Իրա­նի Նախկին Նախա­գա­հը՝ Իսրա­յե­լա­կան «Մոսա­դի» Գործա­կալ

Թեհրա­նի հրթի­ռա­կո­ծության օրե­րին տեղե­կություն է տարածվել, որ Ահմե­դի­նե­ջա­դը «զոհվել է», բայց լուրը շատ արագ հերքվել է։

Վահրամ Աթա­նեսյան

Իրա­նի նախկին նախա­գահ Մահմուդ Ահմե­դի­նե­ջա­դը գտնվում է տնա­յին կալանքում։ Տեղե­կությունը տարա­ծել է «Նյու Յորք թայմսը», որի հրա­պա­րա­կումը համա­ռոտ ներկա­յացրել է ադրբե­ջա­նա­կան ընդդի­մա­դիր «Ազադլիգ» պարբե­րա­կա­նը։ Ըստ ամե­րիկյան լրատվա­մի­ջո­ցի, Իսրա­յե­լի հատուկ ծառա­յություննե­րը «տարի­ներ շարունակ Ահմե­դի­նե­ջա­դին նախա­պատրաստել են կրո­նա­պե­տության տապա­լումից հետո Իրա­նի աշխարհիկ առաջնորդության»։ 

Այդ նպա­տա­կով «Մոսա­դը» Հունգա­րիա­յի «միջո­ցով ապա­հո­վել է, որպեսզի պաշտո­նա­թո­ղությունից հետո Ահմե­դի­նե­ջա­դը միջազգա­յին գիտա­ժո­ղովնե­րի մասնակցության հրա­վերներ ստա­նա եւ այդ շրջա­նակնե­րում նրա հետ կապը պահպանվի»։

«Նյու Յորք թայմսի» տեղե­կություննե­րով՝ Իրա­նի դեմ իսրա­յե­լա-ամե­րիկյան հարձա­կումից առաջ «Մոսա­դը» Իրա­նում «գործա­կա­լա­կան ցանցի միջո­ցով Ահմե­դի­նե­ջա­դին Թեհրա­նից տեղա­փո­խել է ավե­լի անվտանգ եւ միանգա­մայն ապա­հով վայր, որպեսզի նա հրթի­ռա­յին հարվածնե­րի զոհ չդառնա»։ Ամե­րիկյան պարբե­րա­կա­նը վստա­հեցրել է, որ նախկին նախա­գա­հը «տնա­յին կալանքի է ենթարկվել, երբ հայտնի է դարձել, որ նա Իսրա­յե­լի գործա­կալն է»։ Թեհրա­նի հրթի­ռա­կո­ծության օրե­րին տեղե­կություն է տարածվել, որ Ահմե­դի­նե­ջա­դը «զոհվել է», բայց լուրը շատ արագ հերքվել է։

Նախա­գա­հության ութ տարի­նե­րին Ահմե­դի­նե­ջա­դը երեք անգամ այցե­լել է Բաքու՝ 2007,  2010 եւ 2012 թվա­կաննե­րին։ Առա­ջին այցը կայա­ցել է երկկողմ ձեւա­չա­փով։ Երկրորդ անգամ Իրա­նի նախա­գա­հը մասնակցել է Կասպյան ավա­զա­նի պետություննե­րի առաջնորդնե­րի գագա­թա­ժո­ղո­վին, իսկ վերջին անգամ ներկա  է գտնվել Տնտե­սա­կան համա­գործակցության կազմա­կերպության խորհրդա­ժո­ղո­վին։

Ահմե­դի­նե­ջա­դը ունի «ծայրա­հեղ համեստ մարդու» համա­րում։ Համա­ցանցում տարածվել է պաշտո­նա­թո­ղությունից հետո հանրա­յին տրանսպորտով դասա­խո­սա­կան աշխա­տանքի գնա­լիս նրա լուսանկա­րը։ Մամուլում մի շարք հրա­պա­րա­կումներ են արվել, որ նա ութ տարի նախա­գա­հա­կան աշխա­տա­վարձ չի ստա­ցել, ապրել է Թեհրա­նի համալսրա­նից ստա­ցած եկա­մուտնե­րի հաշվին։ Քաղա­քա­կան հայացքնե­րով Ահմե­դի­նե­ջա­դը հայտնի է որպես պահպա­նո­ղա­կան, Իսրա­յե­լի եւ Միացյալ Նահանգնե­րի հետ հարա­բե­րություննե­րում կոշտ գծի հետեւորդ։

Բացառված չէ, որ «Նյու Յորք թայմսի» հրա­պա­րա­կումը  Իրա­նի վերնա­խա­վում հակա­սություննե­րը սրե­լու նպա­տակ է հետապնդում։ Այդուհանդերձ, ուշագրավ է, որ, ըստ ամե­րիկյան լրատվա­մի­ջո­ցի, Հունգրաիան Ահմե­դի­նե­ջա­դի եւ «Մոսա­դի» միջեւ «կապա­վոր է եղել»։ Հավա­նա­կան է, որ այդ գործարքում դեր է խաղա­ցել նաեւ Ադրբե­ջա­նը։

Վահրամ Աթա­նեսյան