Բացա­ռիկ Հանդի­պումներ Երև­ա­նում

Նախա­տեսվում է նոր նախա­ձեռնություն, որի շրջա­նա­կում Եվրա­միությունը կաջակցի ոչ միայն պետա­կան, այլ նաև մասնա­վոր ներդրումնե­րին Հայաստա­նում։

Վահան Կոստանյան

Պետրոս Ղազարյա­նը զրուցել է արտգործ նախա­րա­րի տեղա­կալ Վահան Կոստանյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվում  է Երև­ա­նում կայա­նա­լիք Եվրո­պա­կան քաղա­քա­կան համայնքի ութե­րորդ գագաթնա­ժո­ղո­վի նշա­նա­կությունն ու կազմա­կերպչա­կան մանրա­մասնե­րը։ Փոխարտգործնա­խա­րար Վահան Կոստանյա­նը պարզա­բա­նում է, որ այս հարթա­կը նպաստում է ոչ պաշտո­նա­կան և ազատ մտքե­րի փոխա­նակմա­նը եվրո­պա­կան առաջնորդնե­րի միջև՝ կենտրո­նա­նա­լով անվտանգության, էներգե­տի­կա­յի և ժողովրդա­վա­րա­կան դիմա­կա­յունության վրա։ Ընդգծվում է նաև Հայաստան-ԵՄ առանձին գագաթնա­ժո­ղո­վի և Ֆրանսիա­յի նախա­գա­հի պետա­կան այցի կարև­ո­րությունը, որոնց շրջա­նակնե­րում նախա­տեսվում է ռազմա­վա­րա­կան գործընկե­րության ամրապնդում։ Ընդհա­նուր առմամբ, միջո­ցա­ռումը դիտարկվում է որպես Հայաստա­նի քաղա­քա­կան կշի­ռը բարձրացնե­լու և եվրո­պա­կան կառույցնե­րի հետ հարա­բե­րություննե­րը նոր մակարդա­կի հասցնե­լու բացա­ռիկ հնա­րա­վո­րություն։

Վահան Կոստանյա­նը, անդրա­դառնա­լով Եվրո­պա­կան քաղա­քա­կան համայնքի գագաթնա­ժո­ղո­վին, նշեց, որ այս ձևա­չա­փը ստեղծվել է 2022 թվա­կա­նին, իսկ առա­ջին գագաթնա­ժո­ղո­վը տեղի է ունե­ցել Պրա­հա­յում։ Նրա խոսքով՝ նախա­ձեռնության հիմնա­կան դերա­կա­տարնե­րը եղել են Եվրա­միությունն ու Ֆրանսիան, որոնք նպա­տակ ունեին մի հարթա­կում համախմբել եվրո­պա­կան երկրնե­րի ղեկա­վարնե­րին։

Կոստանյա­նը բացատրեց, որ գագաթնա­ժո­ղո­վին մասնակցում են պետություննե­րի և կառա­վա­րություննե­րի ղեկա­վարներ, իսկ հանդի­պումնե­րը անցկացվում են տարե­կան երկու անգամ՝ մեկ անգամ ԵՄ անդամ երկրում, մեկ անգամ՝ ոչ անդամ երկրում։ Նա ընդգծեց, որ այս ձևա­չա­փը եվրո­պա­կան տարա­ծաշրջա­նի կարև­ո­րա­գույն քաղա­քա­կան միջո­ցա­ռումնե­րից է, և Հայաստա­նի համար պատիվ է այն հյուրընկա­լե­լը։

Փոխնա­խա­րա­րը նշեց, որ գագաթնա­ժո­ղո­վը ոչ պաշտո­նա­կան է․ այստեղ չեն ընդունվում պարտա­դիր փաստաթղթեր կամ դեկլա­րա­ցիա­ներ, ինչը, նրա գնա­հատմամբ, հնա­րա­վո­րություն է տալիս ավե­լի ազատ և անկաշկանդ քննարկումնե­րի։ Նրա դիտարկմամբ՝ հենց այս ազա­տությունն է ձևա­չա­փի հիմնա­կան առա­վե­լությունը՝ ապա­հո­վե­լով լայն օրա­կարգ և մտքե­րի բաց փոխա­նա­կում։

Վահան Կոստանյա­նը նշեց, որ այս տարվա քննարկումնե­րը կենտրո­նա­նա­լու են հիբրի­դա­յին սպառնա­լիքնե­րի, ժողովրդա­վա­րա­կան դիմա­կա­յունության, հաղորդակցություննե­րի, էներգե­տի­կա­յի և կանաչ փոխա­կերպման շուրջ։ Նա նաև ընդգծեց, որ անվտանգա­յին հարցե­րը մշտա­պես եղել են օրա­կարգում՝ սկսած առա­ջին գագաթնա­ժո­ղո­վից։

Նրա խոսքով՝ նախա­տեսվում է ընդլայնված նիստ, որտեղ բոլոր մասնա­կիցնե­րը հանդես կգան ելույթնե­րով, որից հետո կանցկացվեն կլոր սեղան քննարկումներ՝ առա­վել ազատ ձևա­չա­փով։ Կոստանյա­նը հավե­լեց, որ քննարկումնե­րը չեն լինե­լու դասա­կան պանե­լա­յին, այլ ավե­լի ինտե­րակտիվ և բաց։

Արտա­քին գործե­րի նախա­րա­րի տեղա­կա­լը նշեց, որ միջո­ցառմա­նը կմասնակցեն ոչ միայն ԵՄ անդամ երկրնե­րը, այլև այլ տարա­ծաշրջաննե­րի պետություններ, այդ թվում՝ Բալկաննե­րից և Արև­ելյան գործընկե­րության երկրնե­րից։ Նրա խոսքով՝ հրա­վիրված են նաև միջազգա­յին կազմա­կերպություննե­րի ղեկա­վարներ, այդ թվում՝ ԵԱՀԿ‑ի, Եվրո­պա­կան խորհրդի և ՆԱՏՕ‑ի գլխա­վոր քարտուղարնե­րը։

Կոստանյա­նը տեղե­կացրեց, որ խոսքը մի քանի տասնյակ երկրնե­րի ղեկա­վարնե­րի մասին է, և այս միջո­ցա­ռումը մասշտաբնե­րով համե­մա­տե­լի է Հայաստա­նում նախկի­նում անցկացված խոշո­րա­գույն գագաթնա­ժո­ղովնե­րի հետ։

Նա ընդգծեց, որ Հայաստա­նը ակնկա­լում է բարձրացնել իր միջազգա­յին տեսա­նե­լիությունն ու քաղա­քա­կան կշի­ռը, քանի որ երկիր կժա­մա­նեն նաև հարյուրա­վոր լրագրողներ, և Երև­ա­նը մի քանի օրով կդառնա միջազգա­յին քաղա­քա­կան քննարկումնե­րի կենտրոն։ Նրա կարծի­քով՝ այս հարթա­կը նաև հնա­րա­վո­րություն է երկկողմ հարա­բե­րություննե­րի առաջմղման համար, և որոշ դեպքե­րում հնա­րա­վոր է փաստաթղթե­րի ստո­րագրում։

Վահան Կոստանյա­նը նշեց, որ Հայաստա­նը տեխնի­կա­պես պատրաստվում է միջո­ցառմա­նը արդեն մի քանի ամիս, և եվրո­պա­ցի գործընկերնե­րը դրա­կան են գնա­հա­տել կատարված աշխա­տանքը։

Նա պարզա­բա­նեց, որ գագաթնա­ժո­ղո­վի ավարտին նախա­տեսվում է ամփո­փում՝ կլոր սեղաննե­րի համա­նա­խա­գահնե­րի միջո­ցով, ինչպես նաև փակման արա­րո­ղություն և մամուլի ասուլիս։

Անդրա­դառնա­լով տարա­ծաշրջա­նա­յին մասնակցությա­նը՝ Կոստանյա­նը նշեց, որ հրա­վերներ ուղարկվել են նաև Վրաստա­նին, Թուրքիա­յին և Ադրբե­ջա­նին։ Նրա խոսքով՝ Վրաստա­նը հաստա­տել է մասնակցությունը, իսկ մյուս երկրնե­րի պատասխաննե­րը դեռևս չկան։

Խոսե­լով հնա­րա­վոր հակա­ռուսա­կան հայտա­րա­րություննե­րի մասին՝ Կոստանյա­նը ընդգծեց, որ Հայաստա­նը որևէ նպա­տակ չունի դառնալ հակա­ռուսա­կան հարթակ։ Նրա համոզմամբ՝ Հայաստա­նը որպես հյուրընկա­լող երկիր պետք է ապա­հո­վի բոլոր մասնա­կիցնե­րի դիրքո­րո­շումնե­րի ազատ արտա­հայտումը՝ առանց կողմնա­կա­լության։

Կոստանյա­նը նաև նշեց, որ գագաթնա­ժո­ղո­վի անցկա­ցումը Երև­ա­նում քաղա­քա­կան որոշման արդյունք է և վկա­յում է եվրո­պա­ցի գործընկերնե­րի վստա­հության մասին Հայաստա­նի նկատմամբ։

Նա տեղե­կացրեց, որ նույն օրե­րին կանցկացվի նաև Հայաստան–Եվրամիություն գագաթնա­ժո­ղո­վը, որը համա­նա­խա­գա­հե­լու են Հայաստա­նի վարչա­պե­տը, Եվրո­պա­կան խորհրդի նախա­գա­հը և Եվրո­պա­կան հանձնա­ժո­ղո­վի նախա­գա­հը։ Նրա խոսքով՝ այդ ձևա­չա­փում կքննարկվեն երկկողմ հարա­բե­րություննե­րին վերա­բե­րող կոնկրետ հարցեր, ներառյալ ներդրումնե­րի խթա­նումը։

Կոստանյա­նը նշեց, որ նախա­տեսվում է նոր նախա­ձեռնություն, որի շրջա­նա­կում Եվրա­միությունը կաջակցի ոչ միայն պետա­կան, այլ նաև մասնա­վոր ներդրումնե­րին Հայաստա­նում։

Նա նաև անդրա­դարձավ Ֆրանսիա­յի նախա­գա­հի սպասվող այցին՝ նշե­լով, որ այն ուղեկցվե­լու է ռազմա­վա­րա­կան գործընկե­րության փաստաթղթի ստո­րագրմամբ և տարբեր ոլորտնե­րում համա­գործակցության խորացմամբ՝ կրթությունից մինչև ռազմա­տեխնի­կա­կան և արհեստա­կան բանա­կա­նություն։

Արտա­քին գործե­րի նախա­րա­րի տեղա­կա­լը, անդրա­դառնա­լով ընդդի­մության քննա­դա­տություննե­րին, ասաց, որ դրանք անհիմն են և հակա­սա­կան։ Նրա կարծի­քով՝ այն պնդումնե­րը, թե Եվրո­պա­յում Հայաստա­նին չեն սպա­սում, չեն համընկնում իրա­կա­նության հետ, հատկա­պես նման բարձր մակարդա­կի միջո­ցառման կազմա­կերպման ֆոնին։

Վահան Կոստանյա­նը նաև խոսեց հիբրի­դա­յին սպառնա­լիքնե­րին արձա­գանքման խմբի մասին՝ նշե­լով, որ այն նպա­տակ ունի ուժե­ղացնել Հայաստա­նի կարո­ղություննե­րը կիբե­րանվտանգության, ապա­տե­ղե­կատվության դեմ պայքա­րի, ապօ­րի­նի ֆինանսա­կան հոսքե­րի վերահսկման և ճգնա­ժա­մա­յին կառա­վարման ոլորտնե­րում։ Նա ընդգծեց, որ այս համա­գործակցությունը միտված չէ որևէ երկրի դեմ։

Վերջում Կոստանյա­նը անդրա­դարձավ Անթա­լիա­յի դիվա­նա­գի­տա­կան ֆորումին իր մասնակցությա­նը՝ նշե­լով, որ ունե­ցել է մի շարք երկկողմ հանդի­պումներ, այդ թվում՝ Թուրքիա­յի և Մերձա­վոր Արև­ելքի գործընկերնե­րի հետ։ Նրա խոսքով՝ քննարկվել են տարա­ծաշրջա­նա­յին անվտանգությունը և Հայաստան–Թուրքիա հարա­բե­րություննե­րի զարգա­ցումը, ինչպես նաև պայմա­նա­վորվա­ծություններ են ձեռք բերվել որոշ ծրագրե­րի շուրջ, այդ թվում՝ Գյումրի–Կարս երկա­թուղու վերա­գործարկման վերա­բերյալ քննարկումնե­րի շարունա­կության մասին։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ‘