Հայաստա­նը «Գուբերնիա» Չի Դառնա­լու

Եվրո­պա­կան գործընկերնե­րը պատրաստ են աջակցել Հայաստա­նի զարգացմա­նը և նույնիսկ տեսնում են Եվրա­միության անդա­մակցության հեռանկար՝ համա­պա­տասխան չափա­նիշնե­րի կատարման դեպքում։ Եվրո­պա­կան կողմը չի աջակցում կոնկրետ քաղա­քա­կան ուժե­րի, այլ աջակցում է ժողովրդա­վա­րա­կան գործընթացնե­րին։

Հովսեփ Խուրշուդյան

FreeNews Armenia‑ն զրուցել է «Ազատ քաղա­քա­ցի» ՀԿ նախա­գահ Հովսեփ Խուրշուդյա­նի հետ։ Զրույցի ընթացքում քննարկվում է Հայաստա­նի աշխարհա­քա­ղա­քա­կան կողմնո­րոշման վճռո­րոշ պահը, որտեղ երկի­րը կանգնած է արևմտյան ինտեգրման և ռուսա­կան ազդե­ցության պահպանման ընտրության առջև: Հովսեփ Խուրշուդյա­նը շեշտում է, որ սպասվող եվրո­պա­կան գագաթնա­ժո­ղովնե­րը և Ֆրանսիա­յի նախա­գա­հի այցը խորհրդանշում են Հայաստա­նի ժողովրդա­վա­րությանն ուղղված արևմտյան լուրջ աջակցությունը: Միևնույն ժամա­նակ, նա զգուշացնում է Ռուսաստա­նի կողմից իրա­կա­նացվող հիբրի­դա­յին հարձա­կումնե­րի, ընտրա­կա­շառքնե­րի և «հինգե­րորդ շարասյան» միջո­ցով պետա­կա­նությունը քայքա­յե­լու փորձե­րի մասին: Զրույցի նպա­տակն է արժև­ո­րել ինքնիշխա­նության պաշտպա­նությունը և կոչ անել հասա­րա­կությա­նը՝ թույլ չտալ երկրի վերա­ծումը օտա­րի կամա­կա­տար «գուբերնիա­յի»:

Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ Եվրո­պա­կան խորհրդա­րա­նում Հայաստա­նի վերա­բերյալ քննարկումնե­րի հիմնա­կան առանցքը առա­ջի­կա ընտրություններն էին։ Նա ընդգծեց, որ եվրո­պա­ցի գործընկերնե­րը լավ տեղե­կացված են Հայաստա­նի ներքա­ղա­քա­կան գործընթացնե­րից և նկա­տում են զուգա­հեռներ Մոլդո­վա­յի ու Ռումի­նիա­յի ընտրություննե­րի հետ։ Խուրշուդյա­նի խոսքով՝ ակնհայտ է, որ Ռուսաստա­նը փորձե­լու է նույն գործի­քա­կազմով միջամտել Հայաստա­նի ընտրություննե­րին՝ օգտա­գործե­լով տեխնո­լո­գիա­կան հարթակներ, կեղծ օգտա­հա­շիվներ և ֆինանսա­կան հոսքեր։

Նա դիտարկում է, որ Հայաստա­նում ամբողջությամբ չի չեզո­քացվել «հինգե­րորդ շարասյան» ազդե­ցությունը, և չի իրա­կա­նացվել լյուստրա­ցիա, ինչի հետև­անքով արտա­քին ազդե­ցության գործա­կալնե­րը շարունա­կում են գործել։ Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ սոցիա­լա­կան ցանցե­րում լայնո­րեն կիրառվում են կեղծ հաշիվներ, իսկ ֆինանսա­կան հոսքե­րի մասով արդեն առկա են տվյալներ ընտրա­կա­շառքնե­րի վերա­բերյալ՝ մինչև հազա­րա­վոր դոլարնե­րի չափով։

Խուրշուդյա­նը կարծում է, որ Ռուսաստա­նը նույնիսկ արևմտյան տեխնո­լո­գիա­ներն է օգտա­գործում՝ իր ազդե­ցությունն ուժե­ղացնե­լու համար, և անհրա­ժեշտ է, որ  սոցիա­լա­կան հարթակնե­րը՝ Facebook‑ը, YouTube‑ը, ավե­լի ակտի­վո­րեն փակեն կեղծ հաշիվնե­րը։ Նա ընդգծեց նաև, որ նման գործընթացնե­րը շարունա­կա­կան են, և հատկա­պես ընտրություննե­րի նախա­շե­մին դրանց դեմ պայքա­րը պետք է ուժե­ղացվի։

Վերլուծա­բա­նը նշեց, որ ընտրություննե­րին միջամտությունը իրա­կա­նացվում է ոչ միայն տեղե­կատվա­կան, այլև ֆինանսա­կան մեխա­նիզմնե­րով։ Նրա խոսքով՝ նախկի­նում արձա­նագրվել է շուրջ 600 միլիոն դոլա­րի հավելյալ շրջա­նա­ռություն, որի զգա­լի մասը, ըստ նրա, կարող էր ուղղված լինել քաղա­քա­կան գործընթացնե­րի վրա ազդե­ցություն գործադրե­լուն։ Նա հավե­լեց, որ այժմ ավե­լի հաճախ կիրառվում են կանխիկ գումարնե­րի տեղա­փոխման և կրիպտոարժույթնե­րի միջո­ցով ֆինանսա­վորման մեխա­նիզմներ։  Ընտրողնե­րի ներգրավման ուղղությամբ ևս իրա­կա­նացվում են կազմա­կերպված քայլեր՝ հատկա­պես Ռուսաստա­նի տարածքում բնակվող քաղա­քա­ցի­նե­րի շրջա­նում։ Նրա խոսքով՝ այդ գործընթացնե­րում ներգրավվում են բիզնես շրջա­նակներ, իսկ որոշ դեպքե­րում մարդիկ հայտնվում են ճնշման տակ։

Խուրշուդյա­նը նշեց, որ Եվրո­պա­կան միությունն արդեն ձևա­վո­րում է արագ արձա­գանքման խմբեր՝ հիբրի­դա­յին սպառնա­լիքնե­րի դեմ պայքա­րի համար, սակայն դրանց արդյունա­վե­տությունը դեռ պետք է գնա­հատվի։ Նա ընդգծեց, որ կարև­որ է ոչ միայն ֆինանսա­կան հաշվետվո­ղա­կա­նությունը, այլև ծրագրե­րի իրա­կան ազդե­ցությունը։ Ամե­նա­կարև­որ գործո­նը հասա­րա­կության գիտակցությունն է․քաղաքացիները պետք է մերժեն արտա­քինմի­ջամտությունն ու ընտրա­կա­շառքը։ Նա նշեց, որ նման երև­ույթնե­րը պետք է դիտարկվեն որպես «կարմիր գիծ»։

Հովսեփ Խուրշուդյա­նը համոզված է, որ Ռուսաստա­նի շահե­րը հակա­սում են Հայաստա­նի շահե­րին և հիշեցրեց, որ անցյա­լում այդ հակա­սություննե­րը դրսև­որվել են նաև անվտանգության հարցե­րում։ Նրա գնա­հատմամբ՝ ներկա­յումս Հայաստա­նը գտնվում է աշխարհա­քա­ղա­քա­կան մրցակցության կենտրո­նում, քանի որ տարա­ծաշրջա­նում մյուս երկրնե­րում իրա­վի­ճակն ավե­լի կանխա­տե­սե­լի կամ փակ է արտա­քին ազդե­ցություննե­րի համար։

Հայաստա­նի շահե­րը ներկա­յումս առա­վե­լա­պես համընկնում են եվրո­պա­կան շահե­րի հետ, և Եվրո­պա­յում Հայաստա­նը դիտարկվում է որպես ժողովրդա­վա­րա­կան «կղզյակ» տարա­ծաշրջա­նում։ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ եվրո­պա­կան գործընկերնե­րը պատրաստ են աջակցել Հայաստա­նի զարգացմա­նը և նույնիսկ տեսնում են Եվրա­միության անդա­մակցության հեռանկար՝ համա­պա­տասխան չափա­նիշնե­րի կատարման դեպքում։ Վերլուծա­բա­նը ընդգծեց, որ եվրո­պա­կան կողմը չի աջակցում կոնկրետ քաղա­քա­կան ուժե­րի, այլ աջակցում է ժողովրդա­վա­րա­կան գործընթացնե­րին։ Նա կարև­ո­րում է, որ Հայաստա­նի քաղա­քա­կան ուժե­րը հստակ ձևա­կերպեն եվրո­պա­կան ինտեգրման իրենց ծրագրե­րը։

Խուրշուդյա­նը նշեց, որ առա­ջի­կա գագաթնա­ժո­ղովնե­րը կարև­որ են՝ որպես քաղա­քա­կան աջակցություն Հայաստա­նի ժողովրդա­վա­րությա­նը և որպես ազդակ արտա­քին ուժե­րին։ Նա կարծում է, որ այդ իրա­դարձություննե­րը նաև կարող են զսպող դեր ունե­նալ հնա­րա­վոր հետընտրա­կան ապա­կա­յունացման փորձե­րի դեպքում։

Վերջում Հովսեփ Խուրշուդյա­նը նշեց, որ հեղա­փո­խությունը դեռ ամբողջությամբ չի հասել իր նպա­տակնե­րին, քանի որ համա­կարգա­յին խնդիրնե­րը, այդ թվում՝ դատա­կան համա­կարգում, շարունա­կում են մնալ։ Նա կարծում է, որ անհրա­ժեշտ են ավե­լի խորքա­յին բարե­փո­խումներ, այդ թվում՝ վեթինգ և ապօ­րի­նի գույքի վերա­դարձի գործընթացնե­րի արա­գա­ցում։

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝