Հունի­սին «Գյումրի 2» Չի Լինե­լու

Խոշոր տնտե­սա­կան ռեսուրսներ ունե­ցող ուժե­րը շարունա­կում են գերակշռել ընդդի­մա­դիր դաշտում և կարող են ձայներ կոնսո­լի­դացնել իրենց աշխա­տողնե­րի և այդ շրջա­նակնե­րի միջո­ցով։  Փոքր ընդդի­մա­դիր ուժե­րի համար դաշտ մտնե­լը բարդ է ֆինանսա­կան և կազմա­կերպչա­կան սահմա­նա­փա­կումնե­րի պատճա­ռով։

Գարիկ Միսկարյան

1inTV‑ն զրուցել է Ռեստարտ հիմնադրա­մի ծրագրե­րի համա­կարգող Գարիկ Միսկարյա­նի հետ։ Զրուցա­կիցնե­րը քննարկել են առա­ջի­կա ընտրություննե­րից առաջ քաղա­քա­կան ուժե­րի հրա­պա­րա­կած ցուցակնե­րը և ընդդի­մա­դիր դաշտում տեղի ունե­ցող վերա­դա­սա­վո­րումնե­րը։ Քննարկվում է նաև Գագիկ Ծառուկյա­նի հայտա­րա­րություննե­րը, նրա հնա­րա­վոր համա­գործակցություննե­րը և ընդդի­մա­դիր ուժե­րի միջև գաղա­փա­րա­կան տարբե­րություննե­րի հարցը։ Զրույցում անդրա­դարձ է կատարվում Ռուսաստա­նի ազդե­ցությա­նը, տնտե­սա­կան հնա­րա­վոր ճնշումնե­րին և ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու ռիսկե­րին։ Քննարկվում է նաև ընդդի­մա­դիր դաշտում ֆինանսա­կան ռեսուրսնե­րի անհա­վա­սա­րությունը և փոքր ուժե­րի մրցակցության դժվա­րություննե­րը։ Անդրա­դարձ կա «Միասնության թևե­րի» և «Հայաքվեի» համա­գործակցության խզման պատճառնե­րի մասին, անդրա­դառնում են ընտրություննե­րի հնա­րա­վոր արդյունքնե­րին և իշխա­նության ու ընդդի­մության բարձր սպա­սե­լիքնե­րին։

Գարիկ Միսկարյա­նը, անդրա­դառնա­լով նախընտրա­կան գործընթացնե­րին, նշեց, որ ընդդի­մա­դիր դաշտում տեղի ունե­ցող վերա­դա­սա­վո­րումնե­րը հիշեցնում են ֆուտբո­լա­յին «տրանսֆե­րա­յին պատուհան»․նրա խոսքով՝ընտրություններից առաջ տարբեր ուժե­րից գործիչնե­րի տեղա­փո­խություննե­րը բնա­կան են, և բոլորն փորձում են տեղա­վորվել ընդդի­մա­դիր ճամբա­րում՝ կախված իրա­վի­ճա­կից։ Նա կարծում է, որ ցուցակնե­րի կազմա­վորման տրա­մա­բա­նությունը կանխա­տե­սե­լի է, իսկ դասա­վո­րություննե­րը՝ բավա­կա­նին սպա­սե­լի։

Գագիկ Ծառուկյա­նի կողմից «հնե­րի» հետ չասո­ցացվե­լու փորձը լիո­վին համո­զիչ չէ, քանի որ, ըստ նրա, Ծառուկյանն ինքն այդ քաղա­քա­կան մշա­կույթի ձևա­վորման առանցքա­յին ներկա­յա­ցուցիչնե­րից է։ Միսկարյա­նը ընդգծեց, որ ոչ խոսույթում, ոչ էլ ցուցակնե­րում էական փոփո­խություն չի նկատվում, և ընդհա­նուր առմամբ նոր, ցնցող անուններ չկան։ Նա նաև նկա­տեց, որ նախկին արտգործնա­խա­րար Արա Այվազյա­նի ընդգրկումը նույն տրա­մա­բա­նության մեջ է տեղա­վորվում, քանի որ արտա­քին քաղա­քա­կան բլո­կի ճգնա­ժա­մա­յին իրա­վի­ճա­կում նրա հրա­ժա­րա­կա­նը, Միսկարյա­նի գնա­հատմամբ, ևս նույն քաղա­քա­կան ուղղության մաս էր կազմում։

Նա կարծում է, որ տարբեր ընդդի­մա­դիր ուժե­րի ցուցակնե­րում առկա տարբե­րություննե­րը հիմնա­կա­նում ձևա­կան են, իսկ բովանդա­կա­յին առումով մեծ տարբե­րություն չկա։ Միսկարյա­նը նշում է, որ ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու թեման բոլոր քաղա­քա­կան դերա­կա­տարներն էլ դիտարկում են զգուշությամբ, քանի որ դա լուրջ տնտե­սա­կան խնդիրներ կարող է առա­ջացնել։ Նրա խոսքով՝ Հայաստա­նի հիմնա­կան մարտահրա­վե­րը տնտե­սության ստանդարտա­ցումն է և եվրո­պա­կան շուկա­նե­րի հետ ապրանքաշրջա­նա­ռության մեծա­ցումը։ Միա­ժա­մա­նակ, նա դիտարկում է, որ Ռուսաստա­նի ազդե­ցության հիմնա­կան գործի­քը կարող է դառնալ տնտե­սա­կան ճնշումը՝ գազի գնի, ատո­մա­կա­յա­նի, ԵԱՏՄ‑ի և այլ ուղղություննե­րով։

Գարիկ Միսկարյա­նը նաև գնա­հա­տեց Գագիկ Ծառուկյա­նի՝ Ռոբերտ Քոչարյա­նի հետ համա­գործակցությունը բացա­ռե­լու հայտա­րա­րությունը՝ այն կապե­լով Քոչարյա­նի բարձր հակա­ռեյտինգի հետ։ Նրա կարծի­քով՝ Ծառուկյա­նի թիմը փորձում է խուսա­փել այդ ասո­ցա­ցումից, որպեսզի չկորցնի սեփա­կան ընտրա­զանգվա­ծի մի մասը։ Միա­ժա­մա­նակ, Միսկարյա­նը նշեց, որ խոշոր տնտե­սա­կան ռեսուրսներ ունե­ցող ուժե­րը շարունա­կում են գերակշռել ընդդի­մա­դիր դաշտում և կարող են ձայներ կոնսո­լի­դացնել իրենց աշխա­տողնե­րի և այդ շրջա­նակնե­րի միջո­ցով։  Փոքր ընդդի­մա­դիր ուժե­րի համար դաշտ մտնե­լը բարդ է ֆինանսա­կան և կազմա­կերպչա­կան սահմա­նա­փա­կումնե­րի պատճա­ռով։ Միսկարյա­նը օրի­նակ բերեց Հայկ Մարությա­նին՝ նշե­լով, որ նրա հիմնա­կան ռեսուրսը մեդիա ճանա­չե­լիությունն է, ոչ թե ֆինանսա­կան հնա­րա­վո­րություննե­րը։ Նրա դիտարկմամբ՝ գրա­սենյակնե­րի, քարոզչության և կազմա­կերպչա­կան աշխա­տանքի ծախսե­րը զգա­լի են, ինչը սահմա­նա­փա­կում է այլ ուժե­րի մրցունա­կությունը։  

Գարիկ Միսկարյա­նը անդրա­դարձավ նաև «Միասնության թևե­րի» և «Հայաքվեի» համա­գործակցության դադա­րեցմա­նը՝ նշե­լով, որ դեռ հուշագրից հետո էլ ակնհայտ էր տարբեր ուղղություննե­րով աշխա­տանքը։ Նրա խոսքով՝ պարզ չէ, թե ինչու էին միա­վորվել, եթե սկզբում չէին հստա­կեցրել գաղա­փա­րա­կան կարմիր գծե­րը։ Միա­ժա­մա­նակ, նա նկա­տեց, որ այդ ուժե­րը որո­շա­կի պոտենցիալ ունեն, հատկա­պես երի­տա­սարդնե­րի շրջա­նում, և լավ կազմա­կերպվե­լու դեպքում կարող են հաղթա­հա­րել ընտրա­կան շեմը։

Ռուսաստա­նի հնա­րա­վոր ազդե­ցության մասին խոսե­լով՝ Միսկարյա­նը նշեց, որ վտանգնե­րը իրա­կան են և խոսույթը կարող է սրվել։ Նա կարծում է, որ այս ընտրություննե­րը առանձնա­հա­տուկ են, քանի որ և՛ Արևմուտքը, և՛ Ռուսաստա­նը բացա­հայտ հետաքրքրություն են ցուցա­բե­րում գործընթացնե­րի նկատմամբ։ Նրա գնա­հատմամբ՝ Ռուսաստա­նի հիմնա­կան գործիքնե­րը տնտե­սա­կան են՝ գազի գինը, ԵԱՏՄ‑ն, էներգե­տիկ ենթա­կա­ռուցվածքնե­րը և ռազմա­կան ներկա­յությունը։ Ռուսաստա­նի կողմից «ռուսա­մետ ուժե­րի» մասին հայտա­րա­րություննե­րը ներքա­ղա­քա­կան լարվա­ծություն են ստեղծում և ընտրո­ղի համար ազդակ են։ Նրա կարծի­քով՝ վերջնա­կան որո­շումը պետք է կայացնի Հայաստա­նի քաղա­քա­ցին՝ հաշվի առնե­լով արտա­քին ազդե­ցություննե­րի գործո­նը։

Նա անդրա­դարձավ նաև երկա­թուղու կառա­վարման շուրջ քննարկումնե­րին՝ ընդգծե­լով, որ հայկա­կան կողմը պետք է շատ զգույշ դիրքո­րո­շում ցուցա­բե­րի, քանի որ Ռուսաստա­նի ազդե­ցության լծակնե­րը մեծ են։ Միսկարյա­նը ենթադրեց, որ հնա­րա­վոր են փոխզի­ջումներ այլ ուղղություննե­րով՝ այդ հարցում արդյունք ստա­նա­լու համար։ Հայաստա­նի վարչա­պե­տի և Ռուսաստա­նի նախա­գա­հի հաջորդ հանդիպման ժամկե­տը պատա­հա­կան չէ և կապված է ընտրություննե­րի հետ։ Նրա դիտարկմամբ՝ ընտրություննե­րից հետո նոր քաղա­քա­կան իրա­վի­ճա­կը կպա­հանջի վերա­դա­սա­վո­րումներ և հարա­բե­րություննե­րի վերաի­մաստա­վո­րում։

Վերջում Միսկարյա­նը անդրա­դարձավ ընտրություննե­րում սահմա­նադրա­կան մեծա­մասնություն ստա­նա­լու մասին հայտա­րա­րություննե­րին՝ դրանք գնա­հա­տե­լով որպես նախընտրա­կան խոսույթ։ Նրա կարծի­քով՝ թե իշխա­նությունը, թե ընդդի­մությունը չափա­զանցնում են սպա­սե­լիքնե­րը՝ ընտրա­զանգվա­ծին վստա­հություն փոխանցե­լու նպա­տա­կով։ Նա նաև նշեց, որ Գյումրիի սցե­նա­րը համա­պե­տա­կան ընտրություննե­րում քիչ հավա­նա­կան է, քանի որ այդ ընտրություննե­րում գործում են այլ գործոններ և այլ տրա­մա­բա­նություն։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝