանք: Այսինքն մեր ամե­նա­մեծ խնդի­րը ռեսուրսնե­րի արդյունա­վետ կառա­վա­րումն է:

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝